Samenvatting wondzorg

wondzorg= pathalogische toestand waarbij weefsels onderling zijn gescheiden of vernietigd

 gesloten wonden-> blaar of bloeduitstorting
 open wonden

komen voor in elk weefsel
= defect van de huid t.g.v.

 een beschadiging:
 aanwezigheid van een onderliggende stoornis(kan fysiologisch of pathologisch zijn)

dit kan zowel fyschisch,mechanisch of thermisch zijn

Ontstekingsfase(0-6dagen) Granulatie fase 3-24 dagen
 Fase met acute ontstekingsreatie  vorming van nieuw bindweefsel en nieuwe bloedvaten
 Opruiming dood weefsel  Productie van collageen en elastine door fibroblasten  vormen een nieuw
Vasodilatatie met bloeding netwerk waar fibroblasten macrofagen en endotheelcellen zich kunnen
 Capillaire druk daalt bewegen en nieuw wondbed kunnen vormen
 Vocht  in omgevende weefsel  Vorming van nieuwe capillairen die indringen in het zich nieuw vormend
 Migratie RBL & BP vanuit bloedbaan naar wondgebied collageennetwerk = neovascularisatie
Vasoconstrictie: bloedverlies beperken  Dit geeft een rood korrelig aspect = granulatieweefsel
 Coagulatie: bloedplaatjes stoppen bloedverlies 
Productie van fibrinogeen
 Afscheiding chemotactische stoffen
 Opruimfase
o Dood weefsel + vreemde partikels en
bacteriën, via fagocytose en digestie door
macrofagen en andere leukocyten,…
o Debris resorberen via lymfe of als pus uit de
wond gestoten




Muturatifase tot 6 maanden littekenvorming
Bindweefselreorganisatie Diepere weefsellagen worden vervangen
Collageenvezels  sterker  weefsel versterkt door bindweefsel of littekenweefsel
Wondcontractie 1. Eerste weken zacht en zwak

, Fibroblasten vormen om tot myofibroblasten zorgen voor wondranden die samen 2. Na 1 maand: hard, rood, dik en sterk
trekken 3. Later: zacht, wit en soepel
Epithelialisatie Dit procces kan maanden tot zelfs jaren duren afhankelijk van de wonden
Vorming nieuwe epitheelcellen  migreren over wondoppervlak  maken wonde
dicht
Bescherming tegen vochtverlies of indringen van MO


Verschillende typen wondgenezing

Genezing per primam Genezing per secundam Regeneratieve wondgenezing
 Zuivere wonde: geen necrose, contaminatie of  Necrotiserende wonde, gecontamineerd of  Enkel de opperhuid is beschadigd
vreemde lichamen geïnfecteerd + eventueel vreemde
 Gladde wondranden voorwerpen
 Geen belemmerende factoren  Vaker gescheurde wondranden
 Wonde kan gehecht worden  Vaker geassocieerde aandoeningen(bv
 Word snel granulatie weefsel gevormd diabetes) vertraging gnezing
 Granulatieweefsel = verantwoordelijk voor
opgroeien wonde
 Contractie wonde verantw voor verkleinen
wondoppervlak
 Neemt meer tijd in beslag




Indeling van wonde = wondclassificatie

Gebasseerd op de volgende items:

, • de continuïteit van de huid;
• de oorzaak van het ontstaan van de wonde;
• het type wonde;
• de aan- of afwezigheid van pathogene micro-organisme in de wonde;
• het uitzicht van de wonde;
• het verloop van de wondheling.



Uitzicht en vorm
Continuiteit van de huid Diepte uitgebreidheid
Open wonde= oppervlakkige wonde=  Een wonde kan beoordeelt worden volgens
 Onderbreking van de huid  aantasting opperhuid uitbereidheid van het letsel
 Wegvloeien lichaamsvochten diepe wonde=  Bv. Brandwonden gebeurt dit door een
 binnendringen mo  aantasting dieper liggende weefsel schatting v/h % totaal verbrand lichaams opp
gesloten wonde=
 geen onderbreking van de huid
 door overmatig rekken, stoten, decleratie(=
weefseschade door de wet der traagheid
/scheurtjes in weefsel)




Oorzaak van het ontstaan v/d wonde
Etiologie van de wonde (boek p. 26

Acute wonden/traumatische wonde Ontstaan door:
 Chemische,thermische,fysische oorzaken resulteren vaak in brandwonden  Mechanische oorzaken(scherp of stomp trauma)
 Bijkomend onderscheid van deze wonden= iatrogene of niet-iatrogene  Thermische oorzaken(warmte/koude)
 Afhankelijk van de oorzaak en de uitgebreidheid zal een acute wonde  Chemische oorzaken(zuren/basen)
primair,secundair of regeneratief kunnen helen  Elektromagnetische en elktrische oorzaken(straling/elektrische stroom)
  Mogelijkie combinatie van bovenstaande

Iatrogene acute wonde Onstaan bewust bedoeld
Als complicatie van bepaalde diagnostische of therapeutische procedures

, Bv:Chirurgische incisie, prikplaats bloedafname,wonde na biopsie…
Niet- iatrogene acute wonden In andere gevallen is het niet iantrogene
Bv: Schotwonde,bijtwonde,traumatische amputatie
Chronische wonden Onderliggende factoren die bij dragen tot een chronische wonde
Kunnen spontaan ontstaan  Druk en schuifkrachten
 Veneuze of arteriele insufficientie
 Diabetes
 Kritische kolonisatie en infectie
 Veranderde immunologische status
 Gecompromitteerde voedingstoestand
Ulcura=zweer




infectiegraad
Bij een geinfecteerde wonde zijn er ontstekingsreacties door binnegedronge mo en onvoldoende afweer
Voor het indelen van de wonden in categorien worden verschillende systemen gehanteerd

 Acute wonden: zijn wonden die helen volgens principes van wondheling
 chronische wonden: geen of zeer langzame positieve evolutie of heling vertonen

beide types vragen een andere benadering en wondkeuzes binnen het TIME-model word de infectiegraad als volgt onderverdeeld voor een vlotte behandeling

Besmette of gecontamineerde wonde  Wonden die genezen en geen tekenen van ontsteking
(vaak acute wonden)  Bv: chirurgisch aangehechte wonden,nieuwe wonde zonder necrose of
vuilbeslag of derg.
 Deze wonden bevatten kiemen maar deze vormen geen gevaar
Gekoloniseerde wonde  Deze wonden genezen en vertonen geen tekenen van ontsteking
(vaak acute wonden)  Bevatten wel necrose,vuil beslag en derg.
 Het is belangrijk dat deze zo snel mogelijk worden verweiderd
 Wonde bevatten kiemen met duidelijke aanwezigheid van een
voedingboden
 Zones vragen om bijzondere aandag wegens verhoogt risico op infectie
Kritisch gekoloniseerde wonde  Vertonen geen positieve genzing
(vaak chronische wonden)  Genezing stilgevallen door grot aantal kiemad
 Kiemen vooral op wondoppervlak