Samenvatting Master Accountancy - Externe Verslaggeving - Compleet

Master – Tentamenstof EV
Inleiding


De jaarrekening
Conform Titel 9 Boek 2 BW is het bestuur van een rechtspersoon of vennootschap die valt onder het bereik
van Titel 9 Boek 2 BW verplicht jaarlijks een enkelvoudige jaarrekening op te maken en, indien van
toepassing, tevens een geconsolideerde jaarrekening.

Tot het bestuur behoren de statutair bestuurders van de onderneming.

De jaarrekening dient binnen een termijn van vier (beursgenoteerde NVs en BVs) tot zes maanden na
afloop van het boekjaar te worden opgemaakt en dient na opmaak te worden ondertekend door de
statutair bestuurders en commissarissen.

De jaarrekening dient tijdens de algemene vergadering van aandeelhouders te worden vastgesteld en
tevens dient tijdens een apart besluit decharge aan het bestuur door de algemene vergadering van
aandeelhouders te worden verleend.

De jaarrekening dient vervolgens binnen acht dagen na vaststelling en uiterlijk binnen 13 maanden na
afloop van het boekjaar te worden gedeponeerd ten kantoren van het handelsregister.

Achtergrond IFRS
IASC
Ieder land heeft haar eigen stelsel van financiële verslaggeving en derhalve haar eigen unieke kenmerken.
Deze kenmerken zijn dus verschillend op basis van nationale wet- en regelgeving. Om regels te
harmoniseren hebben de afzonderlijke accountantsorganisaties uit verschillende landen het International
Accounting Standards Committee (IASC) opgericht. In 1973 bracht het IASC haar eerste richtlijn uit (IAS 1).

IASB
Op het zelfde moment ten tijde van ontstaan IASC vond er binnen de Europese Unie harmonisatie van
vennootschapsrichtlijnen (ie. BW Titel 9). Met de opkomst van de complexe financiële instrumenten in de
80-er jaren ontbrak het de Europese Unie aan kennis van zaken om de verslaggevingsregels aan te passen.
Derhalve zocht men contact met het IASC.

De regelgevende macht van de Europese Unie en de professionele vakkennis van het IASC bleek
uiteindelijk dan ook een perfect match en leidden uiteindelijk tot de International Accounting Standards
Board (IASB). Het IASB betrof een professionele organisatie gekenmerkt door publiek relevante personen.

IFRS
Vanaf het moment van overgaan, IASC naar IASB, is men de IFRS richtlijnen gaan toepassen. Alle IAS
richtlijnen zijn direct overgenomen en niet veranderd, ook niet qua nummering. Alle richtlijnen na 2001
van het IASB zijn derhalve IFRS.

IFRIC en SAC
Het IFRIC betreft het orgaan wat ingeschakeld wordt in het geval van nood, terwijl het SAC een
wetenschappelijk kader betreft.

Beursgenoteerde Nederlandse bedrijven dienen op basis van EU richtlijnen vanaf 1 januari 2005 IFRS toe
te passen bij het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening.




1 | nieuwe perspectieven

,Achtergrond Dutch GAAP
In Nederland hanteren wij Dutch GAAP bestaande uit de RJ en BW Titel 9.

Titel 9 Boek 2 BW
Titel 9 Boek 2 BW biedt het uitgangspunt voor de Nederlandse wetgeving op het gebied van externe
verslaggeving. Conform Titel 9 Boek 2 BW artikel 362 lid 1 dient de jaarrekening volgens normen die in het
maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden beschouwd een zodanig inzicht te verschaffen dat een
verantwoord oordeel kan worden gevormd omtrent het vermogen en het resultaat van de rechtspersoon.

Richtlijnen voor jaarverslaggeving
De RJ heeft als taak het opstellen en publiceren van richtlijnen voor de jaarverslaggeving met daarin
opgenomen de grondslagen van waardering en resultaatbepaling die voldoen aan de normen die in het
maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden beschouwd.

De RJ vertaalt niet vlekkeloos de standaarden van IFRS, maar bij het verschijnen van een nieuwe IFRS
richtlijn wordt deze kritisch bekeken door de RJ en wordt een oordeel geveld of de nieuwe standaard een
zinvolle aanvulling is binnen de Nederlandse wetgeving.

De RJ is als volgt samengesteld:
 Verschaffers van informatie: werkgeversorganisaties (VNO/NCW)
 Gebruikers van informatie: werknemersorganisaties (FNV/CNV)
 Controleurs van informatie: accountantsorganisaties (NBA)
 Waarnemers: autoriteit financiële markten en ministerie van justitie

Verschil in toepassing tussen IFRS en RJ
 In Nederland moeten beursgenoteerde ondernemingen IFRS toepassing (BW 2 titel 9 artikel 362 lid 8).
 In Nederland mag je als niet-beursgenoteerde onderneming IFRS toepassing. In dit geval moet je hem
wel volledig toepassen.
 IFRS heeft een wettelijke grondslag en de RJ niet.
 De richtlijnen in de RJ mag je volgen, dit hoeft niet. Als je ze niet volgt, moet je dit toelichten.

Structuur standaarden
1. Definitie
2. Waardering
3. Verwerking
4. Presentatie
5. Toelichting




2 | nieuwe perspectieven

,1.A – Conceptual Framework (CF) en stramien


Algemeen
 Het CF is een kapstokartikel voor alle standaarden
 Het CF is opgesteld door de IASB (International Accounting Standards Board)
 Het stramien is een vertaling van het CF
 Het stramien is opgesteld door de RJ (Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving) RJ 930

De IASB (voormalig IASC) is verantwoordelijk voor de internationale standaarden voor financiële
verslaggeving, namelijk: International Accounting Standards (IAS) en International Financial Reporting
Standards (IFRS). Zij hebben als taak de verslaggevingsstandaarden te harmoniseren. Internationale
standaarden prevaleren boven het stramien, indien deze strijdig zijn met elkaar.

Doel stramien
Het stramien is een hulpmiddel voor:
 Het ontwikkelen en toetsen van internationale en nationale standaarden
 Het vormen van een oordeel door accountants
 Het interpreteren van informatie door gebruikers
 Het opstellen van de jaarrekeningen

Onderwerpen stramien
1. Doel van jaarrekeningen
2. Kwalitatieve kenmerken informatie
3. Definities, verwerking en waardering van elementen uit de jaarrekening
4. Begrippen vermogen en vermogensinstandhouding

1. Doel van de jaarrekeningen
Doel volgens conceptual framework (IASB)
Het doel van de jaarrekening is het verschaffen van financiële informatie die nuttig is voor het nemen van
economische beslissingen.

Doel volgens stramien (RJ)
Het doel van een jaarrekening is om informatie te verschaffen over de financiële positie (1), resultaten (2)
en wijzigingen in de financiële positie (3) van een onderneming, die voor een grote reeks van de
gebruikers nuttig is voor het nemen van economische beslissingen. Tevens dient de jaarrekening voor het
afleggen van verantwoording door het bestuur.

Doel volgens artikel 362 BW titel 9
De jaarrekening geeft volgens normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden
beschouwd een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd omtrent het vermogen
en het resultaat, alsmede voor zover de aard van een jaarrekening dat toelaat, omtrent de solvabiliteit en
de liquiditeit van de rechtspersoon (inzichtsvereiste).

Het bestuur van een onderneming draagt de eerste verantwoordelijkheid voor de opstelling en vormgeving
van de jaarrekening.

Een jaarrekening omvat:
 Balans
 Winst- en verliesrekening
 Overzicht wijzigingen financiële positie (kasstroomoverzicht);
 Toelichtingen en verdere overzichten




3 | nieuwe perspectieven

, Gebruikers van de jaarrekening zijn o.a.:
 Beleggers
 Werknemers
 Geldschieters
 Leveranciers
 Afnemers
 Overheden en hun instellingen
 Publiek

Grondbeginselen
1. Toerekeningsbeginsel (RJ):
De gevolgen van transacties en gebeurtenissen in de jaarrekening worden verwerkt in de periode waar zij
betrekking op hebben (en niet wanneer geldmiddelen worden ontvangen of betaald). Wat de juiste
periode betreft blijkt uit het matchings- en realisatiebeginsel.

2. Continuïteitsbeginsel (RJ en IASB):
De jaarrekening wordt opgesteld in de veronderstelling dat de continuïteit van de onderneming
gewaarborgd is en dat zij haar bedrijf in de afzienbare toekomst zal voortzetten. Indien dit niet het geval
is, wijzigen de waarderingsgrondslagen.

In het stramien van de RJ worden twee grondbeginselen genoemd (toerekeningbeginsel en
continuïteitsbeginsel). In het CF van de IASB wordt enkel het continuïteitsbeginsel gehanteerd. Het
toerekeningsbeginsel is bij het CF geïntegreerd in het doel van de jaarrekening.. De overige beginselen
(bijv. voorzichtigheidsbeginsel, stelselmatigheidsbeginsel, realisatie beginsel en matching beginsel) zijn
geïntegreerd in de kwalitatieve kenmerken.

2. Kwalitatieve kenmerken informatie
Kwalitatieve kenmerken zijn de eigenschappen die de informatie in een jaarrekening nuttig maken voor
gebruikers. Het toepassen van deze kwalitatieve kenmerken in de jaarrekening, in combinatie met
adequate grondslagen van waardering en resultaatbepaling, wordt geacht gewoonlijk uit te monden in een
getrouw beeld.




Verschillen stramien en conceptual framework
 Het stramien (RJ) onderscheidt vier hoofdkenmerken en het conceptual framework (IASB) twee
hoofdkenmerken.
 Het hoofdkenmerk ‘betrouwbaarheid’ uit het stramien is vervangen door het hoofdkenmerk ‘getrouwe
weergave’ in het conceptual framework (wat een sub-kernmerk is in het stramien).
 Hoofdkenmerken ‘begrijpelijkheid’ en ‘vergelijkbaarheid’ in het stramien zijn als overige kenmerken
opgenomen in het conceptual framework.




4 | nieuwe perspectieven