Thema 3
Beweging: functie gewrichten en spieren
Het menselijk lichaam heeft 206 botten en 640 spieren om deze in gewrichten te laten
bewegen. Een articulatio is een ‘echt gewricht’ synoviaal gewricht. Een
joint is een skeletverbinding.
Botverbindingen:
- Bindweefselverbindingen (fibreus)
o Bijvoorbeeld fontanel. Schedel moet nog groeien dus mag niet
vastzitten.
- Kraakbeenverbindingen;
o Bijvoorbeeld bij het bekken, bij het schaambeen verbonden.
Daar zit kraakbeen tussen (symfyse), dat kan een beetje
bewegen want kraakbeen is flexibel.
- Synoviale gewrichten
o Bijvoorbeeld schouder, er zit een synovium in (vliesje dat
gewrichtsvloeistof produceert).
Fibreuze gewrichten
- Synarthrose:
o Verbindingen van de schedelbotten
o Verbeent als je volwassen bent.
- Syndesmose:
o Tussen de botten van je onderbeen
o Sterk collageenrijk membraan, kan beperkt bewegen.
- Gomfose:
o Tanden aan je kaakgewricht
o Hele stevige verbindingen
Cartilagineuze gewrichten
- Vezelig kraakbeen
o Tussen de aanhechting van je ribben op het sternum
Synchondrose: stijve kraakbeenverbinding
o Krachten opvangen zodat bot niet breekt
- Hyalien kraakbeen (primair)
o Groeischijf tussen je botten
o Verandert in bot bij volwassenen
- Hyalien kraakbeen (secundair)
o Tussenwervelschijven
o Blijft ook na je ontwikkeling kraakbeen
,Soorten gewrichten
- Scharnier 1
- Rol 1
- Zadel 2
- Ellips 2
- Vlak 2
- Kogel 3
Een gewricht heeft 1, 2 of 3 assen.
De 3-assige gewrichten zitten bijvoorbeeld in je
schouder of heup.
Een 1-assig gewricht zit bijvoorbeeld in de
vinger.
De 3-assige gewrichten bevinden zich dicht bij
het lichaam zodat er meer bewegingsmogelijkheden zijn.
Bij een 3-assig gewricht is een krachtig spierstelsel nodig.
Bij een 1-assig gewricht zijn nauwelijks spieren nodig.
Het ellebooggewricht
3 gewrichten
- Scharniergewricht tussen humerus en radius
- Scharniergewricht tussen humerus en ulna
- Rolgewricht tussen ulna en radius
Samen is dit de art. cubiti
Bij het bewegen van de arm beweegt het schouderblad en het clavicula ook mee.
Gewrichten schouder
Art. glenohumerale: tussen humerus en scapula 3-assig
Art. sternoclavicularis: tussen sternum en clavicula 2-assig
Art. Acromioclavicularis: tussen acromion (dak scapula) en clavicula 1-assig
Art. Scapulothoracale: tussen scapula en thoracale ribben
De bekkengordel is onderdeel van het axiaal skelet, omdat dit stabiliteit geeft. Doordat het
bekken vast zit zijn er minder spieren nodig.
Synoviaal gewricht
- Bot
- Tussen de botten waar ze articuleren zit kraakbeen. Dat zit in een holte die afgedekt is
door een kapsel
- Synoviaal membraan is een epitheel waar gewrichtsvloeistof wordt geproduceerd
synoviale vloeistof. Het is niet alleen het smeermiddel van het gewricht, maar ook de
voeding die nodig is voor het kraakbeen omdat dat gaat slijten. Zonder synoviale
vloeistof gaat het gewricht kapot
- Kraakbeen is niet geïnnerveerd dus zitten er geen zenuwen en ook geen bloedvaten
- Kraakbeen is niet te zien op röntgenfoto
, De bewegingsmogelijkheden van een articulatio hangt af van:
- De vorm van de gewrichtsvlakken
- De gewrichtsvlakken moeten wel goed op elkaar aansluiten. Anders sprake van luxatie
(uit de kom). Bij herhaalde luxatie op dezelfde plek worden de ligamenten slapper en
treedt luxatie makkelijker op
Hoe wordt luxatie van een gewricht voorkomen?
Luxatie van een gewricht wordt voorkomen door ligamenten, spieren en de
oppervlaktespanning van de synoviale vloeistof. Zonder spierspanning treedt er makkelijk
luxatie op.
Te veel synoviale vloeistof botten raken elkaar niet kans op luxatie
Te weinig synoviale vloeistof botten te strak op elkaar moeizame beweging
Bewegingen
Supinatie: soep eten handpalm boven
Pronatie: handpalm naar onder
Anteflexie: bovenarm naar voren
Retroflexie: bovenarm naar achteren
Abductie: lichaamsdeel van lichaam afbewegen
Adductie: lichaamsdeel naar lichaam toe bewegen
Mediorotatie: lichaamsdelen naar binnen bewegen
Laterorotatie: lichaamsdelen naar buiten bewegen
Flexie: hoek aan de ventrale zijde wordt kleiner
Extensie: hoek aan dorsale kant wordt kleiner
Spieren
pierkracht is afhankelijk van de
hoeveelheid parallel geschakelde
sacromeren, oftewel de dikte van
de spier. De spierkracht is
afhankelijk van de uitgangslengte
van het sacromeer
Spierkracht is afhankelijk van de hoeveelheid parallel geschakelde sacromeren, oftewel de
dikte van de spier. De spierkracht is afhankelijk van de uitgangslengte van het sacromeer.
Passieve insufficiëntie: spier is maximaal verlengd minder contact tussen spiereenheden
minder kracht.
Beweging: functie gewrichten en spieren
Het menselijk lichaam heeft 206 botten en 640 spieren om deze in gewrichten te laten
bewegen. Een articulatio is een ‘echt gewricht’ synoviaal gewricht. Een
joint is een skeletverbinding.
Botverbindingen:
- Bindweefselverbindingen (fibreus)
o Bijvoorbeeld fontanel. Schedel moet nog groeien dus mag niet
vastzitten.
- Kraakbeenverbindingen;
o Bijvoorbeeld bij het bekken, bij het schaambeen verbonden.
Daar zit kraakbeen tussen (symfyse), dat kan een beetje
bewegen want kraakbeen is flexibel.
- Synoviale gewrichten
o Bijvoorbeeld schouder, er zit een synovium in (vliesje dat
gewrichtsvloeistof produceert).
Fibreuze gewrichten
- Synarthrose:
o Verbindingen van de schedelbotten
o Verbeent als je volwassen bent.
- Syndesmose:
o Tussen de botten van je onderbeen
o Sterk collageenrijk membraan, kan beperkt bewegen.
- Gomfose:
o Tanden aan je kaakgewricht
o Hele stevige verbindingen
Cartilagineuze gewrichten
- Vezelig kraakbeen
o Tussen de aanhechting van je ribben op het sternum
Synchondrose: stijve kraakbeenverbinding
o Krachten opvangen zodat bot niet breekt
- Hyalien kraakbeen (primair)
o Groeischijf tussen je botten
o Verandert in bot bij volwassenen
- Hyalien kraakbeen (secundair)
o Tussenwervelschijven
o Blijft ook na je ontwikkeling kraakbeen
,Soorten gewrichten
- Scharnier 1
- Rol 1
- Zadel 2
- Ellips 2
- Vlak 2
- Kogel 3
Een gewricht heeft 1, 2 of 3 assen.
De 3-assige gewrichten zitten bijvoorbeeld in je
schouder of heup.
Een 1-assig gewricht zit bijvoorbeeld in de
vinger.
De 3-assige gewrichten bevinden zich dicht bij
het lichaam zodat er meer bewegingsmogelijkheden zijn.
Bij een 3-assig gewricht is een krachtig spierstelsel nodig.
Bij een 1-assig gewricht zijn nauwelijks spieren nodig.
Het ellebooggewricht
3 gewrichten
- Scharniergewricht tussen humerus en radius
- Scharniergewricht tussen humerus en ulna
- Rolgewricht tussen ulna en radius
Samen is dit de art. cubiti
Bij het bewegen van de arm beweegt het schouderblad en het clavicula ook mee.
Gewrichten schouder
Art. glenohumerale: tussen humerus en scapula 3-assig
Art. sternoclavicularis: tussen sternum en clavicula 2-assig
Art. Acromioclavicularis: tussen acromion (dak scapula) en clavicula 1-assig
Art. Scapulothoracale: tussen scapula en thoracale ribben
De bekkengordel is onderdeel van het axiaal skelet, omdat dit stabiliteit geeft. Doordat het
bekken vast zit zijn er minder spieren nodig.
Synoviaal gewricht
- Bot
- Tussen de botten waar ze articuleren zit kraakbeen. Dat zit in een holte die afgedekt is
door een kapsel
- Synoviaal membraan is een epitheel waar gewrichtsvloeistof wordt geproduceerd
synoviale vloeistof. Het is niet alleen het smeermiddel van het gewricht, maar ook de
voeding die nodig is voor het kraakbeen omdat dat gaat slijten. Zonder synoviale
vloeistof gaat het gewricht kapot
- Kraakbeen is niet geïnnerveerd dus zitten er geen zenuwen en ook geen bloedvaten
- Kraakbeen is niet te zien op röntgenfoto
, De bewegingsmogelijkheden van een articulatio hangt af van:
- De vorm van de gewrichtsvlakken
- De gewrichtsvlakken moeten wel goed op elkaar aansluiten. Anders sprake van luxatie
(uit de kom). Bij herhaalde luxatie op dezelfde plek worden de ligamenten slapper en
treedt luxatie makkelijker op
Hoe wordt luxatie van een gewricht voorkomen?
Luxatie van een gewricht wordt voorkomen door ligamenten, spieren en de
oppervlaktespanning van de synoviale vloeistof. Zonder spierspanning treedt er makkelijk
luxatie op.
Te veel synoviale vloeistof botten raken elkaar niet kans op luxatie
Te weinig synoviale vloeistof botten te strak op elkaar moeizame beweging
Bewegingen
Supinatie: soep eten handpalm boven
Pronatie: handpalm naar onder
Anteflexie: bovenarm naar voren
Retroflexie: bovenarm naar achteren
Abductie: lichaamsdeel van lichaam afbewegen
Adductie: lichaamsdeel naar lichaam toe bewegen
Mediorotatie: lichaamsdelen naar binnen bewegen
Laterorotatie: lichaamsdelen naar buiten bewegen
Flexie: hoek aan de ventrale zijde wordt kleiner
Extensie: hoek aan dorsale kant wordt kleiner
Spieren
pierkracht is afhankelijk van de
hoeveelheid parallel geschakelde
sacromeren, oftewel de dikte van
de spier. De spierkracht is
afhankelijk van de uitgangslengte
van het sacromeer
Spierkracht is afhankelijk van de hoeveelheid parallel geschakelde sacromeren, oftewel de
dikte van de spier. De spierkracht is afhankelijk van de uitgangslengte van het sacromeer.
Passieve insufficiëntie: spier is maximaal verlengd minder contact tussen spiereenheden
minder kracht.
