Hoofdstuk 16: Internationale samenwerking
Paragraaf 16.1: Context: piraterijbestrijding
Piraterij bestaat al sinds het begin van de scheepvaart. Het betekent dat het ene schip het
andere schip kaapt en de goederen rooft en/of de mensen ontvoert. De aanpak van piraterij
is niet eenvoudig. Internationale wateren behoren namelijk niet toe aan een staat en vallen
dus niet onder de wetgeving. Een mogelijke oplossing zou een samenwerking tussen
verschillende landen kunnen zijn, maar dat is lastig vanwege de mogelijke free riders.
Samenwerking → Het proces waarin individuen, groepen en/of staten relaties vormen om
hun handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
Aan het begin van de 21ste eeuw kwam er een bijzondere samenwerking tot stand om
piraterij tegen te gaan langs de kust van Oost-Afrika. In de zogeheten Contact Group
besloten 100 landen zich te verenigen en te gaan samenwerken tegen piraterij. De groep
werkt samen op informele basis zonder procedures, terwijl besluiten worden genomen op
basis van consensus. Omdat het gemeenschappelijke belang zo groot is, werd de
samenwerking succesvol.
Voor het slagen van een effectieve samenwerking is vooral onderling vertrouwen en
wederzijdse acceptatie erg belangrijk en vaak is er ook een zekere compromisbereidheid
nodig.
Samenwerken op micro-, meso- en macroniveau betreft altijd een kwestie van geven en
nemen, zoals het inleveren van een deel van de eigen autonomie. Dat wil niet zeggen dat
iedereen evenveel moet inleveren, want ook hierbij spelen machtsverschillen een rol.
In de landelijke en internationale politiek werken verschillenden politieke partijen vaak
samen. Politici moeten ook samenwerken met tal van maatschappelijke groepen en
organisaties. Hier is duidelijk sprake van interdependentie: ze zijn op elkaar aangewezen
om de samenleving goed te laten functioneren en die verder te kunnen ontwikkelen.
In het harmoniemodel (dat we kennen in Nederland) ligt de nadruk op de overlegcultuur en
staat het bereiken van consensus centraal bij allerlei politieke en economische problemen in
vele beleidssectoren. Er is sprake van consensus als men een breed gedragen
overeenstemming bereikt.
In het conflictmodel werpen groepen en organisaties de eigen doelen en belangen in de
strijd en trachten zij door het inzetten van verschillende strijdmiddelen, waaronder het
beïnvloeden van de bevolking, anderen te overtuigen van hun gelijk. Mocht dit na de
bemiddeling niet lukken en komen zij niet tot een compromis, dan kunnen zij hun toevlucht
nemen tot zwaardere middelen (stakingen, burgerlijke ongehoorzaamheid etc.).
Paragraaf 16.2: Analyse van internationale samenwerking
Sociale institutie → Verwijst naar richting en tempo van ontwikkelingen in de samenleving
en de (on)mogelijkheden deze te beïnvloeden.
Begrippen bij samenwerking:
Bilateraal → Een samenwerking tussen twee landen.
Multilateraal → Een samenwerking tussen meer dan twee landen.
Non-gouvernementele samenwerking → Een samenwerking tussen niet-statelijke
actoren.
Intergouvernementele samenwerking → Een samenwerking tussen staten.
Supranationale samenwerking → Staten staan een deel van hun autonomie, hun
soevereiniteit, af aan een supranationaal orgaan dat de beslissingen mag nemen.
Paragraaf 16.1: Context: piraterijbestrijding
Piraterij bestaat al sinds het begin van de scheepvaart. Het betekent dat het ene schip het
andere schip kaapt en de goederen rooft en/of de mensen ontvoert. De aanpak van piraterij
is niet eenvoudig. Internationale wateren behoren namelijk niet toe aan een staat en vallen
dus niet onder de wetgeving. Een mogelijke oplossing zou een samenwerking tussen
verschillende landen kunnen zijn, maar dat is lastig vanwege de mogelijke free riders.
Samenwerking → Het proces waarin individuen, groepen en/of staten relaties vormen om
hun handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.
Aan het begin van de 21ste eeuw kwam er een bijzondere samenwerking tot stand om
piraterij tegen te gaan langs de kust van Oost-Afrika. In de zogeheten Contact Group
besloten 100 landen zich te verenigen en te gaan samenwerken tegen piraterij. De groep
werkt samen op informele basis zonder procedures, terwijl besluiten worden genomen op
basis van consensus. Omdat het gemeenschappelijke belang zo groot is, werd de
samenwerking succesvol.
Voor het slagen van een effectieve samenwerking is vooral onderling vertrouwen en
wederzijdse acceptatie erg belangrijk en vaak is er ook een zekere compromisbereidheid
nodig.
Samenwerken op micro-, meso- en macroniveau betreft altijd een kwestie van geven en
nemen, zoals het inleveren van een deel van de eigen autonomie. Dat wil niet zeggen dat
iedereen evenveel moet inleveren, want ook hierbij spelen machtsverschillen een rol.
In de landelijke en internationale politiek werken verschillenden politieke partijen vaak
samen. Politici moeten ook samenwerken met tal van maatschappelijke groepen en
organisaties. Hier is duidelijk sprake van interdependentie: ze zijn op elkaar aangewezen
om de samenleving goed te laten functioneren en die verder te kunnen ontwikkelen.
In het harmoniemodel (dat we kennen in Nederland) ligt de nadruk op de overlegcultuur en
staat het bereiken van consensus centraal bij allerlei politieke en economische problemen in
vele beleidssectoren. Er is sprake van consensus als men een breed gedragen
overeenstemming bereikt.
In het conflictmodel werpen groepen en organisaties de eigen doelen en belangen in de
strijd en trachten zij door het inzetten van verschillende strijdmiddelen, waaronder het
beïnvloeden van de bevolking, anderen te overtuigen van hun gelijk. Mocht dit na de
bemiddeling niet lukken en komen zij niet tot een compromis, dan kunnen zij hun toevlucht
nemen tot zwaardere middelen (stakingen, burgerlijke ongehoorzaamheid etc.).
Paragraaf 16.2: Analyse van internationale samenwerking
Sociale institutie → Verwijst naar richting en tempo van ontwikkelingen in de samenleving
en de (on)mogelijkheden deze te beïnvloeden.
Begrippen bij samenwerking:
Bilateraal → Een samenwerking tussen twee landen.
Multilateraal → Een samenwerking tussen meer dan twee landen.
Non-gouvernementele samenwerking → Een samenwerking tussen niet-statelijke
actoren.
Intergouvernementele samenwerking → Een samenwerking tussen staten.
Supranationale samenwerking → Staten staan een deel van hun autonomie, hun
soevereiniteit, af aan een supranationaal orgaan dat de beslissingen mag nemen.
