Leerstof kennistoets 1.1
Geneeskunde
1.1 hoe zitten wij in elkaar?
Organisatieniveaus
- Organisme
Alle organismen in het lichaam werken samen om het leven en de gezondheid in stand te
houden. Hiermee zijn we op het hoogste organisatieniveau aangekomen, dat van het
organisme. In dit geval de mens.
- Orgaanstelsel
Organen werken samen in orgaanstelsels. Telkens wanneer het hart samentrekt, wordt
bloed in een netwerk van bloedvaten gepompt. Samen vormen het hart, het bloed en de
bloedvaten het bloedvatenstelsel, een voorbeeld van organisatie op orgaanstelselniveau.
- Orgaan
Een orgaan bestaat uit twee of meer weefsels die samenwerken om een specifieke functie
uit te voeren.
- Weefsels
Een weefsel bestaat uit cellen van hetzelfde type die samenwerken om een specifieke
functie uit te voeren.
- Cellen
Verschillende moleculen vertonen interactie, zodat grotere structuren ontstaan. Elk type
structuur heeft een specifieke functie in een cel. Cellen. De kleinste levende eenheden in het
lichaam vormen het cellulaire organisatieniveau.
- Chemisch niveau
Atomen, de kleinste stabiele bouwstenen van de materie, verbinden zich met elkaar tot
moleculen met een complexe vorm.
,Orgaanstelsels
1. Huid
De huid beschermt het lichaam tegen gevaren vanuit de omgeven; speelt een rol bij het
reguleren van de lichaamstemperatuur.
2. Beenderstelsel
Het beenderstelsel biedt ondersteuning; beschermt weefsels; is de opslagplaats voor
mineralen en vormt bloedcellen.
3. Spierstelsel
Het spierstelsel maakt beweging mogelijk; zorgt voor stevigheid; produceert warmte.
4. Zenuwstelsel
Het zenuwstelsel maakt onmiddellijke reactie op prikkels mogelijk, meestal door het
coördineren van de activiteiten van andere orgaanstelsels.
5. Endocriene stelsel
Het endocriene stelsel reguleert langdurige veranderingen in de activiteit van andere
orgaanstelsels.
6. Cardiovasculaire weefsel
Het cardiovasculaire weefsel transporteert cellen en opgeloste stoffen, evenals
voedingsstoffen, afvalstoffen en gassen.
7. Lymfestelsel
Het lymfestelsel verdedigt tegen infecties en ziekten en zorgt voor terugkeer van het
weefselvocht naar de bloedsomloop.
8. Ademhalingsstelsel
Het ademhalingsstelsel transporteert lucht naar plaatsen waar gaswisseling plaatsvindt
tussen de buitenlucht en het circulerende bloed; produceert geluid.
,9. Spijsverteringsstelsel
Het spijsverteringsstelsel verwerkt voedsel; neemt voedingsstoffen op; verwijdert
afvalstoffen.
10. Urinaire stelsel
Het urinaire stelsel verwijdert overtollig water, zouten en afvalstoffen.
11. Voortplantingsstelsel
Het mannelijke voortplantingsstelsel produceert geslachtscellen en hormonen. Het
vrouwelijke voortplantingsstelsel produceert geslachtscellen en hormonen; ondersteunt
embryonale en foetale ontwikkeling van bevruchting tot geboorte.
, Homeostase
Homeostase is het binnen bepaalde grenzen constant zijn en houden van de samenstelling
van het intern milieu. (weefselvocht) (homoios= gelijk, statis=blijven)
Homeostatische regulering omvat meestal:
1. Een receptor die gevoelig is voor een bepaalde verandering in de omgeving(prikkel).
2. Een besturingscentrum dat informatie van de receptor ontvangt en verwerkt.
3. Een effector(cel of orgaan) die reageert op de signalen van het besturingscentrum en
waarvan de werking de prikkel tegengaat of versterkt.
Negatieve terugkoppeling is een afremming, positieve terugkoppeling is een versterking.
Geneeskunde
1.1 hoe zitten wij in elkaar?
Organisatieniveaus
- Organisme
Alle organismen in het lichaam werken samen om het leven en de gezondheid in stand te
houden. Hiermee zijn we op het hoogste organisatieniveau aangekomen, dat van het
organisme. In dit geval de mens.
- Orgaanstelsel
Organen werken samen in orgaanstelsels. Telkens wanneer het hart samentrekt, wordt
bloed in een netwerk van bloedvaten gepompt. Samen vormen het hart, het bloed en de
bloedvaten het bloedvatenstelsel, een voorbeeld van organisatie op orgaanstelselniveau.
- Orgaan
Een orgaan bestaat uit twee of meer weefsels die samenwerken om een specifieke functie
uit te voeren.
- Weefsels
Een weefsel bestaat uit cellen van hetzelfde type die samenwerken om een specifieke
functie uit te voeren.
- Cellen
Verschillende moleculen vertonen interactie, zodat grotere structuren ontstaan. Elk type
structuur heeft een specifieke functie in een cel. Cellen. De kleinste levende eenheden in het
lichaam vormen het cellulaire organisatieniveau.
- Chemisch niveau
Atomen, de kleinste stabiele bouwstenen van de materie, verbinden zich met elkaar tot
moleculen met een complexe vorm.
,Orgaanstelsels
1. Huid
De huid beschermt het lichaam tegen gevaren vanuit de omgeven; speelt een rol bij het
reguleren van de lichaamstemperatuur.
2. Beenderstelsel
Het beenderstelsel biedt ondersteuning; beschermt weefsels; is de opslagplaats voor
mineralen en vormt bloedcellen.
3. Spierstelsel
Het spierstelsel maakt beweging mogelijk; zorgt voor stevigheid; produceert warmte.
4. Zenuwstelsel
Het zenuwstelsel maakt onmiddellijke reactie op prikkels mogelijk, meestal door het
coördineren van de activiteiten van andere orgaanstelsels.
5. Endocriene stelsel
Het endocriene stelsel reguleert langdurige veranderingen in de activiteit van andere
orgaanstelsels.
6. Cardiovasculaire weefsel
Het cardiovasculaire weefsel transporteert cellen en opgeloste stoffen, evenals
voedingsstoffen, afvalstoffen en gassen.
7. Lymfestelsel
Het lymfestelsel verdedigt tegen infecties en ziekten en zorgt voor terugkeer van het
weefselvocht naar de bloedsomloop.
8. Ademhalingsstelsel
Het ademhalingsstelsel transporteert lucht naar plaatsen waar gaswisseling plaatsvindt
tussen de buitenlucht en het circulerende bloed; produceert geluid.
,9. Spijsverteringsstelsel
Het spijsverteringsstelsel verwerkt voedsel; neemt voedingsstoffen op; verwijdert
afvalstoffen.
10. Urinaire stelsel
Het urinaire stelsel verwijdert overtollig water, zouten en afvalstoffen.
11. Voortplantingsstelsel
Het mannelijke voortplantingsstelsel produceert geslachtscellen en hormonen. Het
vrouwelijke voortplantingsstelsel produceert geslachtscellen en hormonen; ondersteunt
embryonale en foetale ontwikkeling van bevruchting tot geboorte.
, Homeostase
Homeostase is het binnen bepaalde grenzen constant zijn en houden van de samenstelling
van het intern milieu. (weefselvocht) (homoios= gelijk, statis=blijven)
Homeostatische regulering omvat meestal:
1. Een receptor die gevoelig is voor een bepaalde verandering in de omgeving(prikkel).
2. Een besturingscentrum dat informatie van de receptor ontvangt en verwerkt.
3. Een effector(cel of orgaan) die reageert op de signalen van het besturingscentrum en
waarvan de werking de prikkel tegengaat of versterkt.
Negatieve terugkoppeling is een afremming, positieve terugkoppeling is een versterking.
