ZORGPADEN
Camille Verbeken
Health Care Management
,Zorgpaden
H1 : Gastro-Intestinaal stelsel
H2 : Pneumologie
H3: ORL
H4: Oogziekten
H5: Endocrien stelsel
H6: Extretie stelsel
H7: Dermatologie
H8: Zenuwstelsel
1
, H1: Gastro-Intestinaal stelsel
1.1 De maag, gaster, ventriculus
Ventriculus= spiermaag
Verwijding van het bloedvat is nodig voor betere absorptie
Maagsappen en maagsapsecretie
-> Per dag produceren we ongeveer 2.5 liter maagsap
Maagsap bestaat uit:
water: oplosmiddel
pepsine: proteïnase , de klieren maken pepsinogeen (voorloper) gemaakt
door de hoofdcellen
zoutzuur (HCl): wordt gemaakt door de wandcellen en heeft een
aantal functies
1. activatie van pepsinogeen + HCL => pepsine
2. zuur milieu van de maag pH 1 à 2
3. breekt al een deel de eiwitten af
4. ontsmetting van de maaginhoud (m.o. worden gedood)
intrinsic factor: gemaakt door de wandcellen en vormt een complex met
vit B12 en op die manier kan vit B12 worden opgenomen
slijm/mucus: glijmiddel + bescherming van de maagwand (pepsine en
zuur)
1.2 De lever (hepar)
De anatomie en bloedvatvoorziening:
De lever bestaat uit een grote rechterkwab en een veel kleinere linker
kwab.
Aan de onderzijde zit een groeve met daarin 2 vaten: Poortader (vena
portae) en leverslagader (arteria hepatica)
Poortadersysteem=> bloedvatenstelsel waarin 2 capillair-netwerken
voorkomen (darm en lever)
Aan de bovenzijde verlaten de venae hepaticae de lever en monden uit in
vena cava inferior
2
,Functies:
1. Depot voor voedingstoffen
invloed voeding op bloed beperken, regeling bloedsuiker- spiegel, opbouw
en afbraak eiwitten (plasma-eiwitten, ureum) en vetstofwisseling
(eliminering van cholesterol, aanmaak van VDL)
2. Galvorming
Lever produceert continu gal, maar de gal wordt naar de darm afgegeven
in functie van voeding. Gal bestaat uit Galzure zouten en bilirubine
Lever naar galblaas: ductus cysticus
Galgang naar duodenum: ductus choledicus en komt samen met de
pancreasbuis in de Papil van Vater
3. Vorming en opslag van vitamine
Carotine => vit A, ook opslag van vit D en B12 onder invloed Van vit K
4. Ontgiftende werking
Giftige producten wordt gebonden aan een andere stof waardoor een niet-
giftige stof ontstaat. Ijzer, arseen, kwik wordt opgeslagen in level (cellen
van Kupffer)
5. Vorming van antilichamen
Lever onderdeel van het afweerapparaat
6. Regulering van wateruitscheiding
Via gal wordt dagelijks 500 ml water naar darm uitgescheiden, de lever
produceert ook angiotensinogeen (voorloper van aldosteron)
7. Bloedreservoir
Enorm capillairnet fungeert als reservoir
1.3 Algemene abdominale syndromen
1.3.1Peritonitis
= buikvliesontsteking
Buikvlies (ligt onder het diafragma) of peritoneum bestaat uit 2 delen
(vliezen)
Anatomopathologie
3
, 1) Peritoneum verdedigt zich tegen infecties
2) probeert de ontstekingshaard af te zonderen van de rest van lichaam
3) de infectie te overwinnen
In sommige gevallen lukt dit niet:
-Massale invasie van kiemen
-Zeer virulente kiemen
-Aanwezigheid van corpus alienum (=vreemd lichaam) (Vreemd
materiaal: is bv knikkers die kinderen inslikken,…)
-verzwakking van de algemene toestand
=> Door de sterke bezenuwing van peritoneum =>gevolg: hevige
pijn, spierverzet, overgevoeligheid, misselijkheid en braken
Soorten
1) Acute peritonitis: Plotseling; infectie of perforatie.
Septisch: Door bacteriën (Streptokokken, pneumokokken)
Aseptisch: Geen bacteriën; chemische of tumorale oorzaak
(operatief trauma, aseptische irriterend vocht (bv apenpokken))
2) Chronische peritonitis: Langdurig, vaak met ascites (aanwezigheid
van ascites= ophoping vocht in de buikholte)
Septisch (tuberculose)
Aseptisch (carcinomateuze peritonitis =mesothelioom)
Symptomatologie
Pijn begint lokaal maar breidt zich snel uit.
Nausea, braken en darmkrampen => koorts
Klinisch Onderzoek (voelen, luisteren, palpatie)
Abdominaal onderzoek
- palpatie (tonus van abdominale spieren: défence musculaire/ ventre
de bois)
- auscultatie (darmgeluiden luid en later silence)
- rectaal toucher;=> Douglasruimte (omslagplaats van peritoneum)
le cri du Douglas (aanraken van deze ruimte is zeer pijnlijk)
Technische onderzoek
Bloedonderzoek
Echografie en CT en eventueel laparoscopie
Therapie en Prognose
Oorzaak zo vlug mogelijk opsporen
4
, Prognose is afhankelijk van de algemene toestand van de patiënt
Crp: c-reactive protein= een eiwit dat gemaakt wordt in de lever
(witte bloedcellen nakijken, nutrofielen,….)
Lympfocyten: virus
Monocyten
Grandocyten : neutrofielen,…
CT-scan: lymfocy
1.3.2Paralytische ileus
Verschil:
Paralytische ileus:
o Verlamming van de darmperistaltiek, zonder mechanische
obstructie.
o De darm is stil en beweegt niet, waardoor voedsel en gas niet
verder kunnen.
Obstructieve ileus:
o Mechanische blokkade in de darm (bijv. tumor, verkleving, of
galsteen).
o De darm probeert juist hard te werken om de obstructie te
overwinnen, vaak met hoorbare peristaltische geluiden.
Oorzaken van paralytische ileus
Bloedtoevoer afgesloten, anesthesie
Symptomen
stoelgang blijft achterwege
abdomen gaat opzetten
geen krampen
nausea en braken
Klinische onderzoek
Palpatie (soepel abdomen) en bij percussie (holle klanken) en bij
Auscutlatie (silence)
Therapie
Niet nodig, darm motiliteit recupereert spontaan, nuchter blijven
5
Camille Verbeken
Health Care Management
,Zorgpaden
H1 : Gastro-Intestinaal stelsel
H2 : Pneumologie
H3: ORL
H4: Oogziekten
H5: Endocrien stelsel
H6: Extretie stelsel
H7: Dermatologie
H8: Zenuwstelsel
1
, H1: Gastro-Intestinaal stelsel
1.1 De maag, gaster, ventriculus
Ventriculus= spiermaag
Verwijding van het bloedvat is nodig voor betere absorptie
Maagsappen en maagsapsecretie
-> Per dag produceren we ongeveer 2.5 liter maagsap
Maagsap bestaat uit:
water: oplosmiddel
pepsine: proteïnase , de klieren maken pepsinogeen (voorloper) gemaakt
door de hoofdcellen
zoutzuur (HCl): wordt gemaakt door de wandcellen en heeft een
aantal functies
1. activatie van pepsinogeen + HCL => pepsine
2. zuur milieu van de maag pH 1 à 2
3. breekt al een deel de eiwitten af
4. ontsmetting van de maaginhoud (m.o. worden gedood)
intrinsic factor: gemaakt door de wandcellen en vormt een complex met
vit B12 en op die manier kan vit B12 worden opgenomen
slijm/mucus: glijmiddel + bescherming van de maagwand (pepsine en
zuur)
1.2 De lever (hepar)
De anatomie en bloedvatvoorziening:
De lever bestaat uit een grote rechterkwab en een veel kleinere linker
kwab.
Aan de onderzijde zit een groeve met daarin 2 vaten: Poortader (vena
portae) en leverslagader (arteria hepatica)
Poortadersysteem=> bloedvatenstelsel waarin 2 capillair-netwerken
voorkomen (darm en lever)
Aan de bovenzijde verlaten de venae hepaticae de lever en monden uit in
vena cava inferior
2
,Functies:
1. Depot voor voedingstoffen
invloed voeding op bloed beperken, regeling bloedsuiker- spiegel, opbouw
en afbraak eiwitten (plasma-eiwitten, ureum) en vetstofwisseling
(eliminering van cholesterol, aanmaak van VDL)
2. Galvorming
Lever produceert continu gal, maar de gal wordt naar de darm afgegeven
in functie van voeding. Gal bestaat uit Galzure zouten en bilirubine
Lever naar galblaas: ductus cysticus
Galgang naar duodenum: ductus choledicus en komt samen met de
pancreasbuis in de Papil van Vater
3. Vorming en opslag van vitamine
Carotine => vit A, ook opslag van vit D en B12 onder invloed Van vit K
4. Ontgiftende werking
Giftige producten wordt gebonden aan een andere stof waardoor een niet-
giftige stof ontstaat. Ijzer, arseen, kwik wordt opgeslagen in level (cellen
van Kupffer)
5. Vorming van antilichamen
Lever onderdeel van het afweerapparaat
6. Regulering van wateruitscheiding
Via gal wordt dagelijks 500 ml water naar darm uitgescheiden, de lever
produceert ook angiotensinogeen (voorloper van aldosteron)
7. Bloedreservoir
Enorm capillairnet fungeert als reservoir
1.3 Algemene abdominale syndromen
1.3.1Peritonitis
= buikvliesontsteking
Buikvlies (ligt onder het diafragma) of peritoneum bestaat uit 2 delen
(vliezen)
Anatomopathologie
3
, 1) Peritoneum verdedigt zich tegen infecties
2) probeert de ontstekingshaard af te zonderen van de rest van lichaam
3) de infectie te overwinnen
In sommige gevallen lukt dit niet:
-Massale invasie van kiemen
-Zeer virulente kiemen
-Aanwezigheid van corpus alienum (=vreemd lichaam) (Vreemd
materiaal: is bv knikkers die kinderen inslikken,…)
-verzwakking van de algemene toestand
=> Door de sterke bezenuwing van peritoneum =>gevolg: hevige
pijn, spierverzet, overgevoeligheid, misselijkheid en braken
Soorten
1) Acute peritonitis: Plotseling; infectie of perforatie.
Septisch: Door bacteriën (Streptokokken, pneumokokken)
Aseptisch: Geen bacteriën; chemische of tumorale oorzaak
(operatief trauma, aseptische irriterend vocht (bv apenpokken))
2) Chronische peritonitis: Langdurig, vaak met ascites (aanwezigheid
van ascites= ophoping vocht in de buikholte)
Septisch (tuberculose)
Aseptisch (carcinomateuze peritonitis =mesothelioom)
Symptomatologie
Pijn begint lokaal maar breidt zich snel uit.
Nausea, braken en darmkrampen => koorts
Klinisch Onderzoek (voelen, luisteren, palpatie)
Abdominaal onderzoek
- palpatie (tonus van abdominale spieren: défence musculaire/ ventre
de bois)
- auscultatie (darmgeluiden luid en later silence)
- rectaal toucher;=> Douglasruimte (omslagplaats van peritoneum)
le cri du Douglas (aanraken van deze ruimte is zeer pijnlijk)
Technische onderzoek
Bloedonderzoek
Echografie en CT en eventueel laparoscopie
Therapie en Prognose
Oorzaak zo vlug mogelijk opsporen
4
, Prognose is afhankelijk van de algemene toestand van de patiënt
Crp: c-reactive protein= een eiwit dat gemaakt wordt in de lever
(witte bloedcellen nakijken, nutrofielen,….)
Lympfocyten: virus
Monocyten
Grandocyten : neutrofielen,…
CT-scan: lymfocy
1.3.2Paralytische ileus
Verschil:
Paralytische ileus:
o Verlamming van de darmperistaltiek, zonder mechanische
obstructie.
o De darm is stil en beweegt niet, waardoor voedsel en gas niet
verder kunnen.
Obstructieve ileus:
o Mechanische blokkade in de darm (bijv. tumor, verkleving, of
galsteen).
o De darm probeert juist hard te werken om de obstructie te
overwinnen, vaak met hoorbare peristaltische geluiden.
Oorzaken van paralytische ileus
Bloedtoevoer afgesloten, anesthesie
Symptomen
stoelgang blijft achterwege
abdomen gaat opzetten
geen krampen
nausea en braken
Klinische onderzoek
Palpatie (soepel abdomen) en bij percussie (holle klanken) en bij
Auscutlatie (silence)
Therapie
Niet nodig, darm motiliteit recupereert spontaan, nuchter blijven
5
