Tonio
Proloog: Geen tweede naam (onderverdeeld in 6 subhoofdstukken).
In de proloog vertelt A. F. Th. Van der Heijden (Adri) dat hij bij het aangeven van zijn zoon
Tonio bij de Burgerlijke Stand in Amsterdam op 16 juni 1988 vergeten heeft de achternaam
van zijn vrouw Rotenstreich op te geven als tweede voornaam van zijn pasgeboren zoon
Tonio. Dat had hij haar namelijk wel beloofd en het zou een eerbetoon zijn aan de joodse
familie die voor een groot deel in de Tweede Wereldoorlog werd uitgemoord door de nazi’s.
Eigenlijk had het echtpaar Van der Heijden verwacht dat het een dochter zou krijgen. Dan
besluiten ze de zoon te noemen naar de hoofdfiguur van de roman van de Duitse schrijver
Thomas Mann “Tonio Kröger”. Mirjam is namens tijdens haar zwangerschap bezig met een
vergelijkende studie van dit boek van Mann en “De geur van droefenis “ van Alfred
Kossmann.
Door de zenuwen van Adri en de handelwijze van de ambtenaar van de Burgerlijke Stand
vergeet Adri de tweede naam op papier te laten zetten.
Eerste boek: Zwarte Pinksterdag
I Honderd dagen (19 subhoofdstukken).
Het is zondag 23 mei 2010: Eerste Pinksterdag. De schelle bel gaat in huize Van der
Heijden. De schrijver is maar nauwelijks wakker. Adri zou die dag aan zijn 100 dagen
werkschema beginnen: voor de nieuw te schrijven roman “Kwaadschiks”. Hij maakt bij het
schrijven van een roman altijd een 100 dagen schema, zodat hij weet hoeveel pagina’s hij in
die opzet per dag moet produceren. Zijn zoon Tonio herinnerde hem dan vaak aan die
productie. ’s Nachts is Adri wakker geworden met een naar voorgevoel: hij wijt het aan de
overvloedige maaltijd met heel veel knoflook van de dag ervoor. Of heeft hij toch te veel
gedronken?
Maar de dag zal heel anders gaan verlopen dan hij aanvankelijk dacht. Voor de deur staan
namelijk twee agenten die hem komen vertellen dat zijn zoon Tonia slachtoffer is geworden
van een verkeersongeluk en in kritische toestand is overgebracht naar het AMC. De
automobilist heeft zelf de politie gebeld en heeft, zoals het er in eerste instantie naar uitziet,
niet gedronken. Het ongeluk gebeurt om ongeveer 04.30 in de morgen, in de buurt van het
Vondelpark. Tonio was op weg naar het huis van zijn vriend Jim.
De politie zal hen naar het ziekenhuis brengen. Tijdens de rit overdenkt Adri in flashbacks
hoe hij dertig jaar geleden ooit de moeder van Tonio, Mirjam Rotenstreich, heeft ontmoet en
dat hij zeker wist dat hij die vrouw wilde hebben (D&GA = Deze en geen Ander). Ook vertelt
hij over de kinderwens die hij had om met haar een kind te krijgen. Op 4 oktober 1987 weet
hij Mirjam zover te krijgen dat ze aan een kind gaan beginnen en een maand later weten ze
via een zwangerschapstest dat ze in verwachting is.
II “Wie is de derde dan?
Onderweg naar het AMC overdenkt Adri dat Tonio tot zijn twintigste thuis is blijven wonen en
dat hij de eerste twee jaar niet veel ambitie heeft getoond met studeren. Drie dagen voor zijn
ongeluk was hij komen vragen of hij een meisje in hun huis mocht fotograferen, want zij
wilde fotomodel worden en hij had aangeboden een proefsessie van haar te maken. Hij
volgde immers een beroepsopleiding fotografie. Adri en Mirjam gaan daarvoor speciaal het
huis uit en wanneer ze terugkeren, is de fotosessie al achter de rug. De vraag van de titel
van dit hoofdstuk is een anekdote uit hun geschiedenis. Adri zegt dat hij later in kleine kring
, gecremeerd wil worden. Met zijn drieën. Maar wie is de derde dan? Tonio zegt: ”Dat ben jij,
in de kist!” Die gedachte komt later in het Tweede Boek weer terug.
III Verkeerde ziekenhuis.
Nog steeds in de politieauto denkt Adri aan de rit die hij met Mirjam en de verloskundige
heeft gemaakt, toen Tonio geboren moest worden. Mirjam had al ontsluiting en de
verloskundige had hen ook nog eens bij het verkeerde ziekenhuis afgezet. Zo was Tonio in
het Slotervaartziekenhuis ter wereld gekomen en niet in het VU, zoals dat afgesproken was.
De bevalling verloopt niet heel erg soepel. Dan blijkt het ook nog een jongetje te zijn. Vanaf
het eerste moment voelt vader Adri dat hij zijn zoon tegen alle onheil moet beschermen. Dan
ben je pas een goede vader. Wanneer hij een keer gaat wandelen in Amsterdam, namelijk
op de dag dat het Nederlands elftal wordt gehuldigd voor het behalen van het EK 1988, gaat
hij snel terug naar huis, omdat hij bang is dat zijn pas geboren zoon iets zal overkomen.
Wanneer ze in het AMC aankomen, horen ze van een trauma-arts dat Tonio niet alleen
ernstige inwendige verwondingen heeft, maar ook ernstig hersenletsel heeft opgelopen. Ze
zijn op de OK al uren bezig om hem te opereren. Mirjam voelt op dat moment al aan dat het
verkeerd gaat aflopen.
IV Het schoolhuis:
Adri heeft bij de jongen al vanaf de geboorte het verlammende idee gehad dat hij hem tegen
alle onheil zal moeten behoeden. Als je als vader daarin slaagt, ben je succesvol. Anders
faal je. Zo is hij bang tijdens een busreis naar Frankrijk waar ze een vakantiehuis
(schoolhuis) hebben gehuurd, dat de chauffeurs in slaap vallen. Als hij gaat fietsen met de
kleine Tonio voorop, is hij bang dat hij uit het fietsstoeltje zal kukelen. Zeker wanneer je een
helling afgaat, zoals in Frankrijk vaak gebeurt. Later leest hij in de krant dat dit ook echt kan
gebeuren. Hij is ook bang dat Tonio in het water zal vallen, wanneer hij met zijn vader de
eendjes zal voeren. Kortom, Adri is erg bang voor zijn zoon om te kort te schieten in zijn
beschermende rol. Detail in dit hoofdstuk is dat Tonio in Frankrijk tijdens de vakantie
kennismaakt met de Rotterdamse familie Van Persie. Daar is o.a. de 6-jarige Robin van
Persie (de later zo bekende voetballer) bij: een nogal stuurs jongetje dat roekeloze dingen
doet. Later vallen de twee levens weer samen, zoals in het Tweede Boek blijkt. Maar de
twee zusjes Van Persie zijn stapeldol op de kleuter Tonio.
V Verliefd tegen:
Adri vertelt ook over zijn eerste huwelijkscrisis met Mirjam. Hij is een nukkige schrijver die
steeds een bepaalde ruimte nodig heeft om zijn uitvoerige romans te kunnen schrijven. In
zo’n periode van creativiteit is hij niet gemakkelijk in de omgang. Mirjam krijgt in die periode
dan ook een andere vriend (die Adrie "Our man in Africa” noemt). Ze wil die relatie op een
bepaald moment verbreken, omdat ze toch veel van Adri houdt. Op de avond dat ze dit doet,
wordt haar tas gestolen waarin de huissleutels zitten. Ze laat diezelfde avond een nieuw slot
in de huisdeur aanbrengen, waardoor Adri het huis niet in kan en hij denkt dat ze met haar
minnaar ligt te rollebollen. Toch wordt die avond haar overspelige relatie verbroken.
Drie weken voor het ongeluk gebeurde, was er een ouderavond voor de studenten waarvoor
Adri en Mirjam ook door Tonia zijn uitgenodigd.. Maar Tonio nonchalant als hij was) had de
laatste berichten op zijn mail niet goed gelezen en daardoor waren ze slechts met zijn drieën
overgebleven. Ze hadden echter heel gezellig met elkaar zitten eten. Bij het afscheid had hij
zijn zoon gekust. (Had dat wel gekund in het openbaar?) De titel van dit hoofdstuk verwijst
Proloog: Geen tweede naam (onderverdeeld in 6 subhoofdstukken).
In de proloog vertelt A. F. Th. Van der Heijden (Adri) dat hij bij het aangeven van zijn zoon
Tonio bij de Burgerlijke Stand in Amsterdam op 16 juni 1988 vergeten heeft de achternaam
van zijn vrouw Rotenstreich op te geven als tweede voornaam van zijn pasgeboren zoon
Tonio. Dat had hij haar namelijk wel beloofd en het zou een eerbetoon zijn aan de joodse
familie die voor een groot deel in de Tweede Wereldoorlog werd uitgemoord door de nazi’s.
Eigenlijk had het echtpaar Van der Heijden verwacht dat het een dochter zou krijgen. Dan
besluiten ze de zoon te noemen naar de hoofdfiguur van de roman van de Duitse schrijver
Thomas Mann “Tonio Kröger”. Mirjam is namens tijdens haar zwangerschap bezig met een
vergelijkende studie van dit boek van Mann en “De geur van droefenis “ van Alfred
Kossmann.
Door de zenuwen van Adri en de handelwijze van de ambtenaar van de Burgerlijke Stand
vergeet Adri de tweede naam op papier te laten zetten.
Eerste boek: Zwarte Pinksterdag
I Honderd dagen (19 subhoofdstukken).
Het is zondag 23 mei 2010: Eerste Pinksterdag. De schelle bel gaat in huize Van der
Heijden. De schrijver is maar nauwelijks wakker. Adri zou die dag aan zijn 100 dagen
werkschema beginnen: voor de nieuw te schrijven roman “Kwaadschiks”. Hij maakt bij het
schrijven van een roman altijd een 100 dagen schema, zodat hij weet hoeveel pagina’s hij in
die opzet per dag moet produceren. Zijn zoon Tonio herinnerde hem dan vaak aan die
productie. ’s Nachts is Adri wakker geworden met een naar voorgevoel: hij wijt het aan de
overvloedige maaltijd met heel veel knoflook van de dag ervoor. Of heeft hij toch te veel
gedronken?
Maar de dag zal heel anders gaan verlopen dan hij aanvankelijk dacht. Voor de deur staan
namelijk twee agenten die hem komen vertellen dat zijn zoon Tonia slachtoffer is geworden
van een verkeersongeluk en in kritische toestand is overgebracht naar het AMC. De
automobilist heeft zelf de politie gebeld en heeft, zoals het er in eerste instantie naar uitziet,
niet gedronken. Het ongeluk gebeurt om ongeveer 04.30 in de morgen, in de buurt van het
Vondelpark. Tonio was op weg naar het huis van zijn vriend Jim.
De politie zal hen naar het ziekenhuis brengen. Tijdens de rit overdenkt Adri in flashbacks
hoe hij dertig jaar geleden ooit de moeder van Tonio, Mirjam Rotenstreich, heeft ontmoet en
dat hij zeker wist dat hij die vrouw wilde hebben (D&GA = Deze en geen Ander). Ook vertelt
hij over de kinderwens die hij had om met haar een kind te krijgen. Op 4 oktober 1987 weet
hij Mirjam zover te krijgen dat ze aan een kind gaan beginnen en een maand later weten ze
via een zwangerschapstest dat ze in verwachting is.
II “Wie is de derde dan?
Onderweg naar het AMC overdenkt Adri dat Tonio tot zijn twintigste thuis is blijven wonen en
dat hij de eerste twee jaar niet veel ambitie heeft getoond met studeren. Drie dagen voor zijn
ongeluk was hij komen vragen of hij een meisje in hun huis mocht fotograferen, want zij
wilde fotomodel worden en hij had aangeboden een proefsessie van haar te maken. Hij
volgde immers een beroepsopleiding fotografie. Adri en Mirjam gaan daarvoor speciaal het
huis uit en wanneer ze terugkeren, is de fotosessie al achter de rug. De vraag van de titel
van dit hoofdstuk is een anekdote uit hun geschiedenis. Adri zegt dat hij later in kleine kring
, gecremeerd wil worden. Met zijn drieën. Maar wie is de derde dan? Tonio zegt: ”Dat ben jij,
in de kist!” Die gedachte komt later in het Tweede Boek weer terug.
III Verkeerde ziekenhuis.
Nog steeds in de politieauto denkt Adri aan de rit die hij met Mirjam en de verloskundige
heeft gemaakt, toen Tonio geboren moest worden. Mirjam had al ontsluiting en de
verloskundige had hen ook nog eens bij het verkeerde ziekenhuis afgezet. Zo was Tonio in
het Slotervaartziekenhuis ter wereld gekomen en niet in het VU, zoals dat afgesproken was.
De bevalling verloopt niet heel erg soepel. Dan blijkt het ook nog een jongetje te zijn. Vanaf
het eerste moment voelt vader Adri dat hij zijn zoon tegen alle onheil moet beschermen. Dan
ben je pas een goede vader. Wanneer hij een keer gaat wandelen in Amsterdam, namelijk
op de dag dat het Nederlands elftal wordt gehuldigd voor het behalen van het EK 1988, gaat
hij snel terug naar huis, omdat hij bang is dat zijn pas geboren zoon iets zal overkomen.
Wanneer ze in het AMC aankomen, horen ze van een trauma-arts dat Tonio niet alleen
ernstige inwendige verwondingen heeft, maar ook ernstig hersenletsel heeft opgelopen. Ze
zijn op de OK al uren bezig om hem te opereren. Mirjam voelt op dat moment al aan dat het
verkeerd gaat aflopen.
IV Het schoolhuis:
Adri heeft bij de jongen al vanaf de geboorte het verlammende idee gehad dat hij hem tegen
alle onheil zal moeten behoeden. Als je als vader daarin slaagt, ben je succesvol. Anders
faal je. Zo is hij bang tijdens een busreis naar Frankrijk waar ze een vakantiehuis
(schoolhuis) hebben gehuurd, dat de chauffeurs in slaap vallen. Als hij gaat fietsen met de
kleine Tonio voorop, is hij bang dat hij uit het fietsstoeltje zal kukelen. Zeker wanneer je een
helling afgaat, zoals in Frankrijk vaak gebeurt. Later leest hij in de krant dat dit ook echt kan
gebeuren. Hij is ook bang dat Tonio in het water zal vallen, wanneer hij met zijn vader de
eendjes zal voeren. Kortom, Adri is erg bang voor zijn zoon om te kort te schieten in zijn
beschermende rol. Detail in dit hoofdstuk is dat Tonio in Frankrijk tijdens de vakantie
kennismaakt met de Rotterdamse familie Van Persie. Daar is o.a. de 6-jarige Robin van
Persie (de later zo bekende voetballer) bij: een nogal stuurs jongetje dat roekeloze dingen
doet. Later vallen de twee levens weer samen, zoals in het Tweede Boek blijkt. Maar de
twee zusjes Van Persie zijn stapeldol op de kleuter Tonio.
V Verliefd tegen:
Adri vertelt ook over zijn eerste huwelijkscrisis met Mirjam. Hij is een nukkige schrijver die
steeds een bepaalde ruimte nodig heeft om zijn uitvoerige romans te kunnen schrijven. In
zo’n periode van creativiteit is hij niet gemakkelijk in de omgang. Mirjam krijgt in die periode
dan ook een andere vriend (die Adrie "Our man in Africa” noemt). Ze wil die relatie op een
bepaald moment verbreken, omdat ze toch veel van Adri houdt. Op de avond dat ze dit doet,
wordt haar tas gestolen waarin de huissleutels zitten. Ze laat diezelfde avond een nieuw slot
in de huisdeur aanbrengen, waardoor Adri het huis niet in kan en hij denkt dat ze met haar
minnaar ligt te rollebollen. Toch wordt die avond haar overspelige relatie verbroken.
Drie weken voor het ongeluk gebeurde, was er een ouderavond voor de studenten waarvoor
Adri en Mirjam ook door Tonia zijn uitgenodigd.. Maar Tonio nonchalant als hij was) had de
laatste berichten op zijn mail niet goed gelezen en daardoor waren ze slechts met zijn drieën
overgebleven. Ze hadden echter heel gezellig met elkaar zitten eten. Bij het afscheid had hij
zijn zoon gekust. (Had dat wel gekund in het openbaar?) De titel van dit hoofdstuk verwijst
