Samenvatting inleiding tot de financiële markten (14/20)

Inleiding tot de financiële markten

DEEL I: Financiële architectuur
Hoofdstuk 1: Financiële architectuur ontstaan niet spontaan
1.1 Intro
o Openingszin: Money changes everything. How finance made civilization possible.
 Financiewezen is katalysator van de menselijke beschaving
 Financiële wereld begrijpen? Basiskennis organisatie financieel systeem nodig
 Risico kun je niet loskoppelen en zo kom je in de wereld van finance terecht
 Wat geldt voor de economie in zijn geheel, is van toepassing op dagelijks leven
o Dominante naties in…
 20ste eeuw: Verenigde Staten
 18de en 19de eeuw: Engeland (IR)
 17de eeuw: Nederlanden
 Gigantische economische groei en ontwikkeling financieel systeem
- Hangt altijd samen
- Niet alle volkeren hebben dat
 Bv. Aboriginals leven nog altijd in de dreamtime, staan op andere
manier in het leven, kennen de waarde van geld niet
- Toeval?
o Financieel system: the connected universe of financial instruments, financial institutions and
financial markets operating in a given place at a given time, that is, the financial
superstructure of the economy.
 Synoniem: financiële architectuur of financiële infrastructuur
 Samenspel tussen markten, instellingen en instrumenten
- Architectuur komt tot stand door tussenkomst mens
 Zijn allemaal gegroeid, ontstaat niet spontaan
- Voldoet aan noden mens
- Ontstaat vaak door privé-initiatief
- Vaak toch (r)evoluties nodig voor ontstaan
 Aboriginals: blijven stil staan
- Leefden geïsoleerd
- Voelden geen noodzaak landbouw te ontwikkelen
- Geen nieuwe technologieën -> dramatisch op lange termijn
1.2 Schuld en ruil liggen (waarschijnlijk) aan de wieg van onze beschaving
o Groeiproces begon in de prehistorie
 Weet men niet veel over buiten schilderingen en gereedschappen
 Mens toen = jager-verzamelaar
 Nomadisch bestaan
- Leefden in grotten en kampementen (beschutting tegen natuurelementen)
 Geen besef van eigendomsbegrip, materiële cultuur en sociale stratificatie

1

, o Primitieve sharing economy
 Bij jager-verzamelaars
 Eerste welvaartsmaatschappij (=affluent society)
- Geen overlevingseconomie (= subsistence economy)
- Want kon al aan behoeften van de mens voldoen
 ‘Delen’ was moeilijk
o Primitieve volkeren hadden meer een gift economy
 Plicht iets te geven, aanvaarden en iets terug te geven
- Geven was niet vrijblijvend
- Teruggeven gebeurde niet simultaan
- In functie van de noden van de groepsleden
- In kleine gemeenschap gaven ze delen van de jacht af
 Ontstaan idee schuld (=debt)
- UOM: you owe me
- IOU: I owe you
 Er werd verwacht dat je in de toekomst meer terug gaf
- Soort rente
- Sanctie bij niet teruggeven -> sociale aard
o Ruilen want je kon voedsel niet in originele staat terug geven
 Gebeurden met vreemden
 Voordelige deal sluiten
 ‘Trade and walk away’-transactie
 Ruileconomie

1.3 Landbouw leidt tot eigendom, handel, vermogen, belastingen, geld
en… lenen
o Foerageren wordt pastoralisme
 Rondtrekken met kudde dieren
 Start domesticatie dieren en gewassen
o Vruchtbare sikkel zorgde voor sedentatie
 Rond huidige Israël
 Wonen op vaste plaats
o Uitvinding wiel, irrigatie en de ploeg
 Zorgt voor verspreiding landbouw
 China: rijst en gierst
 Zuidoost-Azië en Nieuw-Guinea: suikerriet
 Mexico en Zuid-Amerika: maïs, bonen, peper, pompoenen en aardappelen
o Start domesticatie en evolutie kleinschalige en voor eigen gebruik bedoelde tuinbouw naar
grootschalige, gesystematiseerde op handel gerichte landbouw is belangrijk
 Neolithische revolutie
o Agricultuur kan meer mensen onderhouden (50 tot 100) dan jagen
o Stenen werktuigen worden metalen werktuigen (technologische ontwikkeling)
o Einde van het delen = begin van het persoonlijk eigendom
 Verschillen tussen groepen, standen -> meer en minder eigendom
 Begin vermogen en vermogensopbouw


2

,3

, o Dieren zorgden voor een vermogensconcept
 Hoe meer dieren, hoe rijker
 Waren eigendom van iemand
 Succesvolle landbouwers moesten zelf niet meer fysiek werken
- Ontstaan ambachten en ambachtslieden maakten wapens en sieraden
 Begin intrest -> 2 schapen kregen kind, levert meer op
- Lam was het begrip voor intrest
o Kenmerken beschavingen:
 Urbanisatie: concentratie van mensen in een gebied dat de daar levende populatie
ecologisch gezien niet kan onderhouden
- In veel steden zie je dezelfde patronen en ontwikkelingen
- Uitroepen territoriale soevereiniteit
- Geen onderling contact
- Vb. ontstaan steden Ziggurat
- Gift economy kon niet meer
 Sociale stratificatie
- Elite, hogere burgers en lagere burgers
 Door belastingen financierde elite haar levenswijze
 Vaak inclusief slavernij
 Belastingen betalen voor bescherming van de stad
- Soort boekhouding
- In een piramide moest de onderste laag de piramide financieren
 Werd bijgehouden wie al bijgedragen had
 Langeafstandshandel
- Goederen die we niet nodig waren voor dagelijks gebruik werden
geïmporteerd en verworven door elite
- Handel uitbesteden aan andere volkeren
 Vaak beroep op zeevaarders
 Tellen, boekhouding, schrift en contracten
- Ondersteuning administratieve gebeuren
- Bewijs = kleitabletten
- Gebruikt voor bv. voorraadopslag en rationering
 Tokens: kleivormen die telden als eenheden die in een bulleye werden gestopt en
dat was geld
- Schelpenringen of cacao bv.
- Voordeel: ruilverhoudingen daalt + oplossen niet samenvallende behoeften
 Ontstaan lenen
- Ruimer denken dan hedendaags concept
- Lenen uit noodzaak om te overleven of voldoen aan verplichtingen
- Gaat over lenen van zaden, granen of zilver
 Vaak zonder intrest
- Leningen evolueren naar uitgeschreven op kleitabletten
 Bij aflossing werd kleitablet vernietigd
 Schuldvorderingen konden al worden overgedragen (niet vaak)
- Leningen werden verschaft uit persoonlijk vermogen


4