Portfoliobewijsmateriaal – Competentie 7b - Bewijs 2
“Hoe pas ik organiseren toe binnen de studie?”
Niveau van Miller: SHOWS HOW
8 januari 2024
Competentie 7: Methodisch en reflectief denken en handelen
Indicator 7b: Eigen werkzaamheden structureren en organiseren
Samenvatting: In dit bewijs beschrijf ik hoe ik mij voorbereid heb op de praktijkdagen Professioneel Hulpverlenen door aan de hand van
een planning de lesstof van het boek “Professioneel Hulpverlenen – De Gespreksmethodiek” van Irene Slaats te organiseren.
In het tweede studiejaar van de opleiding tot psychosociaal counselor wordt de professionele gespreksmethodiek van Gerard Egan
besproken (Egan, 2012) aan de hand van het boek “Professioneel Hulpverlenen – De Gespreksmethodiek” van Irene Slaats (Slaats, 2017).
Om deze stof goed eigen te maken, heb ik een studiewijzer thuisgestuurd gekregen waarin een stappenplan vermeld staat om de
hoofdstukken in het boek in een bepaalde volgorde te lezen en samen te vatten. Dit stappenplan wordt aanbevolen om de literatuur goed
te leren kennen als voorbereiding op de praktijkdagen. Zodoende verduidelijkte de studiewijzer de structuur van het jaar al goed. Echter
realiseerde ik mij dat een dergelijk stappenplan natuurlijk geen garantie zou vormen dat ik de lesstof daadwerkelijk goed zou gaan
begrijpen. Daarvoor is immers een duidelijke visie en aanpak nodig. Derhalve wilde ik het doorwerken van de stof graag goed organiseren.
Ik besloot dat ik wilde toewerken naar een planning, waarin ik stapsgewijs de lesstof zou kunnen lezen, samenvatten en verwerken
in het portfolio. Planningen had ik al eerder in de opleiding met succes gebruikt, bijvoorbeeld toen ik het vak Klinische Psychologie af wilde
ronden (zie Bewijs 53: “Realistische doelen stellen voor een studiedoel”). Wat ik toen fijn vond aan het gebruik van een planning is dat ik
een duidelijk overzicht had van de taken die ik moest afronden, en in welke tijdsspanne ik dat zou moeten voltooien om een groot
einddoel te behalen. Door dat overzicht merkte ik dat ik voelde dat alle losse activiteiten voor dit vak ertoe deden, wat mijn motivatie
aanzienlijk vergrootte om mij goed in te zetten voor de studietaken. Aangezien het mij eind 2023 best aan motivatie ontbrak om veel te
lezen door veel studiewerk voor een andere opleiding, merkte ik dat ik een overzichtelijke planning goed zou kunnen gebruiken.
Voor het opstellen van mijn planning wilde ik graag lessen trekken uit het eerste portfoliomoment. Hierin had ik een studiedoel
opgenomen om acht studieboeken te lezen. Op basis van mijn leessnelheid schatte ik in hoeveel tijd ik zou moeten vrijhouden om die
literatuur door te lezen en toe te passen in mijn bewijzen. Daarbij vergat ik echter dat het schrijven van een portfolio niet zozeer draait om
het vinden van de juiste antwoorden, als wel het laten zien van de persoonlijke groei die doorgemaakt wordt. Daardoor had ik mij niet echt
gericht op wat de literatuur nu met mij deed en hoe die informatie mij verder hielp om mijn begrip over het vakgebied te vergroten. Voor
dit boek over professioneel hulpverlenen, dat een integraal onderdeel vormt van de gehele opleiding en dat ik al zo vaak heb ingezet voor
bewijzen in dit portfolio, wilde ik daarom graag onderzoeken hoe ik het boek vollediger zou kunnen doorwerken. Daartoe besloot ik eerst
de studiewijzer te raadplegen, waarin ik onderstaande informatie vond omtrent het doorwerken van het boek:
Lees allereerst hoofdstuk 2 van Professioneel Hulpverlenen 1. Lees daarna alle paragrafen met de kopjes: wat je nu weet en
wat je nu kunt (de samenvattingen)
1
, 2. Lees dan het eerste hoofdstuk in zijn geheel één keer door 5. Doe hetzelfde voor de volgende hoofdstukken
3. Maak een samenvatting van de hoofdzaken of markeer de 6. Ga aan de slag met de stellingen en meerkeuzevragen,
hoofdzaken met een lichtgevende stift oefeningen, reflectiemomenten en tips op de online werkkaarten
4. Leg hardop aan uzelf uit wat in het gelezen hoofdstuk is
beschreven
Toen ik deze informatie las, ontdekte ik dat de studiewijzer er eigenlijk op hintte om de leesstrategieën verkennend lezen en
begrijpend lezen toe te passen (Universiteit Utrecht, z.d.). Deze strategieën hebben als doel om achtereenvolgens zicht te krijgen op de
hoofgedachte, de hoofd- en deelonderwerpen en de argumentatiestructuur (door verkennend lezen), zodat het begrip van de tekst
vergroot wordt tot op het punt dat de lezer de informatie in eigen bewoordingen kan samenvatten (door begrijpend lezen). Deze
strategieën zijn eerder beschreven in Bewijs 55: “Hoe breng ik structuur aan binnen de studie?”. Bovendien vraagt de studiewijzer om het
toepassen van de leesstrategie kritisch lezen, die ik niet eerder heb beschreven. Door kritisch te lezen kan ik een oordeel vormen over de
tekst, waardoor ik een inschatting kan maken over hoe de nieuwe informatie mijn huidige ideeën en veronderstellingen aanvult,
ondersteunt of juist onderuit haalt (Universiteit Utrecht z.d.). Kritisch lezen is zodoende een belangrijk element in de reflectiemomenten,
waardoor ik kan nagaan hoe de literatuur mijn beeld over het vakgebied en de gehanteerde methoden beïnvloedt gedurende de opleiding.
In Tabel XX, zie hieronder, staan de leesstrategieën samengevat.
Verkennend lezen Begrijpend lezen Kritisch lezen
Scannen van het hoofdstuk Achterhalen hoofdgedachten en kernzinnen Oordeel vormen over de tekst
Lezen inleiding en slot van deelhoofdstukken Opzoeken van moeilijke terminologie Onderzoeken hoe nieuwe kennis bij
Activeren van voorkennis Beantwoorden van de huiswerkopgaven huidige kennis past
Samenvatten van de lesstof in eigen woorden Evalueren argumentatiestructuur
Tabel 1 Overzicht van de leesstrategieën voor verkennend lezen, begrijpend lezen en kritisch lezen (Universiteit Utrecht, z.d.)
Op basis van de leesstrategieën wilde ik een eigen planning gaan maken, waarin ik de punten vanuit de studiewijzer in iets
aangepaste vorm zou opnemen. Zo had ik bij het leren voor de tentamens van de vakken Klinische Psychologie en Sociale Psychologie
ontdekt dat ik graag eerst de informatie volledig wilde begrijpen voordat ik zou gaan samenvatten. Daarmee zou ik punt 4 en 5 in de
oorspronkelijke studiewijzer willen aanpassen. Ook ontdekte ik dat ik het prettig vond om de informatie uit de huiswerkopgaven in de
samenvatting te verwerken, omdat ik hierdoor zicht zou krijgen op de verschillende invalshoeken die gehanteerd kunnen worden (zie
hiervoor Bewijs 55: “Hoe breng ik structuur aan binnen de studie”). Dat zou een aanpassing vereisen bij punt 7 in bovenstaande
studiewijzer. Ten slotte wilde ik, op basis van mijn eerder beschreven ervaringen uit het eerste portfoliomoment, graag ruimte opnemen in
de planning om op de lesstof te reflecteren en informatie in het portfolio te verwerken. Dat bracht mij tot een nieuwe lijst van taken die ik
wilde volbrengen, die op de volgende pagina is weergegeven.
2
“Hoe pas ik organiseren toe binnen de studie?”
Niveau van Miller: SHOWS HOW
8 januari 2024
Competentie 7: Methodisch en reflectief denken en handelen
Indicator 7b: Eigen werkzaamheden structureren en organiseren
Samenvatting: In dit bewijs beschrijf ik hoe ik mij voorbereid heb op de praktijkdagen Professioneel Hulpverlenen door aan de hand van
een planning de lesstof van het boek “Professioneel Hulpverlenen – De Gespreksmethodiek” van Irene Slaats te organiseren.
In het tweede studiejaar van de opleiding tot psychosociaal counselor wordt de professionele gespreksmethodiek van Gerard Egan
besproken (Egan, 2012) aan de hand van het boek “Professioneel Hulpverlenen – De Gespreksmethodiek” van Irene Slaats (Slaats, 2017).
Om deze stof goed eigen te maken, heb ik een studiewijzer thuisgestuurd gekregen waarin een stappenplan vermeld staat om de
hoofdstukken in het boek in een bepaalde volgorde te lezen en samen te vatten. Dit stappenplan wordt aanbevolen om de literatuur goed
te leren kennen als voorbereiding op de praktijkdagen. Zodoende verduidelijkte de studiewijzer de structuur van het jaar al goed. Echter
realiseerde ik mij dat een dergelijk stappenplan natuurlijk geen garantie zou vormen dat ik de lesstof daadwerkelijk goed zou gaan
begrijpen. Daarvoor is immers een duidelijke visie en aanpak nodig. Derhalve wilde ik het doorwerken van de stof graag goed organiseren.
Ik besloot dat ik wilde toewerken naar een planning, waarin ik stapsgewijs de lesstof zou kunnen lezen, samenvatten en verwerken
in het portfolio. Planningen had ik al eerder in de opleiding met succes gebruikt, bijvoorbeeld toen ik het vak Klinische Psychologie af wilde
ronden (zie Bewijs 53: “Realistische doelen stellen voor een studiedoel”). Wat ik toen fijn vond aan het gebruik van een planning is dat ik
een duidelijk overzicht had van de taken die ik moest afronden, en in welke tijdsspanne ik dat zou moeten voltooien om een groot
einddoel te behalen. Door dat overzicht merkte ik dat ik voelde dat alle losse activiteiten voor dit vak ertoe deden, wat mijn motivatie
aanzienlijk vergrootte om mij goed in te zetten voor de studietaken. Aangezien het mij eind 2023 best aan motivatie ontbrak om veel te
lezen door veel studiewerk voor een andere opleiding, merkte ik dat ik een overzichtelijke planning goed zou kunnen gebruiken.
Voor het opstellen van mijn planning wilde ik graag lessen trekken uit het eerste portfoliomoment. Hierin had ik een studiedoel
opgenomen om acht studieboeken te lezen. Op basis van mijn leessnelheid schatte ik in hoeveel tijd ik zou moeten vrijhouden om die
literatuur door te lezen en toe te passen in mijn bewijzen. Daarbij vergat ik echter dat het schrijven van een portfolio niet zozeer draait om
het vinden van de juiste antwoorden, als wel het laten zien van de persoonlijke groei die doorgemaakt wordt. Daardoor had ik mij niet echt
gericht op wat de literatuur nu met mij deed en hoe die informatie mij verder hielp om mijn begrip over het vakgebied te vergroten. Voor
dit boek over professioneel hulpverlenen, dat een integraal onderdeel vormt van de gehele opleiding en dat ik al zo vaak heb ingezet voor
bewijzen in dit portfolio, wilde ik daarom graag onderzoeken hoe ik het boek vollediger zou kunnen doorwerken. Daartoe besloot ik eerst
de studiewijzer te raadplegen, waarin ik onderstaande informatie vond omtrent het doorwerken van het boek:
Lees allereerst hoofdstuk 2 van Professioneel Hulpverlenen 1. Lees daarna alle paragrafen met de kopjes: wat je nu weet en
wat je nu kunt (de samenvattingen)
1
, 2. Lees dan het eerste hoofdstuk in zijn geheel één keer door 5. Doe hetzelfde voor de volgende hoofdstukken
3. Maak een samenvatting van de hoofdzaken of markeer de 6. Ga aan de slag met de stellingen en meerkeuzevragen,
hoofdzaken met een lichtgevende stift oefeningen, reflectiemomenten en tips op de online werkkaarten
4. Leg hardop aan uzelf uit wat in het gelezen hoofdstuk is
beschreven
Toen ik deze informatie las, ontdekte ik dat de studiewijzer er eigenlijk op hintte om de leesstrategieën verkennend lezen en
begrijpend lezen toe te passen (Universiteit Utrecht, z.d.). Deze strategieën hebben als doel om achtereenvolgens zicht te krijgen op de
hoofgedachte, de hoofd- en deelonderwerpen en de argumentatiestructuur (door verkennend lezen), zodat het begrip van de tekst
vergroot wordt tot op het punt dat de lezer de informatie in eigen bewoordingen kan samenvatten (door begrijpend lezen). Deze
strategieën zijn eerder beschreven in Bewijs 55: “Hoe breng ik structuur aan binnen de studie?”. Bovendien vraagt de studiewijzer om het
toepassen van de leesstrategie kritisch lezen, die ik niet eerder heb beschreven. Door kritisch te lezen kan ik een oordeel vormen over de
tekst, waardoor ik een inschatting kan maken over hoe de nieuwe informatie mijn huidige ideeën en veronderstellingen aanvult,
ondersteunt of juist onderuit haalt (Universiteit Utrecht z.d.). Kritisch lezen is zodoende een belangrijk element in de reflectiemomenten,
waardoor ik kan nagaan hoe de literatuur mijn beeld over het vakgebied en de gehanteerde methoden beïnvloedt gedurende de opleiding.
In Tabel XX, zie hieronder, staan de leesstrategieën samengevat.
Verkennend lezen Begrijpend lezen Kritisch lezen
Scannen van het hoofdstuk Achterhalen hoofdgedachten en kernzinnen Oordeel vormen over de tekst
Lezen inleiding en slot van deelhoofdstukken Opzoeken van moeilijke terminologie Onderzoeken hoe nieuwe kennis bij
Activeren van voorkennis Beantwoorden van de huiswerkopgaven huidige kennis past
Samenvatten van de lesstof in eigen woorden Evalueren argumentatiestructuur
Tabel 1 Overzicht van de leesstrategieën voor verkennend lezen, begrijpend lezen en kritisch lezen (Universiteit Utrecht, z.d.)
Op basis van de leesstrategieën wilde ik een eigen planning gaan maken, waarin ik de punten vanuit de studiewijzer in iets
aangepaste vorm zou opnemen. Zo had ik bij het leren voor de tentamens van de vakken Klinische Psychologie en Sociale Psychologie
ontdekt dat ik graag eerst de informatie volledig wilde begrijpen voordat ik zou gaan samenvatten. Daarmee zou ik punt 4 en 5 in de
oorspronkelijke studiewijzer willen aanpassen. Ook ontdekte ik dat ik het prettig vond om de informatie uit de huiswerkopgaven in de
samenvatting te verwerken, omdat ik hierdoor zicht zou krijgen op de verschillende invalshoeken die gehanteerd kunnen worden (zie
hiervoor Bewijs 55: “Hoe breng ik structuur aan binnen de studie”). Dat zou een aanpassing vereisen bij punt 7 in bovenstaande
studiewijzer. Ten slotte wilde ik, op basis van mijn eerder beschreven ervaringen uit het eerste portfoliomoment, graag ruimte opnemen in
de planning om op de lesstof te reflecteren en informatie in het portfolio te verwerken. Dat bracht mij tot een nieuwe lijst van taken die ik
wilde volbrengen, die op de volgende pagina is weergegeven.
2
