Samenvatting Beeldtaal
Hoofdstuk 1 Inleiding
Beeld = alle communicatieve middelen die niet primair tekst zijn, d.m.v. tweedimensionaal
medium tot ons komen (dus film, niet architectuur of beeldhouwwerk), en primair een
communicatief-retorische functie hebben.
Beeld bestaat uit beeldelementen
• Beeld en tekst
• Beeld en vorm
• Beeld en dimensie
Beelden en vormen (visuele elementen) en woorden (verbale elementen)
Tekst kan het beeld doen veranderen van doel, maar ook andersom
1. Gestalt theorie
2. Semiotiek
3. Moderne retorica
Hoofstuk 2 Beeldgeletterdheid
2.1 Definities genoeg
Definitie gebaseerd op dat beeld een vorm van taal is
“Mogelijkheid om visuele boodschappen te begrijpen en te produceren.”
“De vaardigheid om te decoderen, interpreteren, vervaardigen, bevragen en evalueren
van teksten die voornamelijk communiceren met visuele middelen.”
2.2 Twee perspectieven
- het weerspiegeld voor grotendeels de dubbele focus: perspectieven voor makers en
gebruikers. Overlapt een deel, maar niet in zijn geheel. Kennis en het in perspectief
plaatsen is voor beide ook zeer verschillend. Maar wat betekend het nou voor de maker en
gebruiker van het beeld?
2.3 Vaardigheid en kennis
Kennis heeft te maken met interpreteren: van context van beeld, waar het beeld vandaan
komt, waar het naar verwijst etc. Er zijn verschillende meningen over wat de maker en
gebruiker van geletterdheid moet weten.
2.4 Gestalt, semiotiek en retorica
Gestalt (= totaalbeeld): helpt lettertekens en vocabulaire van beeldtaal te onderscheiden.
Semiotiek: helpt ons bij betekenis van beeld.
Retorica: welke vragen hebben we met de werking, kracht van beeld.
2.5 Interpretatie is een iteratief proces
Geletterdheid: antwoord kunnen geven op deze 3 type vragen: gestalt (aparte elementen
kunnen benoemen), semiotiek (betekenis onder woorden kunnen brengen) en retorica
(reflecteren op gevolgen voor de kijker).
Iteratief proces = heen en weer bewegen en het aanvullen van elkaar ( de 3 types)
Hoofdstuk 3 Waarom beeldtaal?
1
, • Beeld doet complex recht
• Beeld vertelt een universele boodschap
• Beeld vertelt, bewijst en overtuigd
• Beeld maakt vergelijken mogelijk
• Beeld prikkelt, emotioneert en vermaakt
3.1 Doet complex recht
Met beeldtaal kun je moeilijke onderwerpen sneller en makkelijker duidelijk maken.
3.2 Vertelt universele boodschap
Tekens betekenen over het algemeen overal het zelfde. Soms zorgt dat voor problemen
(brandspiritus in NL blauwe fles, in België witte fles).
3.3 Vertelt, bewijst en overtuigd
Functie beeld: laten zien dat iets echt is gebeurt of echt bestaat. Fotografie heeft die functie.
Retorische functie: bewijzen en overtuigen.
3.4 Maakt vergelijking mogelijk
3.5 Prikkelt, emotioneert, kwetst en vermaakt
Prikkelende plaatjes spelen grote rol om een grote groep visueel georiënteerde bij de les te
houden. Ook kunnen plaatjes emotie opwekken of kwetsen. Plaatjes kunnen ook voor
discussie zorgen.
Hoofdstuk 4 Gestalt
Voordeel van Gestalt in 1 zin: eenvoud maakt ruimte in het brein.
4.1 Gestalt = eenvoud
Groeperen van visuele informatie zorgt voor eenvoud en helpt ons met ordenen.
• Betekenisvolheid (wat is het meest betekenisvol)
o Wet van voorgrond en achtergrond
o Wet van eenvoud
• Nabijheid (wat zit er dicht bij elkaar)
o Wet van nabijheid
• Similariteit (wat is van gelijke soort)
o Wet van overeenkomst
o Wet van symmetrie
o Wet van gelijke achtergrond
o Wet van gelijke bestemming
• Bewegingsrichting (wat dezelfde kant uit beweegt)
o Wet van gelijke bestemming
• Gebied (wat in dezelfde ruimte zit)
o Wet van gelijke achtergrond
o Wet van ingeslotenheid
• Verbondenheid (wat fysiek verbonden zit)
o Wet van het ingevulde hiaat
o Wet van continuïteit
• Synchroniteit (wat tegelijk gebeurt)
o Wet van gelijke bestemming
4.2 Wet van voorgrond en achtergrond
2
Hoofdstuk 1 Inleiding
Beeld = alle communicatieve middelen die niet primair tekst zijn, d.m.v. tweedimensionaal
medium tot ons komen (dus film, niet architectuur of beeldhouwwerk), en primair een
communicatief-retorische functie hebben.
Beeld bestaat uit beeldelementen
• Beeld en tekst
• Beeld en vorm
• Beeld en dimensie
Beelden en vormen (visuele elementen) en woorden (verbale elementen)
Tekst kan het beeld doen veranderen van doel, maar ook andersom
1. Gestalt theorie
2. Semiotiek
3. Moderne retorica
Hoofstuk 2 Beeldgeletterdheid
2.1 Definities genoeg
Definitie gebaseerd op dat beeld een vorm van taal is
“Mogelijkheid om visuele boodschappen te begrijpen en te produceren.”
“De vaardigheid om te decoderen, interpreteren, vervaardigen, bevragen en evalueren
van teksten die voornamelijk communiceren met visuele middelen.”
2.2 Twee perspectieven
- het weerspiegeld voor grotendeels de dubbele focus: perspectieven voor makers en
gebruikers. Overlapt een deel, maar niet in zijn geheel. Kennis en het in perspectief
plaatsen is voor beide ook zeer verschillend. Maar wat betekend het nou voor de maker en
gebruiker van het beeld?
2.3 Vaardigheid en kennis
Kennis heeft te maken met interpreteren: van context van beeld, waar het beeld vandaan
komt, waar het naar verwijst etc. Er zijn verschillende meningen over wat de maker en
gebruiker van geletterdheid moet weten.
2.4 Gestalt, semiotiek en retorica
Gestalt (= totaalbeeld): helpt lettertekens en vocabulaire van beeldtaal te onderscheiden.
Semiotiek: helpt ons bij betekenis van beeld.
Retorica: welke vragen hebben we met de werking, kracht van beeld.
2.5 Interpretatie is een iteratief proces
Geletterdheid: antwoord kunnen geven op deze 3 type vragen: gestalt (aparte elementen
kunnen benoemen), semiotiek (betekenis onder woorden kunnen brengen) en retorica
(reflecteren op gevolgen voor de kijker).
Iteratief proces = heen en weer bewegen en het aanvullen van elkaar ( de 3 types)
Hoofdstuk 3 Waarom beeldtaal?
1
, • Beeld doet complex recht
• Beeld vertelt een universele boodschap
• Beeld vertelt, bewijst en overtuigd
• Beeld maakt vergelijken mogelijk
• Beeld prikkelt, emotioneert en vermaakt
3.1 Doet complex recht
Met beeldtaal kun je moeilijke onderwerpen sneller en makkelijker duidelijk maken.
3.2 Vertelt universele boodschap
Tekens betekenen over het algemeen overal het zelfde. Soms zorgt dat voor problemen
(brandspiritus in NL blauwe fles, in België witte fles).
3.3 Vertelt, bewijst en overtuigd
Functie beeld: laten zien dat iets echt is gebeurt of echt bestaat. Fotografie heeft die functie.
Retorische functie: bewijzen en overtuigen.
3.4 Maakt vergelijking mogelijk
3.5 Prikkelt, emotioneert, kwetst en vermaakt
Prikkelende plaatjes spelen grote rol om een grote groep visueel georiënteerde bij de les te
houden. Ook kunnen plaatjes emotie opwekken of kwetsen. Plaatjes kunnen ook voor
discussie zorgen.
Hoofdstuk 4 Gestalt
Voordeel van Gestalt in 1 zin: eenvoud maakt ruimte in het brein.
4.1 Gestalt = eenvoud
Groeperen van visuele informatie zorgt voor eenvoud en helpt ons met ordenen.
• Betekenisvolheid (wat is het meest betekenisvol)
o Wet van voorgrond en achtergrond
o Wet van eenvoud
• Nabijheid (wat zit er dicht bij elkaar)
o Wet van nabijheid
• Similariteit (wat is van gelijke soort)
o Wet van overeenkomst
o Wet van symmetrie
o Wet van gelijke achtergrond
o Wet van gelijke bestemming
• Bewegingsrichting (wat dezelfde kant uit beweegt)
o Wet van gelijke bestemming
• Gebied (wat in dezelfde ruimte zit)
o Wet van gelijke achtergrond
o Wet van ingeslotenheid
• Verbondenheid (wat fysiek verbonden zit)
o Wet van het ingevulde hiaat
o Wet van continuïteit
• Synchroniteit (wat tegelijk gebeurt)
o Wet van gelijke bestemming
4.2 Wet van voorgrond en achtergrond
2
