1
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
Inleiding 4
Theoretisch kader 6
Betekenis van emotie 6
Theorieën en modellen over emotie 7
Theorie over emotie door James Lange en Cannon-Bard 7
Betekenis van verdriet 8
Het PAD-model van Russel en Mehrabian 8
De verandercurve van Kübler-Ross 9
Onderzoeksplan 10
Onderzoeksmethode 10
Beschrijving van het praktisch onderzoek 10
Welke materialen hebben wij nodig voor het praktisch onderzoek? 10
Onze taakverdeling 11
Beschrijving van het interview 12
Hypothesen 13
Deelvraag 1: Welke delen van onze hersenen reageren op het luisteren naar muziek?
15
De hersenen 15
De werking van de hersenen 16
De hersendelen die reageren op het luisteren naar muziek 17
Deelvraag 2: Hoe reageren onze hersenen op het luisteren naar muziek? 20
Welke stoffen komen er vrij tijdens het luisteren naar muziek? 20
Ontwikkeling van de communicatievaardigheden 22
Deelvraag 3: Wat is verdriet? 23
Wat zijn emoties? 23
Wat is verdriet? 24
Hoe ontstaat verdriet? 24
Hoe uiten mensen verdriet? 25
Deelvraag 4: Welke parameters in muziek verminderen of versterken de emotie
verdriet? 26
Parameters in de muziek 26
Frequenties en de invloed daarvan op het verminderen van de emotie verdriet 27
Toonduur 27
Klankkleur 28
Tempo 29
2
, Majeur en mineur 30
Ritme 31
Melodie 31
Resultaten onderzoek 34
Conclusie 51
Discussie 52
Vervolgonderzoek 53
Reflectie 55
Logboek 57
Bronnenlijst 62
Bijlagen 68
3
, Inleiding
''Muziek kan uitdrukken wat we niet kunnen zeggen en waarover we niet kunnen zwijgen.''
(V, Hugo)
"Daarom is muziekonderwijs ook zo ontzettend belangrijk. Want niets dringt zo diep in het
binnenste van de ziel door als ritme en melodie.'' (Plato)
''Wat goed is aan muziek, is dat het geen pijn doet wanneer ze je raakt.'' (B, Marley)
Muziek wordt steeds populairder, of je nu op de fiets zit of in de trein of thuis bent,
tegenwoordig heeft bijna iedereen oortjes met muziek in. Het zal je vast weleens overkomen
zijn: je luistert naar muziek en dan komt dat nummer op dat je zo te gek vindt. Tijdens het
luisteren komen er misschien wel emoties omhoog. Het kan je verdrietig, blij of juist heel erg
gespannen maken. Er zijn talloze lichamelijke reacties op het luisteren naar muziek. Maar
heb je er ooit bij stilgestaan waarom dit zo is?
Tot op heden is er veel onderzoek gedaan naar muziek en emoties. In veel studies wordt
geconcludeerd dat muziek en emotie daadwerkelijk een verband met elkaar hebben. Er is
echter weinig bekend waarom dit zo is en wat nou precies de invloed is op de emoties
tijdens het luisteren naar muziek. De doelstelling van ons onderzoek is dan ook
onderzoeken wat de invloed van het luisteren naar muziek is op onze emotie verdriet. Dit is
een belangrijk onderwerp, omdat muziek voor veel mensen een belangrijke rol speelt in het
leven. Muziek kan mensen steun geven wanneer ze dit nodig hebben. Het is dan ook erg
belangrijk om dieper op muziek en de emoties in te gaan. Mensen zullen muziek dan nóg
meer gaan waarderen.
Wij hebben dit onderzoek opgezet door middel van een praktisch onderzoek. Wij hebben
aan de hand van veel literaire en wetenschappelijke bronnen ons onderzoek zo doelgericht
mogelijk gemaakt, om zo tot een goede conclusie te komen. We hebben ook een interview
afgenomen met een deskundige om zo een nog breder beeld te krijgen van ons onderzoek.
In dit onderzoek staan de volgende vragen centraal: Hoe reageren bepaalde delen van onze
hersenen op het luisteren naar muziek? We richten ons hier op de delen van de hersenen,
die reageren op het luisteren naar muziek, en zullen ook uitleg geven over de hersendelen.
Vervolgens zullen we dieper op de hersenen in gaan. Hoe reageren onze hersenen op het
4
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
Inleiding 4
Theoretisch kader 6
Betekenis van emotie 6
Theorieën en modellen over emotie 7
Theorie over emotie door James Lange en Cannon-Bard 7
Betekenis van verdriet 8
Het PAD-model van Russel en Mehrabian 8
De verandercurve van Kübler-Ross 9
Onderzoeksplan 10
Onderzoeksmethode 10
Beschrijving van het praktisch onderzoek 10
Welke materialen hebben wij nodig voor het praktisch onderzoek? 10
Onze taakverdeling 11
Beschrijving van het interview 12
Hypothesen 13
Deelvraag 1: Welke delen van onze hersenen reageren op het luisteren naar muziek?
15
De hersenen 15
De werking van de hersenen 16
De hersendelen die reageren op het luisteren naar muziek 17
Deelvraag 2: Hoe reageren onze hersenen op het luisteren naar muziek? 20
Welke stoffen komen er vrij tijdens het luisteren naar muziek? 20
Ontwikkeling van de communicatievaardigheden 22
Deelvraag 3: Wat is verdriet? 23
Wat zijn emoties? 23
Wat is verdriet? 24
Hoe ontstaat verdriet? 24
Hoe uiten mensen verdriet? 25
Deelvraag 4: Welke parameters in muziek verminderen of versterken de emotie
verdriet? 26
Parameters in de muziek 26
Frequenties en de invloed daarvan op het verminderen van de emotie verdriet 27
Toonduur 27
Klankkleur 28
Tempo 29
2
, Majeur en mineur 30
Ritme 31
Melodie 31
Resultaten onderzoek 34
Conclusie 51
Discussie 52
Vervolgonderzoek 53
Reflectie 55
Logboek 57
Bronnenlijst 62
Bijlagen 68
3
, Inleiding
''Muziek kan uitdrukken wat we niet kunnen zeggen en waarover we niet kunnen zwijgen.''
(V, Hugo)
"Daarom is muziekonderwijs ook zo ontzettend belangrijk. Want niets dringt zo diep in het
binnenste van de ziel door als ritme en melodie.'' (Plato)
''Wat goed is aan muziek, is dat het geen pijn doet wanneer ze je raakt.'' (B, Marley)
Muziek wordt steeds populairder, of je nu op de fiets zit of in de trein of thuis bent,
tegenwoordig heeft bijna iedereen oortjes met muziek in. Het zal je vast weleens overkomen
zijn: je luistert naar muziek en dan komt dat nummer op dat je zo te gek vindt. Tijdens het
luisteren komen er misschien wel emoties omhoog. Het kan je verdrietig, blij of juist heel erg
gespannen maken. Er zijn talloze lichamelijke reacties op het luisteren naar muziek. Maar
heb je er ooit bij stilgestaan waarom dit zo is?
Tot op heden is er veel onderzoek gedaan naar muziek en emoties. In veel studies wordt
geconcludeerd dat muziek en emotie daadwerkelijk een verband met elkaar hebben. Er is
echter weinig bekend waarom dit zo is en wat nou precies de invloed is op de emoties
tijdens het luisteren naar muziek. De doelstelling van ons onderzoek is dan ook
onderzoeken wat de invloed van het luisteren naar muziek is op onze emotie verdriet. Dit is
een belangrijk onderwerp, omdat muziek voor veel mensen een belangrijke rol speelt in het
leven. Muziek kan mensen steun geven wanneer ze dit nodig hebben. Het is dan ook erg
belangrijk om dieper op muziek en de emoties in te gaan. Mensen zullen muziek dan nóg
meer gaan waarderen.
Wij hebben dit onderzoek opgezet door middel van een praktisch onderzoek. Wij hebben
aan de hand van veel literaire en wetenschappelijke bronnen ons onderzoek zo doelgericht
mogelijk gemaakt, om zo tot een goede conclusie te komen. We hebben ook een interview
afgenomen met een deskundige om zo een nog breder beeld te krijgen van ons onderzoek.
In dit onderzoek staan de volgende vragen centraal: Hoe reageren bepaalde delen van onze
hersenen op het luisteren naar muziek? We richten ons hier op de delen van de hersenen,
die reageren op het luisteren naar muziek, en zullen ook uitleg geven over de hersendelen.
Vervolgens zullen we dieper op de hersenen in gaan. Hoe reageren onze hersenen op het
4