Samenvatting sv Havenlogistiek

Havenlogistiek – Chris Coeck



1. Inleiding en aspecten van transporteconomie
1.1 Transporteconomie – definiëring
1.1.1 Toepassing van elementen van moderne economie op
transportsector
 Sterk ontwikkelde discipline van economische wetenschap
 Hoe kunnen we de lokale economie gaan positief beïnvloeden ?
o Meer en meer ontstonden noden aan bijkomende verbindingen  missing links.

1.1.2 Evolutie van de transporteconomie
 Instrument voor lokale economische ontwikkeling naar …
 Instrument voor voorzien van missing links, intermodaliteit, economische integratie in
ontwikkelde landen (bijvoorbeeld het oprichten van vervoersnetwerken).
o Verschillende vervoersmodi inzetten om bereikbaarheid zo goed mogelijk te beïnvloeden
 Voor WO II :
o Hoe kunnen de transportmarkten worden verbeterd ?
o Gericht op het realiseren van vrije concurrentie in verschillende sub-sectoren.
 Na WO II :
o Nagaan van de welvaart en ruimtelijke implicaties van verkeer en vervoer (bijvoorbeeld
milieu- en inkomensverdelende aspecten).
 Ontwikkeling van kwantitatieve technieken en evaluatie-instrumenten voor analyse van
investeringen (zoals kostenbatenanalyse):
o Impact op planning en beleidsformulering (lokaal, regionaal, nationaal).
o Kostenbatenanalyse kan je maar gebruiken als je aan alles een kwantitatief/monetaire
betekenis aan geeft.

1.1.3 Causale link tussen transport en economische ontwikkeling
Verklaring: verhouding tussen BNP & Handel met
geïndustrialiseerde landen.
Deze verhouding ligt altijd rond de 2. Dit betekent dat
internationale handel altijd 2x sneller groeit dan je
jaarlijks BNP. Uitzondering: (1) periodes tussen
Wereldoorlogen (internationale handel is verstoord). (2)
globalisatie: vanaf dat de globalisatie begon  rond de 3:
je handel groeit driedubbel zo snel als de BNP.
Hoe is dit mogelijk ? (1) Transport is goedkoper geworden
dankzij o.a. schaalvoordelen, tijd, containerisatie,…
Schaalvergroting  schepen worden groter  per individueel product zal je prijs goedkoper worden.

Een haven is zeer gevoelig aan economische ontwikkeling. Ten tijde van de economische crisis
hebben ze gezien dat de havens tot 15% gezakt zijn. Met Corona is dit nog onduidelijk (als China zijn
productie heeft afgeblokt  zal men hier toch enkele maanden invloed van hebben).



1

,BELANGRIJKSTE TRANSPORTSTROMEN IN DE EU T RANSPORTNETWERKEN IN DE EU




°Bereikbaarheid/verbondenheid is zeer belangrijk. Er zijn enkele grote corridors die verbonden zijn
met verschillende vervoerstypen.
°Densiteit van wegen: in de BENELUX & Duitsland zijn we bijzonder goed verbonden door een
wegennet.
°Ook treinsporen zijn belangrijk.

1.1.4 Verkeer en vervoer
 Essentieel voor de goede functionering van de economie en het maatschappelijke leven
 Definitie transport
o = De menselijke activiteiten die resulteren in de ruimtelijke verplaatsing van personen,
goederen en berichten
o Vervoer is de beheerste verplaatsing van behoeften in de juiste vorm, naar de verlangde
plaats op het meest aangepaste tijdstip
o Het zijn met andere woorden de socio-economische inspanningen die een maatschappij
moet leveren om personen, goederen en berichten over te brengen tussen twee
plaatsen

 Ontstaan niet uit zichzelf
 Gevolg van primaire behoefte aan goederen en diensten
 Verkeer en vervoer zijn een afgeleide vraag of een afgeleide behoefte
o Ontstaan van een verplaatsingsbehoefte van personen en goederen die op haar beurt
resulteert uit consumptie- of productiebehoeften
o Je zal maar transport hebben als je een andere primaire behoefte hebt
(productie/consumptie) om deze vraag in te willegen.
o Je zal hierdoor geen voorraad transport hebben. Het is iets dat onmiddellijk gebruikt
moet worden.
 Resulteert in een waardevermeerdering
o Bijvoorbeeld grondstoffen: van primaire productiecentra verplaatst naar industriële
centra en naar distributiecentra
 Telkens een waardevermeerdering
o Verplaatsing is geen nut op zich maar goederen komen op plaats waar ze nuttiger zijn
(bijvoorbeeld productie en distributie). Iedere stap zorgt voor waardevermeerdering



2

,3

,  Voor personen zowel als voor goederen bestaat er een vervoersbehoefte
o Als het wonen in de rand van de stad voor een persoon een hoger nut heeft dan is dit
een reden om dagelijks een verplaatsing tussen woon- en werkplaats uit te voeren
 Reden voor inrichten en instandhouden van openbaar vervoer

1.1.4.1 Verkeer en vervoer : onderscheid
 Vervoer is het overbrengen of verplaatsing van personen en goederen tussen twee ruimtelijk
gescheiden plaatsen (via land, water en lucht)
 Verkeer is het overbrengen van informatie berichten via post, telefoon, radio enz. (in feite wordt
hier communicatie bedoeld) alsook het fysieke overbrengen van personen en goederen
(=ruimer),
 Vervoerssysteem: op basis van economische nood
o Een economisch systeem met drie essentiële elementen
 Verplaatsingsmiddelen: weg, spoor, binnenvaart
 Verkeersinfrastructuur
 Lading (personen of goederen)
 Je zal lading vervoeren over infrastructuur via middelen

1.1.5 Indeling vervoer volgens criteria
 Volgens de vervoerswijze
o Te water, te land, door de lucht, …
 Volgens het vervoermiddel
o Vrachtwagen, spoorwegwagon, pijpleiding, binnenschip, vliegtuig
 Volgens vervoerde object
o Personen of goederenvervoer
 Volgens de afstand
o Korte afstand (lokaal of regionaal) of
o Lange afstand (continentaal of intercontinentaal)
 Afhankelijk van type verkeer dat je hebt  moet je andere vervoersmiddelen
gebruiken.
 Intercontinentaal: schepen & luchtvaart
 Continentaal: OOK trein, binnenvaart
 Volgens frequentie van de vervoerdienst
o Lijnverkeer/lijnvaart
 Periodisch herhalende diensten onafgezien van vraag naar vervoer
 Vb. Je weet welk vervoer wanneer rijdt op welk tijdstip, deze vervoersmiddel is
niet per sé volgeladen (vgl met Lijnbus)
 = inzetten van zeeschepen die op vaste dagen naar vaste havens varen, ongeacht
of er lading is.
o Gelegenheidsvervoer/wildevaart
 Dienst afhankelijk van vraag naar vervoer, met een zo groot mogelijke bezetting
 Vb. taxi rijdt niet zomaar rond waarin je kan instappen, het is op aanvraag.
 = Er zal maar vervoer plaatsvinden als er vraag is.
 Vb. Er moet graan van plaats A naar plaats B geraken. We gaan dus maar dat
vervoer inzetten als er vraag naar is.




4