Aardrijkskunde
1.1.2 Waarnemen in de ruimte :
Doelen :
- Toelichten wat we kunnen waarnemen in de ruimte vanop de aarde
- De werking van telescopen uitleggen
- Het maatschappelijk nut van satellieten aantonen
- De twee bekendste ruimtetelescopen opsommen
Waarnemen vanop de aarde:
Optische telescopen → werken met lenzen en spiegels en vangen zichtbare stralingen op.
Radiotelescopen → vangen onzichtbare stralingen op.
Optische telescopen: lenzen- en spiegels
Vroeger gebruikten astronomen lenzentelescopen of
refractortelescopen. Deze lenzen vergroten het beeld. Nadeel is
dat het licht door de lens moet en dus verzwakt.
Moderne astronomen gebruiken spiegeltelescopen die het
licht weerkaatsen en uitvergroten. Spiegels zijn groter, lichter
en nauwkeuriger dan lenzen.
De grootste telescoop op aarde die momenteel
gebruikt wordt, is de Gran Telescopio Canarias met
een lensdiameter van 10,4m en staat in La Palma.
Momenteel bouwt de ESA (European Space Ageny) in
de Andes een gigantische telescoop die in 2024
operationeel zou moeten zijn: de Extreme Large
Telescope. Deze zou een lensdiameter van wel 40 m
krijgen.
,Radiotelescopen :
Radiostraling (onzichtbare straling) onderzoeken we met behulp van radiotelescopen.
Een radiotelescoop is een radioantenne en
ontvanginstallatie speciaal voor het waarnemen
van radiostraling met een golflengte tussen enkele
meters en 1 cm, afkomstig van astronomische
objecten. De meeste moderne radiotelescopen
bestaan uit één of meer
parabolische schotelantennes.
De Aperture Spherical Radio Telescope is met een diameter van 500 m de grootste radiotelescoop ter
wereld. Deze bevindt zich in het zuidwesten van China.
Waarnemen vanuit de ruimte :
In 1990 werd de Hubble-telescoop gelanceerd in de ruimte. Deze
heeft een lens met een diameter van 2,4 m en hangt op een hoogte
van 600 km in de atmosfeer.
De bekendste ruimtetelescoop is de James Webb-ruimtetelescoop
(James Webb Space Telescope, afgekort JWST) die werd gelanceerd
in 2021.
De James Webb-telescoop heeft een lens met een diameter van 6,5
m. Het is de grootste ruimtetelescoop die ooit gebouwd werd.
De James Webb-ruimtetelescoop is de opvolger van de Hubble-ruimtetelescoop, maar de Hubble blijft
zeker nog enkele jaren actief. De verbeterde kwaliteit van de foto's ten opzichte van de Hubble-
telescoop is soms verbluffend, zoals je hieronder kan zien.
Satellieten : meer dan alleen ruimtetelescopen.
Een satelliet is een object dat zich in een baan
om een hemellichaam bevindt.
- Natuurlijke maan
- Onbemand toestel dat door de mens
gebouwd en in de ruimte gebracht werd
, Waar dienen welke satellieten voor? :
- Weersatellieten: weersvoorspelling, maar ook nuttig voor de luchtvaart, scheepvaart ...
- Communicatie: tv, internet, netwerken van internationale bedrijven ...
- Wetenschap: onderzoek van de aarde en het heelal met ruimtetelescopen
- Militair: gebruikt als spionage, sturing van andere wapensystemen, vernietigen van
vijandelijke satellieten
- Gps: plaatsbepaling, navigatie voor schepen, vliegtuigen en auto’s
Waarom liggen de meeste telescopen in hoogland?
- Hierdoor liggen ze hoger dan een aantal wolkenlagen, die minder licht uit de ruimte kunnen
filteren.
- Hierdoor wordt het binnenkomend licht van de ruimte minder verstoord door het licht vanop
de aarde.
De telescopen liggen in een hoogtezone van het hoogland (+2 000 m)
Uitdagingen bij het gebruik van aardse telescopen:
- De atmosfeer
- Lichtvervuiling in dichtbevolkte steden
Aan welke voorwaarden moet een locatie voldoen om er een telescoop te kunnen gebruiken?
- Geen bevolking
- Geen lichtvervuiling
- Op een grote hoogte bevinden
Wat is het verschil tussen de hubble telescoop en de james webb telescoop?
Het voornaamste verschil tussen de twee ruimtetelescopen is het onderzoeksgebied.
- De Hubble-telescoop → doet onderzoek in het ultraviolet, zichtbaar licht en een klein gedeelte
van het infrarood spectrum.
- De James Webb-ruimtetelescoop → doet onderzoek in het infrarood gebied van het
elektromagnetisch spectrum.
1.1.2 Waarnemen in de ruimte :
Doelen :
- Toelichten wat we kunnen waarnemen in de ruimte vanop de aarde
- De werking van telescopen uitleggen
- Het maatschappelijk nut van satellieten aantonen
- De twee bekendste ruimtetelescopen opsommen
Waarnemen vanop de aarde:
Optische telescopen → werken met lenzen en spiegels en vangen zichtbare stralingen op.
Radiotelescopen → vangen onzichtbare stralingen op.
Optische telescopen: lenzen- en spiegels
Vroeger gebruikten astronomen lenzentelescopen of
refractortelescopen. Deze lenzen vergroten het beeld. Nadeel is
dat het licht door de lens moet en dus verzwakt.
Moderne astronomen gebruiken spiegeltelescopen die het
licht weerkaatsen en uitvergroten. Spiegels zijn groter, lichter
en nauwkeuriger dan lenzen.
De grootste telescoop op aarde die momenteel
gebruikt wordt, is de Gran Telescopio Canarias met
een lensdiameter van 10,4m en staat in La Palma.
Momenteel bouwt de ESA (European Space Ageny) in
de Andes een gigantische telescoop die in 2024
operationeel zou moeten zijn: de Extreme Large
Telescope. Deze zou een lensdiameter van wel 40 m
krijgen.
,Radiotelescopen :
Radiostraling (onzichtbare straling) onderzoeken we met behulp van radiotelescopen.
Een radiotelescoop is een radioantenne en
ontvanginstallatie speciaal voor het waarnemen
van radiostraling met een golflengte tussen enkele
meters en 1 cm, afkomstig van astronomische
objecten. De meeste moderne radiotelescopen
bestaan uit één of meer
parabolische schotelantennes.
De Aperture Spherical Radio Telescope is met een diameter van 500 m de grootste radiotelescoop ter
wereld. Deze bevindt zich in het zuidwesten van China.
Waarnemen vanuit de ruimte :
In 1990 werd de Hubble-telescoop gelanceerd in de ruimte. Deze
heeft een lens met een diameter van 2,4 m en hangt op een hoogte
van 600 km in de atmosfeer.
De bekendste ruimtetelescoop is de James Webb-ruimtetelescoop
(James Webb Space Telescope, afgekort JWST) die werd gelanceerd
in 2021.
De James Webb-telescoop heeft een lens met een diameter van 6,5
m. Het is de grootste ruimtetelescoop die ooit gebouwd werd.
De James Webb-ruimtetelescoop is de opvolger van de Hubble-ruimtetelescoop, maar de Hubble blijft
zeker nog enkele jaren actief. De verbeterde kwaliteit van de foto's ten opzichte van de Hubble-
telescoop is soms verbluffend, zoals je hieronder kan zien.
Satellieten : meer dan alleen ruimtetelescopen.
Een satelliet is een object dat zich in een baan
om een hemellichaam bevindt.
- Natuurlijke maan
- Onbemand toestel dat door de mens
gebouwd en in de ruimte gebracht werd
, Waar dienen welke satellieten voor? :
- Weersatellieten: weersvoorspelling, maar ook nuttig voor de luchtvaart, scheepvaart ...
- Communicatie: tv, internet, netwerken van internationale bedrijven ...
- Wetenschap: onderzoek van de aarde en het heelal met ruimtetelescopen
- Militair: gebruikt als spionage, sturing van andere wapensystemen, vernietigen van
vijandelijke satellieten
- Gps: plaatsbepaling, navigatie voor schepen, vliegtuigen en auto’s
Waarom liggen de meeste telescopen in hoogland?
- Hierdoor liggen ze hoger dan een aantal wolkenlagen, die minder licht uit de ruimte kunnen
filteren.
- Hierdoor wordt het binnenkomend licht van de ruimte minder verstoord door het licht vanop
de aarde.
De telescopen liggen in een hoogtezone van het hoogland (+2 000 m)
Uitdagingen bij het gebruik van aardse telescopen:
- De atmosfeer
- Lichtvervuiling in dichtbevolkte steden
Aan welke voorwaarden moet een locatie voldoen om er een telescoop te kunnen gebruiken?
- Geen bevolking
- Geen lichtvervuiling
- Op een grote hoogte bevinden
Wat is het verschil tussen de hubble telescoop en de james webb telescoop?
Het voornaamste verschil tussen de twee ruimtetelescopen is het onderzoeksgebied.
- De Hubble-telescoop → doet onderzoek in het ultraviolet, zichtbaar licht en een klein gedeelte
van het infrarood spectrum.
- De James Webb-ruimtetelescoop → doet onderzoek in het infrarood gebied van het
elektromagnetisch spectrum.
