Beroepsethiek Powerpoints hoorcolleges
College 1
Boek: Ethiek in sociaal werk
+ digitale leeromgeving door uitgever Pearson.
Kern
Bewust worden van hoeveel morele dilemma’s er wel niet spelen in jouw beroep.
1. Gevoelig worden voor wat er speelt
2. Bewuste afwegingen kunnen maken.. verantwoorden zodat je erachter kunt staan.
Professionele moraal
Kwestie van: ontdekken, ontwikkelen door er mee bezig te zijn, erover praten, voor jezelf
verwoorden, jezelf confronteren met moeilijke vragen (ipv uit de weg gaan)
Waarden
Hoe verhouden de elementaire waarden van het beroep zich tot de individuele waarden?
De samenleving speelt daarin een grote rol.
Verband ‘democratisch besloten’ en ‘van mij wordt wat anders gevraagd’.
Voorbeelden
- Participatiesamenleving
- Democratisch burgerschap (wet 2006 voor het onderwijs)
- Samenwerken met andere hulpverleners / instanties (multidisciplinair)
- Opeens veel aandacht van de media voor…
Sociaal werk
Spanning: gericht op individuele personen en een maatschappelijke taak.
Andere invulling:
Andere taak, rol; zelfde waarden / normen?
- Gerelateerd aan personen
- Sociale instituties
- Wettelijke voorschriften
- Rol van het beroep
Dus regels leren heeft bij dit vak geen zin…
,Voorbeelden
Verzin een voorbeeld van waarden en normen die zijn professioneel handelen beïnvloeden:
- Veel cliënten uit zwakkere milieus of met beperkingen.. hoe zit het dan met de eigen kracht
van mensen..
- Hoe omgaan met aan jou toevertrouwde info
- Vaak grote gevolgen voor de mensen
- Vaak verantwoorden naar collega’s / cliënten / publiek / de rechter etc.
- Hoe maak je een belangenafweging tussen omgeving, instelling / geldschieter etc.
Hoofdstuk 1
Twee deskundigheden van belang voor de sociaal werker (ieder beroep):
- Technisch-instrumentele professionaliteit
‘de dingen goed doen’
- Normatieve professionaliteit
‘de goede dingen doen’
Morele vraag
“Is het wel goed wat ik zo goed aan het doen ben?”
Dus bewust worden van de morele vragen die je tegen (kunt) komt(en).
Anders ben je een druk baasje (‘o wat heb ik het druk’), maar ben je misschien met de
verkeerde dingen bezig.
Ieder geval is uniek:
Hoe integreer ik in dit geval
- technisch instrumentele
- met normatieve professionaliteit
- en met persoonlijke professionaliteit
Met eigen competenties?
Kunneman
W / N op drie niveaus
- Wetgeving en contractuele afspraken van organisaties om doelen te halen.
- Deskundigheidsnormen (kennis vaardigheden)
- W / N van de cultuur. Voorbeelden; persoonlijke ontwikkeling is belangrijk, integriteit,
bepaalde deugden zijn belangrijk.
→ Om welke waarden gaat het in onze cultuur vooral om bij de pedagoog? En welke
deugden moet je hebben als pedagoog? Blz. 20
,Beroepscode NVO
Moraal
Morele vragen:
Gaan over goed en kwaad, over de manier waarop mensen zouden moeten leven (wat is
een goed leven…)
Morele opvattingen:
Zijn een antwoord op de vraag hoe men zich als mens goed en verantwoordelijk kan
gedragen.
Goed leven: dat is de vraag!
Niet hoe mensen doen en leven (dat onderzoeken wetenschappers), maar hoe ze zouden
moeten leven.
Is-ought kwestie. Je vraagt altijd om een norm: hoe hoort het…
Beroep je niet op: maar mensen doen zo
Ethiek
(Grieks) Ethos: zedelijke handeling
Goed – Slecht (weegschaal)
Handeling: iets doen, met de handen optreden, verrichten, intentioneel gedrag.
Moraal
Handelingen die binnen een maatschappelijke context als correct en wenselijk worden
gezien.
De heersende opvattingen, gewoonten en gebruiken.
Zoals het hoort, zoals het moet ?!
Ethos: gewoonte
Amoreel = wat niets met moraal te maken heeft
Immoreel = wat niet in overeenstemming is met de moraal
Normen en waarden
Normen: (Latijns) norma
Winkelhaak, richtsnoer, maatstaf of regel.
, Waarden:
Idealen waarop de concrete normen zijn gebaseerd.
Normen en regels zijn instrumenteel aan waarden.
Waarden kunnen verschillen waardoor er verschillende normen uitrollen:
- telefoon tijdens college inleveren
- wel telefoon tijdens college
Maar ook bij een gelijke waarde kan de norm verschillen.
Daarna behandelt boek:
Descriptieve, prescriptieve en normatieve meta-ethiek.
Niet alle normen zijn morele normen.
Bijv 1. Fatsoennormen
3. Juridische normen
Maar grens is niet allemaal scherp
Vb 1: is hand geven een fatsoensnorm?
Vb 3: wat als de wet niet samenvalt met wat je goed vindt?
Soorten ethiek
Ethiek: wetenschap die de moraal onderzoekt.
A. Metha-ethiek
Wat is de inhoud en betekenis van normatief taalgebruik?
B. Descriptieve ethiek
Wat is de feitelijke moraal?
C. Normatieve ethiek
Wat is een goede moraal?
D. Toegepaste ethiek
Wat zou de moraal moeten zijn bij deze specifieke kwestie?
A. Metha-ethische vragen:
- wat is de bron van goed/kwaad?
- bestaan er universele waarden?
College 1
Boek: Ethiek in sociaal werk
+ digitale leeromgeving door uitgever Pearson.
Kern
Bewust worden van hoeveel morele dilemma’s er wel niet spelen in jouw beroep.
1. Gevoelig worden voor wat er speelt
2. Bewuste afwegingen kunnen maken.. verantwoorden zodat je erachter kunt staan.
Professionele moraal
Kwestie van: ontdekken, ontwikkelen door er mee bezig te zijn, erover praten, voor jezelf
verwoorden, jezelf confronteren met moeilijke vragen (ipv uit de weg gaan)
Waarden
Hoe verhouden de elementaire waarden van het beroep zich tot de individuele waarden?
De samenleving speelt daarin een grote rol.
Verband ‘democratisch besloten’ en ‘van mij wordt wat anders gevraagd’.
Voorbeelden
- Participatiesamenleving
- Democratisch burgerschap (wet 2006 voor het onderwijs)
- Samenwerken met andere hulpverleners / instanties (multidisciplinair)
- Opeens veel aandacht van de media voor…
Sociaal werk
Spanning: gericht op individuele personen en een maatschappelijke taak.
Andere invulling:
Andere taak, rol; zelfde waarden / normen?
- Gerelateerd aan personen
- Sociale instituties
- Wettelijke voorschriften
- Rol van het beroep
Dus regels leren heeft bij dit vak geen zin…
,Voorbeelden
Verzin een voorbeeld van waarden en normen die zijn professioneel handelen beïnvloeden:
- Veel cliënten uit zwakkere milieus of met beperkingen.. hoe zit het dan met de eigen kracht
van mensen..
- Hoe omgaan met aan jou toevertrouwde info
- Vaak grote gevolgen voor de mensen
- Vaak verantwoorden naar collega’s / cliënten / publiek / de rechter etc.
- Hoe maak je een belangenafweging tussen omgeving, instelling / geldschieter etc.
Hoofdstuk 1
Twee deskundigheden van belang voor de sociaal werker (ieder beroep):
- Technisch-instrumentele professionaliteit
‘de dingen goed doen’
- Normatieve professionaliteit
‘de goede dingen doen’
Morele vraag
“Is het wel goed wat ik zo goed aan het doen ben?”
Dus bewust worden van de morele vragen die je tegen (kunt) komt(en).
Anders ben je een druk baasje (‘o wat heb ik het druk’), maar ben je misschien met de
verkeerde dingen bezig.
Ieder geval is uniek:
Hoe integreer ik in dit geval
- technisch instrumentele
- met normatieve professionaliteit
- en met persoonlijke professionaliteit
Met eigen competenties?
Kunneman
W / N op drie niveaus
- Wetgeving en contractuele afspraken van organisaties om doelen te halen.
- Deskundigheidsnormen (kennis vaardigheden)
- W / N van de cultuur. Voorbeelden; persoonlijke ontwikkeling is belangrijk, integriteit,
bepaalde deugden zijn belangrijk.
→ Om welke waarden gaat het in onze cultuur vooral om bij de pedagoog? En welke
deugden moet je hebben als pedagoog? Blz. 20
,Beroepscode NVO
Moraal
Morele vragen:
Gaan over goed en kwaad, over de manier waarop mensen zouden moeten leven (wat is
een goed leven…)
Morele opvattingen:
Zijn een antwoord op de vraag hoe men zich als mens goed en verantwoordelijk kan
gedragen.
Goed leven: dat is de vraag!
Niet hoe mensen doen en leven (dat onderzoeken wetenschappers), maar hoe ze zouden
moeten leven.
Is-ought kwestie. Je vraagt altijd om een norm: hoe hoort het…
Beroep je niet op: maar mensen doen zo
Ethiek
(Grieks) Ethos: zedelijke handeling
Goed – Slecht (weegschaal)
Handeling: iets doen, met de handen optreden, verrichten, intentioneel gedrag.
Moraal
Handelingen die binnen een maatschappelijke context als correct en wenselijk worden
gezien.
De heersende opvattingen, gewoonten en gebruiken.
Zoals het hoort, zoals het moet ?!
Ethos: gewoonte
Amoreel = wat niets met moraal te maken heeft
Immoreel = wat niet in overeenstemming is met de moraal
Normen en waarden
Normen: (Latijns) norma
Winkelhaak, richtsnoer, maatstaf of regel.
, Waarden:
Idealen waarop de concrete normen zijn gebaseerd.
Normen en regels zijn instrumenteel aan waarden.
Waarden kunnen verschillen waardoor er verschillende normen uitrollen:
- telefoon tijdens college inleveren
- wel telefoon tijdens college
Maar ook bij een gelijke waarde kan de norm verschillen.
Daarna behandelt boek:
Descriptieve, prescriptieve en normatieve meta-ethiek.
Niet alle normen zijn morele normen.
Bijv 1. Fatsoennormen
3. Juridische normen
Maar grens is niet allemaal scherp
Vb 1: is hand geven een fatsoensnorm?
Vb 3: wat als de wet niet samenvalt met wat je goed vindt?
Soorten ethiek
Ethiek: wetenschap die de moraal onderzoekt.
A. Metha-ethiek
Wat is de inhoud en betekenis van normatief taalgebruik?
B. Descriptieve ethiek
Wat is de feitelijke moraal?
C. Normatieve ethiek
Wat is een goede moraal?
D. Toegepaste ethiek
Wat zou de moraal moeten zijn bij deze specifieke kwestie?
A. Metha-ethische vragen:
- wat is de bron van goed/kwaad?
- bestaan er universele waarden?
