Veiligheid & Kwaliteit
VK les 1: Hoe goed doen jij en jouw stage-instelling het?
Uitleggen wat het belang is van goed en duidelijk (afdelings)beleid op het gebied van
(patiënt)veiligheid
Beoordelen of de WGBO en de Wet BIG op jouw afdeling goed wordt nageleefd
Verantwoorden of je vrijheid beperkende maatregelen toepast om de veiligheid van de
patiënt te waarborgen (rekening houdend met wet BIG, WGBO en BOPZ / wet(svoorstel)
Zorg en Dwang)
V&VN (2014). Vrijheidsbeperking in het ziekenhuis? Nee tenzij... V&VN: Beroepsvereniging van
zorgprofessionals. Hoofdstuk I en II (blz. 2 t/m 10) en Hoofdstuk VI (blz. 64 t/m 69).
Rijksoverheid (2014). Toelichting op de Wet BIG. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
[Copyright content]
Engberts, D.P., Kalkman-Bogerd L.E. (2013). Leerboek Gezondheidsrecht. Houten: Bohn Stafleu van
Loghum. Hoofdstuk 2, 2.1.2. t/m 2.2.6 te raadplegen via mijnbsl.
H1 paragraaf 1
Uit diverse studies blijkt dat de geschatte prevalentie van het toepassen van
een VBI (Vrijheidsbeperking in het ziekenhuis) in het ziekenhuis tussen de 8 en 20% ligt. VBI worden
vaak toegepast bij patiënten die delirant zijn. Daarnaast vallen kwetsbare (dementerende) ouderen,
neurologische, psychiatrische en IC-patiënten en mensen met een verstandelijk beperking in de
risicogroepen.
Het terugdringen en zorgvuldig toepassen van VBI is vanwege twee redenen noodzakelijk:
- in de Grondwet rechten opgenomen die voor alle Nederlanders van toepassing zijn, ook in de
zorg. Op deze rechten kan een zorgprofessional enkel inbreuk maken wanneer de patiënt
(en/of diens wettelijk vertegenwoordiger) daarvoor toestemming heeft gegeven.
- Ten tweede is in de praktijk en uit onderzoek gebleken dat het toepassen van een zware VBI
tot grote gezondheidsrisico’s kan leiden.
H1 paragraaf 2
V&VN is van mening dat het basisprincipe van het toepassen van een VBI altijd moet zijn:
- Het toepassen van VBI moet zoveel mogelijk worden voorkomen.
- Als VBI toegepast worden, dan moet VBI tot het minimum worden beperkt.
- VBI mogen alleen worden toegepast als het echt niet anders kan (Nee, tenzij…).
- Bij het toepassen moet altijd gezocht worden naar de mildste vorm van VBI, welke het meest
geschikt is om het gestelde doel te bereiken en in duur en omvang in redelijke verhouding
staat met de aanleiding.
- De meest ingrijpende vorm: fixatie met onrustband en/of van pols en/of enkel en/of van
bovenarm/bovenbeen moet niet worden toegepast, enkel in uiterste nood.
- Het besluit tot het toepassen van VBI, ook de milde(re) vormen, moet altijd zeer
weloverwogen, veilig en zorgvuldig, in multidisciplinair verband en in overleg met patiënt
(en/of wettelijk vertegenwoordiger) en familie worden genomen.
- Het gebruik van VBI is geen oplossing bij gebrek aan adequate (menselijke) hulp.
, H1 paragraaf 3
Als verpleegkundige behoor je tot de beroepsgroepen die in de beroepsuitoefening direct te maken
hebben met het signaleren van risicovol gedrag bij een patiënt. Het behoort tot je professionele
verantwoordelijkheid te signaleren wanneer een patiënt een gevaar voor zichzelf gaat vormen
waardoor de medische behandeling in gevaar dreigt te komen. Als verpleegkundige pas je de VBI toe
en controleer je samen met de hoofdbehandelaar regelmatig of de veiligheid van de behandeling en
het herstel van de patiënt niet (verder) in gevaar komt.
H1 paragraaf 4
De inhoud van de handreiking is gebaseerd op:
- De huidige wet- en regelgeving omtrent vrijheidsbeperking van patiënten.
- Het wetsvoorstel Zorg en Dwang, dat bij inwerkingtreding (streefdatum 1 januari 2015) voor
bepaalde groepen patiënten van kracht is in het ziekenhuis.
- Wetenschappelijk onderzoek.
- Best practices uit de praktijk.
De V&VN Handreiking Vrijheidsbeperking in het ziekenhuis? Nee, tenzij... is opgebouwd uit de
volgende onderdelen:
- Uitleg van begrippen
- Uitleg algemeen stappenplan
- Stappenplan per risicogedrag
De 6 stappenplannen gaan over:
o Delirant gedrag
o Neiging tot en het verwijderen van medisch materiaal
o Valgevaar
o Weg- of onderuitglijden in stoel of bed
o Fysieke agressie
o Weglopen of dwalen
- Interventie op maat
H2 paragraaf 1
VK les 1: Hoe goed doen jij en jouw stage-instelling het?
Uitleggen wat het belang is van goed en duidelijk (afdelings)beleid op het gebied van
(patiënt)veiligheid
Beoordelen of de WGBO en de Wet BIG op jouw afdeling goed wordt nageleefd
Verantwoorden of je vrijheid beperkende maatregelen toepast om de veiligheid van de
patiënt te waarborgen (rekening houdend met wet BIG, WGBO en BOPZ / wet(svoorstel)
Zorg en Dwang)
V&VN (2014). Vrijheidsbeperking in het ziekenhuis? Nee tenzij... V&VN: Beroepsvereniging van
zorgprofessionals. Hoofdstuk I en II (blz. 2 t/m 10) en Hoofdstuk VI (blz. 64 t/m 69).
Rijksoverheid (2014). Toelichting op de Wet BIG. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
[Copyright content]
Engberts, D.P., Kalkman-Bogerd L.E. (2013). Leerboek Gezondheidsrecht. Houten: Bohn Stafleu van
Loghum. Hoofdstuk 2, 2.1.2. t/m 2.2.6 te raadplegen via mijnbsl.
H1 paragraaf 1
Uit diverse studies blijkt dat de geschatte prevalentie van het toepassen van
een VBI (Vrijheidsbeperking in het ziekenhuis) in het ziekenhuis tussen de 8 en 20% ligt. VBI worden
vaak toegepast bij patiënten die delirant zijn. Daarnaast vallen kwetsbare (dementerende) ouderen,
neurologische, psychiatrische en IC-patiënten en mensen met een verstandelijk beperking in de
risicogroepen.
Het terugdringen en zorgvuldig toepassen van VBI is vanwege twee redenen noodzakelijk:
- in de Grondwet rechten opgenomen die voor alle Nederlanders van toepassing zijn, ook in de
zorg. Op deze rechten kan een zorgprofessional enkel inbreuk maken wanneer de patiënt
(en/of diens wettelijk vertegenwoordiger) daarvoor toestemming heeft gegeven.
- Ten tweede is in de praktijk en uit onderzoek gebleken dat het toepassen van een zware VBI
tot grote gezondheidsrisico’s kan leiden.
H1 paragraaf 2
V&VN is van mening dat het basisprincipe van het toepassen van een VBI altijd moet zijn:
- Het toepassen van VBI moet zoveel mogelijk worden voorkomen.
- Als VBI toegepast worden, dan moet VBI tot het minimum worden beperkt.
- VBI mogen alleen worden toegepast als het echt niet anders kan (Nee, tenzij…).
- Bij het toepassen moet altijd gezocht worden naar de mildste vorm van VBI, welke het meest
geschikt is om het gestelde doel te bereiken en in duur en omvang in redelijke verhouding
staat met de aanleiding.
- De meest ingrijpende vorm: fixatie met onrustband en/of van pols en/of enkel en/of van
bovenarm/bovenbeen moet niet worden toegepast, enkel in uiterste nood.
- Het besluit tot het toepassen van VBI, ook de milde(re) vormen, moet altijd zeer
weloverwogen, veilig en zorgvuldig, in multidisciplinair verband en in overleg met patiënt
(en/of wettelijk vertegenwoordiger) en familie worden genomen.
- Het gebruik van VBI is geen oplossing bij gebrek aan adequate (menselijke) hulp.
, H1 paragraaf 3
Als verpleegkundige behoor je tot de beroepsgroepen die in de beroepsuitoefening direct te maken
hebben met het signaleren van risicovol gedrag bij een patiënt. Het behoort tot je professionele
verantwoordelijkheid te signaleren wanneer een patiënt een gevaar voor zichzelf gaat vormen
waardoor de medische behandeling in gevaar dreigt te komen. Als verpleegkundige pas je de VBI toe
en controleer je samen met de hoofdbehandelaar regelmatig of de veiligheid van de behandeling en
het herstel van de patiënt niet (verder) in gevaar komt.
H1 paragraaf 4
De inhoud van de handreiking is gebaseerd op:
- De huidige wet- en regelgeving omtrent vrijheidsbeperking van patiënten.
- Het wetsvoorstel Zorg en Dwang, dat bij inwerkingtreding (streefdatum 1 januari 2015) voor
bepaalde groepen patiënten van kracht is in het ziekenhuis.
- Wetenschappelijk onderzoek.
- Best practices uit de praktijk.
De V&VN Handreiking Vrijheidsbeperking in het ziekenhuis? Nee, tenzij... is opgebouwd uit de
volgende onderdelen:
- Uitleg van begrippen
- Uitleg algemeen stappenplan
- Stappenplan per risicogedrag
De 6 stappenplannen gaan over:
o Delirant gedrag
o Neiging tot en het verwijderen van medisch materiaal
o Valgevaar
o Weg- of onderuitglijden in stoel of bed
o Fysieke agressie
o Weglopen of dwalen
- Interventie op maat
H2 paragraaf 1
