Inhoud
Samenvatting artikelen WG 1.....................................................................................................3
DeMatteo (2011).....................................................................................................................3
Edens (2011)...........................................................................................................................5
Poythress (2011).....................................................................................................................6
Weijers (2008).........................................................................................................................7
Hoorcollege 1: Introductie, Ethiek, & Informatiebronnen (2024-2025)...................................10
Samenvatting artikelen WG 2...................................................................................................16
Streiner_alpha.......................................................................................................................16
Streiner_alpha_1...................................................................................................................17
Hoorcollege 2: Instrumentarium, validiteit en betrouwbaarheid..............................................19
Samenvatting artikelen WG 3...................................................................................................24
2010-12-Asscher-Stams........................................................................................................24
de Jong, Schout & Abma 2015.............................................................................................24
Creemers et al. (2017) - (2) Reactie op de Jong en collega's (2015)....................................25
Stams (2011).........................................................................................................................26
Van Yperen & Veerman (2011) - (2) Bij een bouwwerk komt een ladder van pas..............28
Konijn et al. (2011) - (3) Wetenschap versus praktijk..........................................................29
Stams (2011) - (4) Het recht van de verstandigste...............................................................30
Hoorcollege 3: Onderzoeksdesigns...........................................................................................31
Samenvatting artikelen WG 4...................................................................................................37
Born & Mol...........................................................................................................................37
Hoorcollege 4: Mijn Eerste Meta-Analyse...............................................................................39
Samenvatting artikelen WG 5...................................................................................................44
Cuervo et al. (2020) - Voorbeelartikel survivalanalyse........................................................44
Bijleveld et al. (2021) - Hoofdstuk 8 - Overlevingsduur-analyse........................................47
Hoorcollege 5: Survival-analyse...........................................................................................49
Samenvatting artikelen HC 6....................................................................................................51
Ramos (2006)........................................................................................................................51
Knotter (2008)......................................................................................................................53
Verboon & Peels (2015).......................................................................................................56
Hoorcollege 6: Multilevel-Analyse...........................................................................................57
Samenvatting artikelen WG 7 Abbott et al. (2018) - Scoping review of qualitative research..63
1
, Starks & Brown Trinidad (2007)..........................................................................................66
Hoorcollege 7: Kwalitatief onderzoek in vogelvlucht..............................................................68
2
,Samenvatting artikelen WG 1
DeMatteo (2011)
1. Inleiding
Drug courts zijn sinds hun ontstaan in de late jaren 1980 uitgegroeid tot de meest
voorkomende gespecialiseerde rechtbanken in de Verenigde Staten. Deze rechtbanken richten
zich op het verminderen van drugsgebruik en criminele recidive door behandelingen en
juridische controle te combineren. Het onderzoek naar drug courts heeft de effectiviteit ervan
aangetoond, maar het uitvoeren van dit onderzoek brengt ook methodologische, ethische en
juridische uitdagingen met zich mee. Dit artikel bespreekt deze uitdagingen en geeft
suggesties voor onderzoekers die werken met kwetsbare populaties binnen het
strafrechtsysteem.
2. Ontwikkeling van drug courts
Drug courts zijn ontstaan als reactie op de overbelasting van rechtbanken met
drugsgerelateerde zaken in de jaren 1980. In plaats van traditionele bestraffing bieden drug
courts een alternatief waarbij delinquenten behandeling, toezicht en begeleiding krijgen.
Deelname is vrijwillig, maar alleen niet-gewelddadige delinquenten komen in aanmerking.
Deelnemers moeten een behandelprogramma volgen, dat bestaat uit counseling,
urinecontroles, statushoorzittingen met een rechter, en een systeem van beloningen en
sancties. Succesvolle afronding van het programma kan leiden tot strafvermindering of zelfs
het laten vallen van aanklachten.
3. Effectiviteit van drug courts
Onderzoek toont aan dat drug courts effectiever zijn in het verminderen van drugsgebruik en
criminele recidive dan traditionele strafrechtelijke aanpakken. Studies laten zien dat:
50% van de deelnemers het programma succesvol afrondt, terwijl dit percentage bij
reguliere reclassering vaak veel lager is.
Drug courts resulteren in minder positieve drugstests en lagere
recidivepercentages.
Een meta-analyse van Wilson et al. (2006) vond een gemiddelde vermindering van
26% in crimineel gedrag bij deelnemers van drug courts.
4. Methodologische uitdagingen
Onderzoek naar drug courts wordt bemoeilijkt door verschillende methodologische kwesties:
Randomisatieproblemen: Het is ethisch en juridisch lastig om deelnemers
willekeurig toe te wijzen aan een drug court of een controlegroep, omdat dit hun recht
op een eerlijke rechtsgang kan beïnvloeden.
Beperkte experimentele controle: Omdat rechtbanken vooral gericht zijn op
rechtvaardigheid en openbare veiligheid, zijn ze vaak terughoudend om mee te werken
aan studies met strikte onderzoeksvoorwaarden.
Verschillen tussen rechtbanken: Drug courts verschillen in werkwijze, waardoor het
moeilijk is om resultaten van verschillende rechtbanken te vergelijken.
Beperkte toegang tot data: Onderzoekers kunnen moeite hebben om toegang te
krijgen tot vertrouwelijke gerechtelijke en gezondheidsgegevens van deelnemers.
Oplossingen:
3
, Onderzoeksteams moeten "buy-in" verkrijgen van rechtbankpersoneel, zoals rechters
en officieren van justitie, door hen te betrekken bij de onderzoeksopzet.
Het gebruik van een quasi-experimenteel ontwerp (waarbij deelnemers worden
vergeleken met een groep die niet deelneemt aan een drug court) kan een alternatief
bieden voor een gerandomiseerd onderzoek.
5. Ethische uitdagingen
Deelnemers aan drug courts zijn een kwetsbare populatie, waardoor ethische overwegingen
extra belangrijk zijn. De belangrijkste ethische zorgen zijn:
Autonomie en vrijwilligheid: Omdat deelnemers in een gerechtelijke context
opereren, kunnen zij zich gedwongen voelen om aan onderzoek deel te nemen, zelfs
als dit vrijwillig zou moeten zijn.
o Oplossing: Zorg voor een duidelijk geïnformeerd toestemmingsproces, waarin
deelnemers begrijpen dat deelname vrijwillig is en geen invloed heeft op hun
rechtszaak.
Informed consent: Deelnemers hebben vaak beperkte cognitieve of educatieve
capaciteiten, wat de begrijpelijkheid van het toestemmingsproces kan beïnvloeden.
o Oplossing: Lees toestemmingsformulieren hardop voor en gebruik eenvoudige
taal. Laat deelnemers herformuleren wat ze hebben begrepen.
Gevolgen van beloningen: Deelnemers kunnen beloningen, zoals contant geld, als te
dwingend ervaren.
o Oplossing: Onderzoek heeft aangetoond dat monetaire beloningen, zoals $10,
$40 of $70, geen significante invloed hebben op de beslissing om deel te
nemen of op het gebruik van drugs. Dit rechtvaardigt het gebruik van
dergelijke prikkels.
6. Juridische uitdagingen
Onderzoek in drug courts brengt juridische uitdagingen met zich mee die verband houden met
de rechten van deelnemers. De belangrijkste juridische kwesties zijn:
Due process (eerlijke rechtsgang):
o Probleem: Onderzoeksontwerpen die deelnemers blootstellen aan minder
hoorzittingen (om te zien of dit de uitkomst beïnvloedt) kunnen worden
beschouwd als een schending van hun recht op eerlijke rechtsgang.
o Oplossing: Zorg ervoor dat deelnemers regelmatig feedback ontvangen van
een rechter of een waarnemend orgaan.
Gelijke behandeling (equal protection):
o Probleem: Het random toewijzen van deelnemers aan verschillende
onderzoeksgroepen kan als oneerlijk worden beschouwd, vooral als één groep
betere behandeling krijgt dan een andere.
o Oplossing: Zorg ervoor dat elke deelnemer ten minste een standaardniveau
van behandeling krijgt. Als een experimentele behandeling minder intensief is,
moet deze worden gecontroleerd door een comité.
7. Voorbeelden van oplossingen
1. Informed consent verbeteren:
o Gebruik eenvoudige, toegankelijke taal.
o Vraag deelnemers om met hun eigen woorden uit te leggen wat deelname
inhoudt.
2. Beperkte gegevens toegankelijkheid:
4
Samenvatting artikelen WG 1.....................................................................................................3
DeMatteo (2011).....................................................................................................................3
Edens (2011)...........................................................................................................................5
Poythress (2011).....................................................................................................................6
Weijers (2008).........................................................................................................................7
Hoorcollege 1: Introductie, Ethiek, & Informatiebronnen (2024-2025)...................................10
Samenvatting artikelen WG 2...................................................................................................16
Streiner_alpha.......................................................................................................................16
Streiner_alpha_1...................................................................................................................17
Hoorcollege 2: Instrumentarium, validiteit en betrouwbaarheid..............................................19
Samenvatting artikelen WG 3...................................................................................................24
2010-12-Asscher-Stams........................................................................................................24
de Jong, Schout & Abma 2015.............................................................................................24
Creemers et al. (2017) - (2) Reactie op de Jong en collega's (2015)....................................25
Stams (2011).........................................................................................................................26
Van Yperen & Veerman (2011) - (2) Bij een bouwwerk komt een ladder van pas..............28
Konijn et al. (2011) - (3) Wetenschap versus praktijk..........................................................29
Stams (2011) - (4) Het recht van de verstandigste...............................................................30
Hoorcollege 3: Onderzoeksdesigns...........................................................................................31
Samenvatting artikelen WG 4...................................................................................................37
Born & Mol...........................................................................................................................37
Hoorcollege 4: Mijn Eerste Meta-Analyse...............................................................................39
Samenvatting artikelen WG 5...................................................................................................44
Cuervo et al. (2020) - Voorbeelartikel survivalanalyse........................................................44
Bijleveld et al. (2021) - Hoofdstuk 8 - Overlevingsduur-analyse........................................47
Hoorcollege 5: Survival-analyse...........................................................................................49
Samenvatting artikelen HC 6....................................................................................................51
Ramos (2006)........................................................................................................................51
Knotter (2008)......................................................................................................................53
Verboon & Peels (2015).......................................................................................................56
Hoorcollege 6: Multilevel-Analyse...........................................................................................57
Samenvatting artikelen WG 7 Abbott et al. (2018) - Scoping review of qualitative research..63
1
, Starks & Brown Trinidad (2007)..........................................................................................66
Hoorcollege 7: Kwalitatief onderzoek in vogelvlucht..............................................................68
2
,Samenvatting artikelen WG 1
DeMatteo (2011)
1. Inleiding
Drug courts zijn sinds hun ontstaan in de late jaren 1980 uitgegroeid tot de meest
voorkomende gespecialiseerde rechtbanken in de Verenigde Staten. Deze rechtbanken richten
zich op het verminderen van drugsgebruik en criminele recidive door behandelingen en
juridische controle te combineren. Het onderzoek naar drug courts heeft de effectiviteit ervan
aangetoond, maar het uitvoeren van dit onderzoek brengt ook methodologische, ethische en
juridische uitdagingen met zich mee. Dit artikel bespreekt deze uitdagingen en geeft
suggesties voor onderzoekers die werken met kwetsbare populaties binnen het
strafrechtsysteem.
2. Ontwikkeling van drug courts
Drug courts zijn ontstaan als reactie op de overbelasting van rechtbanken met
drugsgerelateerde zaken in de jaren 1980. In plaats van traditionele bestraffing bieden drug
courts een alternatief waarbij delinquenten behandeling, toezicht en begeleiding krijgen.
Deelname is vrijwillig, maar alleen niet-gewelddadige delinquenten komen in aanmerking.
Deelnemers moeten een behandelprogramma volgen, dat bestaat uit counseling,
urinecontroles, statushoorzittingen met een rechter, en een systeem van beloningen en
sancties. Succesvolle afronding van het programma kan leiden tot strafvermindering of zelfs
het laten vallen van aanklachten.
3. Effectiviteit van drug courts
Onderzoek toont aan dat drug courts effectiever zijn in het verminderen van drugsgebruik en
criminele recidive dan traditionele strafrechtelijke aanpakken. Studies laten zien dat:
50% van de deelnemers het programma succesvol afrondt, terwijl dit percentage bij
reguliere reclassering vaak veel lager is.
Drug courts resulteren in minder positieve drugstests en lagere
recidivepercentages.
Een meta-analyse van Wilson et al. (2006) vond een gemiddelde vermindering van
26% in crimineel gedrag bij deelnemers van drug courts.
4. Methodologische uitdagingen
Onderzoek naar drug courts wordt bemoeilijkt door verschillende methodologische kwesties:
Randomisatieproblemen: Het is ethisch en juridisch lastig om deelnemers
willekeurig toe te wijzen aan een drug court of een controlegroep, omdat dit hun recht
op een eerlijke rechtsgang kan beïnvloeden.
Beperkte experimentele controle: Omdat rechtbanken vooral gericht zijn op
rechtvaardigheid en openbare veiligheid, zijn ze vaak terughoudend om mee te werken
aan studies met strikte onderzoeksvoorwaarden.
Verschillen tussen rechtbanken: Drug courts verschillen in werkwijze, waardoor het
moeilijk is om resultaten van verschillende rechtbanken te vergelijken.
Beperkte toegang tot data: Onderzoekers kunnen moeite hebben om toegang te
krijgen tot vertrouwelijke gerechtelijke en gezondheidsgegevens van deelnemers.
Oplossingen:
3
, Onderzoeksteams moeten "buy-in" verkrijgen van rechtbankpersoneel, zoals rechters
en officieren van justitie, door hen te betrekken bij de onderzoeksopzet.
Het gebruik van een quasi-experimenteel ontwerp (waarbij deelnemers worden
vergeleken met een groep die niet deelneemt aan een drug court) kan een alternatief
bieden voor een gerandomiseerd onderzoek.
5. Ethische uitdagingen
Deelnemers aan drug courts zijn een kwetsbare populatie, waardoor ethische overwegingen
extra belangrijk zijn. De belangrijkste ethische zorgen zijn:
Autonomie en vrijwilligheid: Omdat deelnemers in een gerechtelijke context
opereren, kunnen zij zich gedwongen voelen om aan onderzoek deel te nemen, zelfs
als dit vrijwillig zou moeten zijn.
o Oplossing: Zorg voor een duidelijk geïnformeerd toestemmingsproces, waarin
deelnemers begrijpen dat deelname vrijwillig is en geen invloed heeft op hun
rechtszaak.
Informed consent: Deelnemers hebben vaak beperkte cognitieve of educatieve
capaciteiten, wat de begrijpelijkheid van het toestemmingsproces kan beïnvloeden.
o Oplossing: Lees toestemmingsformulieren hardop voor en gebruik eenvoudige
taal. Laat deelnemers herformuleren wat ze hebben begrepen.
Gevolgen van beloningen: Deelnemers kunnen beloningen, zoals contant geld, als te
dwingend ervaren.
o Oplossing: Onderzoek heeft aangetoond dat monetaire beloningen, zoals $10,
$40 of $70, geen significante invloed hebben op de beslissing om deel te
nemen of op het gebruik van drugs. Dit rechtvaardigt het gebruik van
dergelijke prikkels.
6. Juridische uitdagingen
Onderzoek in drug courts brengt juridische uitdagingen met zich mee die verband houden met
de rechten van deelnemers. De belangrijkste juridische kwesties zijn:
Due process (eerlijke rechtsgang):
o Probleem: Onderzoeksontwerpen die deelnemers blootstellen aan minder
hoorzittingen (om te zien of dit de uitkomst beïnvloedt) kunnen worden
beschouwd als een schending van hun recht op eerlijke rechtsgang.
o Oplossing: Zorg ervoor dat deelnemers regelmatig feedback ontvangen van
een rechter of een waarnemend orgaan.
Gelijke behandeling (equal protection):
o Probleem: Het random toewijzen van deelnemers aan verschillende
onderzoeksgroepen kan als oneerlijk worden beschouwd, vooral als één groep
betere behandeling krijgt dan een andere.
o Oplossing: Zorg ervoor dat elke deelnemer ten minste een standaardniveau
van behandeling krijgt. Als een experimentele behandeling minder intensief is,
moet deze worden gecontroleerd door een comité.
7. Voorbeelden van oplossingen
1. Informed consent verbeteren:
o Gebruik eenvoudige, toegankelijke taal.
o Vraag deelnemers om met hun eigen woorden uit te leggen wat deelname
inhoudt.
2. Beperkte gegevens toegankelijkheid:
4
