Farma Glaucoom bijeenkomst 1
Farmacotherapeutisch kompas
Advies:
- Glaucoom dient door oogarts behandeld te worden
o Wordt medicamenteus behandeld door plaatselijk toegediende middelen
- Openkamerhoekglaucoom: oogdruppels met timolol of prostaglandine-analogon
o Alternatieve: lokale koolzuurhydraseremmer, andere β-blokker of α2-agoinsit
o Als monotherapie onvoldoende effect heeft worden geneesmiddelen met
verschillende aangrijpingspunten gecombineerd.
Meer dan 2 middelen nodig = laserbehandeling of operatie
- Nauwe-kamerhoekglaucoom : laserbehandeling en/of operatie, met ondersteunde
medicamenteuze behandeling.
Achtergrond
Definitie
Glaucoom is een chronische progressieve oogziekte waarbij de oogzenuw is beschadigd door een
verhoogde oogdruk.
Symptomen
- Openkamerhoekglaucoom
o Gezichtsveldafwijkingen zijn in het begin gering
Later: eerste perifere gezichtsveld uitval.
Later: centrale deel
Later: blind
- Nauwe-kamerhoekglaucoom
o Pijnklachten in en rond oog
o Roodheid van oog
o Hoofdpijn
o Misselijkheid
o Braken
Behandeldoel
Het doel is om progressie van de gezichtsvelduitval af te remmen of te stoppen. Het verlagen van de
intra-oculaire druk heeft een bewezen gunstig effect.
Uitgangspunten
- Openkamerhoekglaucoom
o Primair= medicamenteuze verlaging van de oogboldruk
o Aanvullend kan laserbehandeling plaatsvinden
o Niet het gewenste effect van bovenstaande = operatie
- Oculaire hypertensie en openkamerhoekglaucoom
o Eerstekeus-behandeling
Monotherapie met niet-selectieve β-blokker timolol
Timolol remt de productie van kamerwater en verlaagt de IOD met
20-25%
of met prostaglandine-analoog
prostaglandine-analoog bevordert de afvoer van kamerwater en
verlaagt de oogdruk met 25-30%
alternatieve
, monotherapie met lokale koolzuuranhydraseremmer, andere β-
blokker of α2-agoinsit.
o Deze middelen geven een mindere daling van de IOD
o Als IOD niet voldoende daalt met monotherapie kan combinatietherapie van twee
geneesmiddelen uit verschillende groepen worden gekozen.
o Meer dan twee middelen = laser- of operatieve behandeling.
- Nauwe-kamerhoekglaucoom
o Laserbehandeling en/of operatie met ondersteuning van medicamenteuze
behandeling.
o Bij acute aanval wordt eerste geprobeerd deze medicamenteus te doorbreken met;
Pilocarpine-oogdruppels
Acetazolamide-injectie
andere β-blokker oogdruppel
mannitol per infuus
- juveniel glaucoom
o primair= operatief
o bij kinderen: timolol, latanoprost en travoprost
leerdoelen
de student kan benoemen wat de kenmerken zijn van de geneesmiddelengroepen.
Het behandeldoel bij glaucoom is om de progressie van de gezichtsveldutival af te remmen of te
stoppen. Het verlagen van de IOD heeft een bewezen gunstig effect.
de student kan benoemen hoe deze middelen werken
- Bètablokkers]’
o Oculaire bètablokkers blokkeren de bèta1- en/of bèta2-receptoren in het corpus
ciliare en bloedvaatjes van het oog. Hierdoor neemt de productie van kamerwater af.
- Koolzuuranhydrase(II)-remmers
o Remmen het enzym koolzuuranhydrase II in het oog (coprus ciliare), waardoor de
productie van kamerwater afneemt.
o Blokkeren de reabsorptie van natrium in de niertubuli; hierbij neemt de uitscheiding
van natrium en waterstofcarbonaat toe.
- Parasympathicomimetica
o Direct werkend parasympathicomimetica stimuleren de muscarine –(m3)-receptoren
van diverse spieren en klieren waaronder:
De musculus sphincter pupillae
De musculus ciliaris. Hierdoor treedt contractie op van de m. ciliaris en
verwijding van de voorste oogkamerhoek; het trabekelsysteem wordt open
getrokken
Speeksel- en traanklieren.
- Prostaglandine f-analoga
o Bevorderen de uveosclerale uitstroom (alle middelen) en trabeculaire uitstoom
(bimatoprost, travoprost) van kamerwater.
- Sympathicomimetica
o Oculaire sympathicomimetica stimuleren de volgende adrenerge receptoren in het
oog
Alfa2- receptoren (corpus ciliaire). Hierdoor neemt de productie van
kamerwater af en verbetert de uveosclerale afvoer
Alfa1-receptroen (musculus dilatator pupillae)
Alfa1-receptoren (bloedvaatjes oogslijmvlies). Hierdoor treedt lokale
vasoconstrictie op.
Farmacotherapeutisch kompas
Advies:
- Glaucoom dient door oogarts behandeld te worden
o Wordt medicamenteus behandeld door plaatselijk toegediende middelen
- Openkamerhoekglaucoom: oogdruppels met timolol of prostaglandine-analogon
o Alternatieve: lokale koolzuurhydraseremmer, andere β-blokker of α2-agoinsit
o Als monotherapie onvoldoende effect heeft worden geneesmiddelen met
verschillende aangrijpingspunten gecombineerd.
Meer dan 2 middelen nodig = laserbehandeling of operatie
- Nauwe-kamerhoekglaucoom : laserbehandeling en/of operatie, met ondersteunde
medicamenteuze behandeling.
Achtergrond
Definitie
Glaucoom is een chronische progressieve oogziekte waarbij de oogzenuw is beschadigd door een
verhoogde oogdruk.
Symptomen
- Openkamerhoekglaucoom
o Gezichtsveldafwijkingen zijn in het begin gering
Later: eerste perifere gezichtsveld uitval.
Later: centrale deel
Later: blind
- Nauwe-kamerhoekglaucoom
o Pijnklachten in en rond oog
o Roodheid van oog
o Hoofdpijn
o Misselijkheid
o Braken
Behandeldoel
Het doel is om progressie van de gezichtsvelduitval af te remmen of te stoppen. Het verlagen van de
intra-oculaire druk heeft een bewezen gunstig effect.
Uitgangspunten
- Openkamerhoekglaucoom
o Primair= medicamenteuze verlaging van de oogboldruk
o Aanvullend kan laserbehandeling plaatsvinden
o Niet het gewenste effect van bovenstaande = operatie
- Oculaire hypertensie en openkamerhoekglaucoom
o Eerstekeus-behandeling
Monotherapie met niet-selectieve β-blokker timolol
Timolol remt de productie van kamerwater en verlaagt de IOD met
20-25%
of met prostaglandine-analoog
prostaglandine-analoog bevordert de afvoer van kamerwater en
verlaagt de oogdruk met 25-30%
alternatieve
, monotherapie met lokale koolzuuranhydraseremmer, andere β-
blokker of α2-agoinsit.
o Deze middelen geven een mindere daling van de IOD
o Als IOD niet voldoende daalt met monotherapie kan combinatietherapie van twee
geneesmiddelen uit verschillende groepen worden gekozen.
o Meer dan twee middelen = laser- of operatieve behandeling.
- Nauwe-kamerhoekglaucoom
o Laserbehandeling en/of operatie met ondersteuning van medicamenteuze
behandeling.
o Bij acute aanval wordt eerste geprobeerd deze medicamenteus te doorbreken met;
Pilocarpine-oogdruppels
Acetazolamide-injectie
andere β-blokker oogdruppel
mannitol per infuus
- juveniel glaucoom
o primair= operatief
o bij kinderen: timolol, latanoprost en travoprost
leerdoelen
de student kan benoemen wat de kenmerken zijn van de geneesmiddelengroepen.
Het behandeldoel bij glaucoom is om de progressie van de gezichtsveldutival af te remmen of te
stoppen. Het verlagen van de IOD heeft een bewezen gunstig effect.
de student kan benoemen hoe deze middelen werken
- Bètablokkers]’
o Oculaire bètablokkers blokkeren de bèta1- en/of bèta2-receptoren in het corpus
ciliare en bloedvaatjes van het oog. Hierdoor neemt de productie van kamerwater af.
- Koolzuuranhydrase(II)-remmers
o Remmen het enzym koolzuuranhydrase II in het oog (coprus ciliare), waardoor de
productie van kamerwater afneemt.
o Blokkeren de reabsorptie van natrium in de niertubuli; hierbij neemt de uitscheiding
van natrium en waterstofcarbonaat toe.
- Parasympathicomimetica
o Direct werkend parasympathicomimetica stimuleren de muscarine –(m3)-receptoren
van diverse spieren en klieren waaronder:
De musculus sphincter pupillae
De musculus ciliaris. Hierdoor treedt contractie op van de m. ciliaris en
verwijding van de voorste oogkamerhoek; het trabekelsysteem wordt open
getrokken
Speeksel- en traanklieren.
- Prostaglandine f-analoga
o Bevorderen de uveosclerale uitstroom (alle middelen) en trabeculaire uitstoom
(bimatoprost, travoprost) van kamerwater.
- Sympathicomimetica
o Oculaire sympathicomimetica stimuleren de volgende adrenerge receptoren in het
oog
Alfa2- receptoren (corpus ciliaire). Hierdoor neemt de productie van
kamerwater af en verbetert de uveosclerale afvoer
Alfa1-receptroen (musculus dilatator pupillae)
Alfa1-receptoren (bloedvaatjes oogslijmvlies). Hierdoor treedt lokale
vasoconstrictie op.
