MODULE #1: GATEKEEPING
1E AUTEUR: KURT LEWIN (1947)
LATER ONTWIKKELD: DAVID MANNING WHITE (1950) à IN DE CONTEXT VAN JOURNALISTIEK
KENNISCLIP
Gatekeeping: beschrijft hoe informatie wordt gefilterd en geselecteerd voordat deze het publiek bereikt. Het
gaat niet alleen om het afwijzen van, maar ook het aantrekkelijker maken van nieuws. Gatekeeping is zowel
relevant in traditionele en moderne media.
De kern van gatekeeping:
- Draait om besluitvorming in verschillende niveaus in mediaorganisaties
- Invloeden van binnen- en buitenaf
Individueel niveau:
- Redacteuren en journalisten selecteren nieuws op basis van
o Nieuwswaarde
o Relevantie
o Betrouwbaarheid
o Impact
o Nabijheid
o Tijdlijn
o Prominentie
o Conflict
o Valuta
o Hoe bizar is het
- Dit doen zij op basis van vooroordelen:
o Persoonlijke overtuigingen
o Achtergrond
o Bedrijfsbelangen
Verschillende niveaus
- Bedrijven selecteren nieuws daarna op basis van:
o Redactionele richtlijnen
o Bedrijfsbeleid
o Externe druk (sociaal, politiek & economie) à advertentiedruk, mediabezit, regelgeving of
overheidsbemoeienis
Gatekeeping is belangrijk om te begrijpen voor
- Het kritisch analyseren van media-inhoud
- Het erkennen van mogelijke vertekeningen en agenda’s
- Het waarderen van een rol van tussenpersonen in de media in het vormgeven van het
maatschappelijk debat
Beperkingen van het oorspronkelijke onderzoek
- De methodologie en vraagstelling riepen vragen op
- White had besloten dat de ‘wire editors’ de gatekeepers waren, maar hier was Gieber het niet mee
eens, dit moesten de persbureaus zijn
- Ook McNelly was het hier niet mee eens en vindt dat de gatekeeping proces al plaatsvond bij de
correspondenten en journalisten op locatie
- Dat is nu verbeterd doordat Schoemaker (1991) gatekeeping vanuit meerdere niveaus en factoren
van buitenaf analyseert. Het werd nu officieel de ‘Gatekeeping Theory’
Alogritmen spelen een steeds grotere rol. Zij houden rekening met populariteit, gebruiekrsgedrag en
advertentieinkomsten.
1
,ARTIKEL 1: JOURNALISM AS GATEKEEPING
AUTEUR: TANDOC, E. C. (2018)
Gatekeeping levels
1. Individual level: De manier waarop de kenmerken, kennis, houdingen en gedragingen van
individuele mensen het gatekeeping-proces beïnvloeden.
2. Routines level: Gepatroniseerde, herhaalde praktijken en vormen die media werkers gebruiken om
hun werk te doen.
3. Organization level: Invloed uitgeoefend door de organisatie, verwijzend naar factoren zoals de
grootte, structuur of oriëntatie van een organisatie.
4. Extra-media level: Invloeden op de inhoud van buitenaf mediaorganisaties.
5. Social system level: Invloeden op het niveau van de samenleving op de inhoud van nieuwsmedia –
deze invloeden omvatten sociale structuur, ideologie en cultuur.
Gatekeeping is geen statisch proces, maar een dynamisch systeem, waarbij informatie door meerdere
schakels heen beweegt. Elke gatekeeper speelt een rol in het bepalen welke informatie wordt doorgelaten en
welke niet. Deze gatekeepers worden weer beïnvloed door verschillende factoren.
De belangrijkste boodschap is dat gatekeeping niet alleen over informatiefiltering gaat, maar ook over de
constructie van nieuws. Gatekeepers dragen actief bij aan het vormgeven van de werkelijkheid door te
bepalen welke gebeurtenissen de media bereiken en hoe ze worden gepresenteerd.
Gatekeeping nu
De opkomst van nieuwe technologieën en platforms zoals sociale media en digitaal nieuws heeft geleid tot
een evolutie van gatekeeping.
Moderne gatekeepers zijn:
- Algoritme
- Platformeigenaren (Facebook, Twitter, Instagram, etc.)
Zij doen dit op basis van algoritme en dat kijkt naar
- Populariteit
- Gebruikersbedrag
- Advertentie-inkomsten
Gatekeeping blijft dynamisch en evolueert met veranderingen in
- Technologie
- Samenleving
- Medialandschap
Veranderingen in gatekeeping
- Transitie van traditionele naar digitale media
- Het publiek speelt een grotere rol (kunnen zelf nieuws delen)
- Er is meer desinformatie
- Meer uitdagingen in het bepalen van de relevantie en betrouwbaarheid van informatie
Het nieuwe systeem wordt gekarakteriseerd door "bottom-up" gatekeeping, waarbij informatie vaak wordt
gefilterd en verspreid door gewone mensen in plaats van door traditionele mediabedrijven. Sociale netwerken
stellen gebruikers in staat om snel nieuws te delen en berichten te verspreiden die anders misschien niet door
traditionele media zouden zijn opgemerkt.
2
,Gatewatching: observatie van de outputpoorten van nieuwspublicaties en andere bronnen, om belangrijk
materiaal te identificeren zodra het beschikbaar komt.
Er is noodzaak van nieuwe theorieën van gatekeeping die beter aansluiten bij de huidige digitale realiteit. De
klassieke benadering van gatekeeping, die voornamelijk gericht is op de rol van journalisten en redacties,
moet worden uitgebreid naar de brede verscheidenheid aan actoren die invloed hebben op het
nieuwslandschap, inclusief sociale media-gebruikers, algoritmen, en digitale platforms. Deze theorieën
moeten ook rekening houden met de invloed van de publieke opinie, de commerciële belangen van
technologiebedrijven, en de ethische overwegingen van de digitale media.
Bruns (2005) verdeelde gatekeeping in
- Input
- Output
- Response
Echo chambers en filter bubbles: waarbij mensen voornamelijk informatie zien die hun eigen overtuigingen
bevestigt, waardoor de rol van gatekeeping wordt versterkt, maar op een manier die vaak de bestaande
meningen versterkt in plaats van uitdaagt.
ARTIKEL 2: THEORIZING JOURNALISM’S INSTITUTIONAL RELATIONSHIPS
AUTEURS: VOS, T. P., & RUSSELL, F. M., (2019)
Focus van het artikel: Hoewel de traditionele gatekeeping theorie zich voornamelijk richt op de rol van
journalisten als poortwachters van informatie, stellen Vos en Russell voor om de conceptie van gatekeeping uit
te breiden door rekening te houden met de bredere institutionele context waarbinnen journalistieke
activiteiten plaatsvinden.
Doel van het artikel: Een uitgebreidere en meer genuanceerde benadering van gatekeeping te ontwikkelen
die de institutionele relaties van de journalistiek erkent.
De kernvraag van het artikel: Hoe kunnen we de invloed van verschillende institutionele actoren op het
gatekeepingproces in de journalistiek beter begrijpen?
Met de opkomst van digitale media, sociale netwerken en de verspreiding van informatie via meerdere
kanalen, is de rol van journalisten als poortwachters veranderd. Online nieuwsplatforms, sociale media en
gebruikers gegenereerde inhoud hebben de controle die journalisten over de nieuwsselectie hadden,
gedeeltelijk ondermijnd. Toch blijven de institutionele relaties die de journalistiek beïnvloeden belangrijk,
zelfs in een digitale omgeving.
Nieuwe dimensies van gatekeeping:
• Netwerken van invloed: Journalisten opereren niet in een vacuüm, maar binnen een netwerk van
beïnvloedbare actoren, zoals politieke en economische elites, bedrijven, sociale bewegingen, en zelfs
het publiek zelf.
• Kritiek op de nadruk op de journalist als individu: In de klassieke gatekeeping theorie lag de
nadruk sterk op de journalist als individuele poortwachter. Vos en Russell betogen dat de
institutionele structuren, die door journalisten vaak worden weerspiegeld, sterker zouden moeten
worden geïntegreerd in de theorie.
3
, • Gatekeeping als proces van interactie: Gatekeeping moet niet alleen als een eenrichtingsproces
worden gezien, maar als een dynamisch interactief proces tussen verschillende actoren en de
maatschappelijke instellingen waarin ze opereren.
Institutionele druk en logica’s
De theorie over institutionele relaties wordt in eerste instantie toegelicht door DiMaggio en Powell (1983), die
institutionele druk of invloedmechanismen identificeerden. Deze druk kan verschillende vormen aannemen:
regulatief, normatief en cognitief. Scott (2014) herdefinieert deze druk als drie logica’s:
1. Regulatieve druk: Dit omvat formele regels, wetten, sancties, beloningssystemen en andere
structuren die met dwang gepaard gaan.
2. Normatieve druk: Deze druk is gebaseerd op sociale normen, waarden, rollen en verplichtingen die
meer sociaal van aard zijn en als verplicht worden beschouwd.
3. Cognitieve druk: Dit betreft impliciete overtuigingen, modellen van de werkelijkheid en kennis die
als vanzelfsprekend worden aangenomen binnen een bepaalde institutionele context.
Incentives en de rol van motivatie
Een ander belangrijk onderdeel van de institutionele theorie is het begrip van incentives of prikkels die
instituties en hun actoren bewegen om bepaalde acties te ondernemen. Callahan (2004) identificeert drie
types van prikkels:
1. Coercieve prikkels: Deze zijn gebaseerd op bedreigingen van straf of dwang, zoals fysieke macht of
andere vormen van bestraffing.
2. Morele prikkels: Actoren worden gemotiveerd door wat als moreel juist wordt beschouwd of wat als
de juiste sociale rol wordt gezien binnen een gemeenschap.
3. Remuneratieve prikkels: Dit heeft te maken met de verwachting van materiële beloning of
economische voordelen.
Symmetrische relaties: waar bedrijven wederzijds afhankelijk zijn van elkaar en een symbiotisch, versterkend
effect creëren.
Autonomie: de mate waarin een instelling haar eigen doelen kan nastreven zonder te veel druk van andere
instellingen.
ARTIKEL 3: SOCIAL MEDIA GATEKEEPING: AN ANALYSIS OF THE GATEKEEPING INFLUENCE OF NEWSPAPERS’ PUBLIC FACEBOOK PAGES
AUTEURS: WELBERS, K., OPGENFAFFEN, M., (2018)
Doel van het onderzoek: De gatekeeping invloed van kranten op Facebook te analyseren en te begrijpen
hoe deze invloed verschilt van de traditionele rol van kranten als nieuwsbrengers.
Focus van het onderzoek: Hoe kranten hun sociale media-pagina’s gebruiken voor het beheren van de
toegang tot en het verspreiden van nieuws, en welke mechanismen hierbij een rol spelen.
Onderzoeksvraag: Hoe beïnvloeden de Facebook-pagina's van kranten het gatekeepingproces in de context
van sociale media, en hoe verschilt dit van het traditionele gatekeepingproces in de nieuwsproductie?
De auteurs stellen, dat in de context van sociale media, het gatekeepingproces niet alleen plaatsvindt door
journalisten, maar ook door algoritmes van sociale mediaplatforms (zoals Facebook), die de zichtbaarheid van
berichten beheren. Hierdoor ontstaat er een hybride gatekeepingproces, waarin zowel journalisten als
platformen invloed uitoefenen op het nieuws dat gebruikers bereiken.
4
1E AUTEUR: KURT LEWIN (1947)
LATER ONTWIKKELD: DAVID MANNING WHITE (1950) à IN DE CONTEXT VAN JOURNALISTIEK
KENNISCLIP
Gatekeeping: beschrijft hoe informatie wordt gefilterd en geselecteerd voordat deze het publiek bereikt. Het
gaat niet alleen om het afwijzen van, maar ook het aantrekkelijker maken van nieuws. Gatekeeping is zowel
relevant in traditionele en moderne media.
De kern van gatekeeping:
- Draait om besluitvorming in verschillende niveaus in mediaorganisaties
- Invloeden van binnen- en buitenaf
Individueel niveau:
- Redacteuren en journalisten selecteren nieuws op basis van
o Nieuwswaarde
o Relevantie
o Betrouwbaarheid
o Impact
o Nabijheid
o Tijdlijn
o Prominentie
o Conflict
o Valuta
o Hoe bizar is het
- Dit doen zij op basis van vooroordelen:
o Persoonlijke overtuigingen
o Achtergrond
o Bedrijfsbelangen
Verschillende niveaus
- Bedrijven selecteren nieuws daarna op basis van:
o Redactionele richtlijnen
o Bedrijfsbeleid
o Externe druk (sociaal, politiek & economie) à advertentiedruk, mediabezit, regelgeving of
overheidsbemoeienis
Gatekeeping is belangrijk om te begrijpen voor
- Het kritisch analyseren van media-inhoud
- Het erkennen van mogelijke vertekeningen en agenda’s
- Het waarderen van een rol van tussenpersonen in de media in het vormgeven van het
maatschappelijk debat
Beperkingen van het oorspronkelijke onderzoek
- De methodologie en vraagstelling riepen vragen op
- White had besloten dat de ‘wire editors’ de gatekeepers waren, maar hier was Gieber het niet mee
eens, dit moesten de persbureaus zijn
- Ook McNelly was het hier niet mee eens en vindt dat de gatekeeping proces al plaatsvond bij de
correspondenten en journalisten op locatie
- Dat is nu verbeterd doordat Schoemaker (1991) gatekeeping vanuit meerdere niveaus en factoren
van buitenaf analyseert. Het werd nu officieel de ‘Gatekeeping Theory’
Alogritmen spelen een steeds grotere rol. Zij houden rekening met populariteit, gebruiekrsgedrag en
advertentieinkomsten.
1
,ARTIKEL 1: JOURNALISM AS GATEKEEPING
AUTEUR: TANDOC, E. C. (2018)
Gatekeeping levels
1. Individual level: De manier waarop de kenmerken, kennis, houdingen en gedragingen van
individuele mensen het gatekeeping-proces beïnvloeden.
2. Routines level: Gepatroniseerde, herhaalde praktijken en vormen die media werkers gebruiken om
hun werk te doen.
3. Organization level: Invloed uitgeoefend door de organisatie, verwijzend naar factoren zoals de
grootte, structuur of oriëntatie van een organisatie.
4. Extra-media level: Invloeden op de inhoud van buitenaf mediaorganisaties.
5. Social system level: Invloeden op het niveau van de samenleving op de inhoud van nieuwsmedia –
deze invloeden omvatten sociale structuur, ideologie en cultuur.
Gatekeeping is geen statisch proces, maar een dynamisch systeem, waarbij informatie door meerdere
schakels heen beweegt. Elke gatekeeper speelt een rol in het bepalen welke informatie wordt doorgelaten en
welke niet. Deze gatekeepers worden weer beïnvloed door verschillende factoren.
De belangrijkste boodschap is dat gatekeeping niet alleen over informatiefiltering gaat, maar ook over de
constructie van nieuws. Gatekeepers dragen actief bij aan het vormgeven van de werkelijkheid door te
bepalen welke gebeurtenissen de media bereiken en hoe ze worden gepresenteerd.
Gatekeeping nu
De opkomst van nieuwe technologieën en platforms zoals sociale media en digitaal nieuws heeft geleid tot
een evolutie van gatekeeping.
Moderne gatekeepers zijn:
- Algoritme
- Platformeigenaren (Facebook, Twitter, Instagram, etc.)
Zij doen dit op basis van algoritme en dat kijkt naar
- Populariteit
- Gebruikersbedrag
- Advertentie-inkomsten
Gatekeeping blijft dynamisch en evolueert met veranderingen in
- Technologie
- Samenleving
- Medialandschap
Veranderingen in gatekeeping
- Transitie van traditionele naar digitale media
- Het publiek speelt een grotere rol (kunnen zelf nieuws delen)
- Er is meer desinformatie
- Meer uitdagingen in het bepalen van de relevantie en betrouwbaarheid van informatie
Het nieuwe systeem wordt gekarakteriseerd door "bottom-up" gatekeeping, waarbij informatie vaak wordt
gefilterd en verspreid door gewone mensen in plaats van door traditionele mediabedrijven. Sociale netwerken
stellen gebruikers in staat om snel nieuws te delen en berichten te verspreiden die anders misschien niet door
traditionele media zouden zijn opgemerkt.
2
,Gatewatching: observatie van de outputpoorten van nieuwspublicaties en andere bronnen, om belangrijk
materiaal te identificeren zodra het beschikbaar komt.
Er is noodzaak van nieuwe theorieën van gatekeeping die beter aansluiten bij de huidige digitale realiteit. De
klassieke benadering van gatekeeping, die voornamelijk gericht is op de rol van journalisten en redacties,
moet worden uitgebreid naar de brede verscheidenheid aan actoren die invloed hebben op het
nieuwslandschap, inclusief sociale media-gebruikers, algoritmen, en digitale platforms. Deze theorieën
moeten ook rekening houden met de invloed van de publieke opinie, de commerciële belangen van
technologiebedrijven, en de ethische overwegingen van de digitale media.
Bruns (2005) verdeelde gatekeeping in
- Input
- Output
- Response
Echo chambers en filter bubbles: waarbij mensen voornamelijk informatie zien die hun eigen overtuigingen
bevestigt, waardoor de rol van gatekeeping wordt versterkt, maar op een manier die vaak de bestaande
meningen versterkt in plaats van uitdaagt.
ARTIKEL 2: THEORIZING JOURNALISM’S INSTITUTIONAL RELATIONSHIPS
AUTEURS: VOS, T. P., & RUSSELL, F. M., (2019)
Focus van het artikel: Hoewel de traditionele gatekeeping theorie zich voornamelijk richt op de rol van
journalisten als poortwachters van informatie, stellen Vos en Russell voor om de conceptie van gatekeeping uit
te breiden door rekening te houden met de bredere institutionele context waarbinnen journalistieke
activiteiten plaatsvinden.
Doel van het artikel: Een uitgebreidere en meer genuanceerde benadering van gatekeeping te ontwikkelen
die de institutionele relaties van de journalistiek erkent.
De kernvraag van het artikel: Hoe kunnen we de invloed van verschillende institutionele actoren op het
gatekeepingproces in de journalistiek beter begrijpen?
Met de opkomst van digitale media, sociale netwerken en de verspreiding van informatie via meerdere
kanalen, is de rol van journalisten als poortwachters veranderd. Online nieuwsplatforms, sociale media en
gebruikers gegenereerde inhoud hebben de controle die journalisten over de nieuwsselectie hadden,
gedeeltelijk ondermijnd. Toch blijven de institutionele relaties die de journalistiek beïnvloeden belangrijk,
zelfs in een digitale omgeving.
Nieuwe dimensies van gatekeeping:
• Netwerken van invloed: Journalisten opereren niet in een vacuüm, maar binnen een netwerk van
beïnvloedbare actoren, zoals politieke en economische elites, bedrijven, sociale bewegingen, en zelfs
het publiek zelf.
• Kritiek op de nadruk op de journalist als individu: In de klassieke gatekeeping theorie lag de
nadruk sterk op de journalist als individuele poortwachter. Vos en Russell betogen dat de
institutionele structuren, die door journalisten vaak worden weerspiegeld, sterker zouden moeten
worden geïntegreerd in de theorie.
3
, • Gatekeeping als proces van interactie: Gatekeeping moet niet alleen als een eenrichtingsproces
worden gezien, maar als een dynamisch interactief proces tussen verschillende actoren en de
maatschappelijke instellingen waarin ze opereren.
Institutionele druk en logica’s
De theorie over institutionele relaties wordt in eerste instantie toegelicht door DiMaggio en Powell (1983), die
institutionele druk of invloedmechanismen identificeerden. Deze druk kan verschillende vormen aannemen:
regulatief, normatief en cognitief. Scott (2014) herdefinieert deze druk als drie logica’s:
1. Regulatieve druk: Dit omvat formele regels, wetten, sancties, beloningssystemen en andere
structuren die met dwang gepaard gaan.
2. Normatieve druk: Deze druk is gebaseerd op sociale normen, waarden, rollen en verplichtingen die
meer sociaal van aard zijn en als verplicht worden beschouwd.
3. Cognitieve druk: Dit betreft impliciete overtuigingen, modellen van de werkelijkheid en kennis die
als vanzelfsprekend worden aangenomen binnen een bepaalde institutionele context.
Incentives en de rol van motivatie
Een ander belangrijk onderdeel van de institutionele theorie is het begrip van incentives of prikkels die
instituties en hun actoren bewegen om bepaalde acties te ondernemen. Callahan (2004) identificeert drie
types van prikkels:
1. Coercieve prikkels: Deze zijn gebaseerd op bedreigingen van straf of dwang, zoals fysieke macht of
andere vormen van bestraffing.
2. Morele prikkels: Actoren worden gemotiveerd door wat als moreel juist wordt beschouwd of wat als
de juiste sociale rol wordt gezien binnen een gemeenschap.
3. Remuneratieve prikkels: Dit heeft te maken met de verwachting van materiële beloning of
economische voordelen.
Symmetrische relaties: waar bedrijven wederzijds afhankelijk zijn van elkaar en een symbiotisch, versterkend
effect creëren.
Autonomie: de mate waarin een instelling haar eigen doelen kan nastreven zonder te veel druk van andere
instellingen.
ARTIKEL 3: SOCIAL MEDIA GATEKEEPING: AN ANALYSIS OF THE GATEKEEPING INFLUENCE OF NEWSPAPERS’ PUBLIC FACEBOOK PAGES
AUTEURS: WELBERS, K., OPGENFAFFEN, M., (2018)
Doel van het onderzoek: De gatekeeping invloed van kranten op Facebook te analyseren en te begrijpen
hoe deze invloed verschilt van de traditionele rol van kranten als nieuwsbrengers.
Focus van het onderzoek: Hoe kranten hun sociale media-pagina’s gebruiken voor het beheren van de
toegang tot en het verspreiden van nieuws, en welke mechanismen hierbij een rol spelen.
Onderzoeksvraag: Hoe beïnvloeden de Facebook-pagina's van kranten het gatekeepingproces in de context
van sociale media, en hoe verschilt dit van het traditionele gatekeepingproces in de nieuwsproductie?
De auteurs stellen, dat in de context van sociale media, het gatekeepingproces niet alleen plaatsvindt door
journalisten, maar ook door algoritmes van sociale mediaplatforms (zoals Facebook), die de zichtbaarheid van
berichten beheren. Hierdoor ontstaat er een hybride gatekeepingproces, waarin zowel journalisten als
platformen invloed uitoefenen op het nieuws dat gebruikers bereiken.
4
