Overzicht onderwerpen Strafrecht
Legaliteitsbeginsel
Artikel 1 Sr: ieder strafbaar feit moet berusten op een daaraan voorafgegane wettelijke
strafbepaling. Wat vloeit hieruit voort?
Lex scripta: De strafbaarstelling moet ergens in een wet (hoeft geen wet in formele zin
te zijn, dus een APV kan ook) zijn opgeschreven
Lex certa: De strafbaarstelling moet voldoende duidelijk zijn. Dit zorgt voor
rechtszekerheid.
- Arrest onbehoorlijk gedrag de vraag stond centraal of de term ‘’onbehoorlijk
gedrag’’ dusdanig vaag was dat hierdoor niet duidelijk was voor de burger wat
hieronder nu wél en niet viel. De HR oordeelde dat de term onbehoorlijk gedrag niet
te vaag is. Enige vaagheid is onvermijdelijk + hier was enige concretisering.
Verbod van terugwerkende kracht: Alleen als de gedraging op het moment dat het
gepleegd wordt strafbaar is gesteld, kan je iemand daarvoor ter verantwoording roepen.
- VB: op dit moment is het nog niet strafbaar om uit de gevangenis te ontsnappen.
Vanaf 2021 mogelijk wel. Als iemand dus NU ontsnapt, kan hij daarvoor dus niet
worden vervolgd.
- NB: let op uitzondering in lid 2 (als de nieuwe bepaling gunstiger is kan van
bovenstaande worden afgeweken)
Verbod op analogie: De rechter mag de wet niet te ruim uitleggen.
Materiële hoofdvragen (artikel 350 Sv)
1. Kan de TLL worden bewezen?
Hier kijkt de rechter naar de TLL die op de dagvaarding staat. De officier draagt bewijs aan
voor het strafbare feit en de rechter beoordeelt of alle bestanddelen bewezen kunnen
worden.
Nee: vrijspraak, artikel 352, lid 1 Sv
2. Kan het feit worden gekwalificeerd?
De rechter beoordeelt of alle bestanddelen die in de d.o. in de wet staan, ook in de TLL
terugkomen. Als dat niet zo is, levert het in de ten laste gelegde feit géén strafbaar feit op.
Nee: OVAR, artikel 352, lid 2 Sv
3. Is de verdachte strafbaar?
Hier worden de elementen bekeken: is het wederrechtelijk en/of verwijtbaar? Geldt alleen als
er elementen in de strafzaak zijn.
Nee: OVAR, artikel 352, lid 2 Sv
4. Welke straf is passend en kan worden opgelegd?
, Elementen en bestanddelen
Bestanddelen = alle rechtsvoorwaarden in de delictsomschrijving.
Behandelen bij vraag 1 van artikel 350 Sv (Kan de TLL worden bewezen?)
Zo nee: vrijspraak, artikel 352, lid 1 Sv
Elementen = ongeschreven voorwaarden voor strafbaarheid.
Behandelen bij vraag 3 van artikel 350 Sv (Is de verdachte strafbaar?)
Zo nee: OVAR, artikel 352, lid 2 Sv
Hoofdregel = als alle bestanddelen zijn bewezen, worden de elementen verondersteld
aanwezig te zijn.
→ De rechter kijkt pas naar de elementen wanneer een verdachte een beroep doet op een
strafuitsluitingsgrond.
1. Verwijtbaarheid: kunnen we de verdachte zijn gedrag verwijten?
→ Schulduitsluitingsgronden nemen de verwijtbaarheid weg.
2. Wederrechtelijkheid: het gedrag moet in strijd zijn met het recht.
→ Rechtvaardigingsgronden nemen de wederrechtelijkheid weg.
HR Dreigbrief: Het hof stelt dat wanneer je iets doet wat in strijd is met hetgeen wat wij
maatschappelijk betaamt vinden, dit wederrechtelijk is.
Voorbeeld Artikel 310 Sr
Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het
oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft
met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie
Bestanddelen = enig goed, geheel of ten dele aan een ander toebehoren, wegnemen,
oogmerk tot het zich wederrechtelijk toe te eigenen.
Elementen = wederrechtelijkheid en schuld
DUS: wederrechtelijkheid is hier bestanddeel. Is er geen bewijs voor wederrechtelijkheid,
bijvoorbeeld omdat de verdachte een beroep kan doen op een rechtvaardigingsgrond, dan is
er geen bewijs voor dit bestanddeel en zal de rechter vrijspreken.
DUS: schuld is hier geen bestanddeel, maar slechts element. Is er voldoende bewijs voor
alle bestanddelen, dan zal de rechter kijken naar vraag 2 van 350 Sv. Is die ook in orde?
Dan moet de rechter stap 3 beoordelen. Als de verdachte nu een geslaagd beroep kan doen
op een schulduitsluitingsgrond (die neemt de schuld weg), dan is de verdachte niet strafbaar
en volgt OVAR
Opzet
Legaliteitsbeginsel
Artikel 1 Sr: ieder strafbaar feit moet berusten op een daaraan voorafgegane wettelijke
strafbepaling. Wat vloeit hieruit voort?
Lex scripta: De strafbaarstelling moet ergens in een wet (hoeft geen wet in formele zin
te zijn, dus een APV kan ook) zijn opgeschreven
Lex certa: De strafbaarstelling moet voldoende duidelijk zijn. Dit zorgt voor
rechtszekerheid.
- Arrest onbehoorlijk gedrag de vraag stond centraal of de term ‘’onbehoorlijk
gedrag’’ dusdanig vaag was dat hierdoor niet duidelijk was voor de burger wat
hieronder nu wél en niet viel. De HR oordeelde dat de term onbehoorlijk gedrag niet
te vaag is. Enige vaagheid is onvermijdelijk + hier was enige concretisering.
Verbod van terugwerkende kracht: Alleen als de gedraging op het moment dat het
gepleegd wordt strafbaar is gesteld, kan je iemand daarvoor ter verantwoording roepen.
- VB: op dit moment is het nog niet strafbaar om uit de gevangenis te ontsnappen.
Vanaf 2021 mogelijk wel. Als iemand dus NU ontsnapt, kan hij daarvoor dus niet
worden vervolgd.
- NB: let op uitzondering in lid 2 (als de nieuwe bepaling gunstiger is kan van
bovenstaande worden afgeweken)
Verbod op analogie: De rechter mag de wet niet te ruim uitleggen.
Materiële hoofdvragen (artikel 350 Sv)
1. Kan de TLL worden bewezen?
Hier kijkt de rechter naar de TLL die op de dagvaarding staat. De officier draagt bewijs aan
voor het strafbare feit en de rechter beoordeelt of alle bestanddelen bewezen kunnen
worden.
Nee: vrijspraak, artikel 352, lid 1 Sv
2. Kan het feit worden gekwalificeerd?
De rechter beoordeelt of alle bestanddelen die in de d.o. in de wet staan, ook in de TLL
terugkomen. Als dat niet zo is, levert het in de ten laste gelegde feit géén strafbaar feit op.
Nee: OVAR, artikel 352, lid 2 Sv
3. Is de verdachte strafbaar?
Hier worden de elementen bekeken: is het wederrechtelijk en/of verwijtbaar? Geldt alleen als
er elementen in de strafzaak zijn.
Nee: OVAR, artikel 352, lid 2 Sv
4. Welke straf is passend en kan worden opgelegd?
, Elementen en bestanddelen
Bestanddelen = alle rechtsvoorwaarden in de delictsomschrijving.
Behandelen bij vraag 1 van artikel 350 Sv (Kan de TLL worden bewezen?)
Zo nee: vrijspraak, artikel 352, lid 1 Sv
Elementen = ongeschreven voorwaarden voor strafbaarheid.
Behandelen bij vraag 3 van artikel 350 Sv (Is de verdachte strafbaar?)
Zo nee: OVAR, artikel 352, lid 2 Sv
Hoofdregel = als alle bestanddelen zijn bewezen, worden de elementen verondersteld
aanwezig te zijn.
→ De rechter kijkt pas naar de elementen wanneer een verdachte een beroep doet op een
strafuitsluitingsgrond.
1. Verwijtbaarheid: kunnen we de verdachte zijn gedrag verwijten?
→ Schulduitsluitingsgronden nemen de verwijtbaarheid weg.
2. Wederrechtelijkheid: het gedrag moet in strijd zijn met het recht.
→ Rechtvaardigingsgronden nemen de wederrechtelijkheid weg.
HR Dreigbrief: Het hof stelt dat wanneer je iets doet wat in strijd is met hetgeen wat wij
maatschappelijk betaamt vinden, dit wederrechtelijk is.
Voorbeeld Artikel 310 Sr
Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het
oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft
met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie
Bestanddelen = enig goed, geheel of ten dele aan een ander toebehoren, wegnemen,
oogmerk tot het zich wederrechtelijk toe te eigenen.
Elementen = wederrechtelijkheid en schuld
DUS: wederrechtelijkheid is hier bestanddeel. Is er geen bewijs voor wederrechtelijkheid,
bijvoorbeeld omdat de verdachte een beroep kan doen op een rechtvaardigingsgrond, dan is
er geen bewijs voor dit bestanddeel en zal de rechter vrijspreken.
DUS: schuld is hier geen bestanddeel, maar slechts element. Is er voldoende bewijs voor
alle bestanddelen, dan zal de rechter kijken naar vraag 2 van 350 Sv. Is die ook in orde?
Dan moet de rechter stap 3 beoordelen. Als de verdachte nu een geslaagd beroep kan doen
op een schulduitsluitingsgrond (die neemt de schuld weg), dan is de verdachte niet strafbaar
en volgt OVAR
Opzet
