Kennisclips + jurisprudentie
ondernemingsrecht
Inhoudsopgave
Week 1: Inleiding..................................................................................................................................................................... 3
Jurisprudentie...................................................................................................................................................................................3
Kennisclip handelsregister................................................................................................................................................................3
Kennisclip beroep en bedrijf.............................................................................................................................................................7
Week 2: algemene bepalingen en het leven van een rechtspersoon......................................................................................... 8
Jurisprudentie...................................................................................................................................................................................8
Kennisclip doeloverschrijding...........................................................................................................................................................9
Kennisclip toetsing van besluiten...................................................................................................................................................11
Week 3: vereniging, coöperatie, owm, stichting..................................................................................................................... 13
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................13
Kennisclip vereniging......................................................................................................................................................................14
Kennisclip coöperatie en owm.......................................................................................................................................................16
Kennisclip stichting.........................................................................................................................................................................17
Week 4: kapitaal en vermogen; aandelen............................................................................................................................... 18
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................18
Kennisclip Kapitaal.........................................................................................................................................................................18
Kennisclip Vermogensbescherming...............................................................................................................................................20
Kennisclip Levering en Blokkeringsregeling...................................................................................................................................22
Week 5: AVA, oligarchie......................................................................................................................................................... 24
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................24
Kennisclip certificering...................................................................................................................................................................26
Week 6: bestuur en raad van commissarissen........................................................................................................................ 28
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................28
Kennisclip: dubbele band...............................................................................................................................................................29
Week 7: aansprakelijkheid..................................................................................................................................................... 31
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................31
Kennisclip afgeleide schade...........................................................................................................................................................33
Week 8: vertegenwoordiging en tegenstrijdig belang............................................................................................................. 35
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................35
Kennisclip tegenstrijdig belang......................................................................................................................................................35
1
,Week 9: structuurregime en WOR.......................................................................................................................................... 37
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................37
Kennisclip structuurregime............................................................................................................................................................37
Week 10: enquêterecht, geschillenregeling, uitkoop.............................................................................................................. 39
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................39
Kennisclip geschillenregeling.........................................................................................................................................................40
Week 11: fusie, herstructurering en jaarrekening................................................................................................................... 42
Bedrijfsfusie....................................................................................................................................................................................42
Aandelenfusie.................................................................................................................................................................................42
Juridische fusie...............................................................................................................................................................................42
Week 12: personenvennootschappen.................................................................................................................................... 44
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................44
2
,Week 1: Inleiding
Jurisprudentie
HR 7 april 1979, NJ 1980, 34 (Kleuterschool Babbel) – toerekening rechtspersoon
Wanneer komt een gedraging van een natuurlijk persoon voor rekening van de rechtspersoon?
De gedraging van een natuurlijk persoon kunnen voor rekening komen (OD) van de rechtspersoon wanneer zij in het
maatschappelijk verkeer als gedragingen van de rechtspersoon hebben te gelden (in dit geval de gemeente).
HR 28 juni 1996, NJ 1997, 58 (Bodam Jachtservice) – curator niet als onkundige derde
Kan een curator een beroep doen op art. 25 Hrgw, als onkundige derde?
De curator behoort in een geval als het onderhavige niet tot de door art. 25 Hrgw beschermde derden. Zijn vordering
berust immers op de wet en vloeit niet voort uit een rechtsbetrekking waarop dit artikel ziet, te weten een
rechtsbetrekking waarvan het ontbreken van een juiste volledige inschrijving in het handelsregister van hetgeen
daarin wettelijk ingeschreven moet worden, in het algemeen van invloed kan zijn.
Kennisclip handelsregister
Handelsregister: de burgerlijke stand voor ondernemingen, het basisregister voor ondernemingen en
rechtspersonen. Dit wordt gehouden en onderhouden door de Kamer van Koophandel en Fabrieken(art. 3 lid 1
Hrgw). Dit register kan geraadpleegd worden door het publiek. (Sinds 1934).
Wordt geregeld in:
Handelsregisterwet 2007 (Hrgw) en
Handelsregisterbesluit 2008 (Hrgb)
Uitgangspunt: registratie van ondernemingen en rechtspersonen. Er is wel een digitale transformatie geweest, je
kunt het nu digitaal inzien. Tegen betaling kun je de gegevens van ondernemingen en rechtspersonen inzien.
Gedachte: een handelsregister is goed voor de bevordering van de economische belangen van handel, industrie,
ambacht en dienstverlening. Weten met wie je zaken doet, dient de rechtszekerheid.
Art. 2 Hrgw
Doel is drieledig:
1. Rechtszekerheid in het economisch verkeer bevorderen (het weten met wie je zaken doet)
2. Door gegevens te verstrekken over de samenstelling van ondernemingen en rechtspersonen
3. Registratie van alle ondernemingen en rechtspersonen (gegevenshuishouding).
Het publiek moet erop kunnen vertrouwen als een rots; we nemen voor waar aan alles wat in het handelsregister
staat.
Registreren van gegevens:
De rechtsvorm
De betrokken personen
Welke persoon mag handelen in naam van de rechtspersoon
Inschrijvingsplicht handelsregister:
Ondernemingen: art. 2 jo 5 a t/m e Hrgw
- Zie het hoorcollege voor wanneer iets een onderneming is; daarvan is snel sprake, dan heb je een
inschrijvingsplicht
- Als een buitenlandse rechtspersoon in Nederland een onderneming heeft, dan is diegene ook
inschrijvingsplichtig.
Art. 2 jo art. 6 lid 1 Hrgw
- Rechtspersonen met een zetel in Nederland moeten zich inschrijven. Een zetel kun je vergelijken met
een woonplaats van een natuurlijk persoon. De zetel staat in de statuten van de rechtspersoon.
Een rechtspersoon heeft niet per se een onderneming (een lege BV), dan moet alsnog worden
ingeschreven.
3
, Wanneer dit wel zo is, is 1 inschrijving voldoende; de inschrijving van de onderneming geldt als de
inschrijving van de rechtspersoon.
Art. 6 lid 2 Hgrw jo 2:30 lid 3 BW: de informele vereniging heeft de keuze om zich in te schrijven.
- Publiekrechtelijke rechtspersonen (gemeente): moeten zich ook inschrijven. Art. 6 lid 1 sub c Hrgw.
Sanctie op niet-inschrijven:
Art. 47 Hrgw: niet voldoen aan de inschrijvingsplicht is verboden. Dit is een economisch delict (overtreding).
Hoe hoog de sanctie is staat in de Wet economische delicten.
Belang van de inschrijving: art. 25 Hrgw – beschermingsbepaling
2 functies:
1. Lid 1: Bescherming positie van de derde
Degene die met de ingeschrevene handelt (de handelspartner). De derde mag vertrouwen op de
juistheid van hetgeen is ingeschreven in het handelsregister.
Zolang de wijzigingen niet in het handelsregister zijn ingeschreven en de derde was er zelf niet van op
de hoogte dat er veranderingen hebben plaatsgevonden, dan mag die derde nog steeds vertrouwen op
de gegevens die zijn ingeschreven.
Lid 3: Onjuistheid of onvolledigheid kan dan niet worden tegengeworpen.
Onkundige derde is een subjectief criterium:
Was de betreffende derde daadwerkelijk niet op de hoogte? Je moet kijken naar de kennis van
deze specifieke derde. Niet een objectief criterium: niet kijken naar of hij op de hoogte had
moeten zijn.
Rotsfunctie van het handelsregister.
2. Bescherming positie van de ingeschrevene
De derde kan geen beroep doen op onwetendheid als de gegevens in het handelsregister staan. Op het
moment met de gegevens juist en volledig zijn bekendgemaakt (= ingeschreven), dan kan de derde geen
beroep doen op onwetendheid.
- Zie ook art. 2:6 BW: verplichting tot openbaarmaking van gegevens. Deze verplichting loopt parallel aan
de verplichting uit het Hrgw. Art. 2:6 BW staat in boek 2 en geldt dus als algemene bepalingen voor alle
rechtspersonen.
HR Café t’ Brouwertje (Dame/Geo) – derdebescherming, art. 25 Hrgw
Feiten: Geho BV is een groothandel in hotelbenodigdheden. Er wordt telefonisch heel veel glaswerk besteld op naam
van Café ’t Brouwertje. Geho BV levert het glas al de volgende dag, de rekening volgt later. Er wordt niet betaald. In
het register staat dat Dhr. Damen eigenaar is van ’t café. GEO dagvaart meneer Damen; u moet betalen. Damen zegt:
ik mag dan wel in het Handelsregister staan, maar ik heb de BV al in 1979 verkocht (bestelling in 1980). Pas dan
wordt Damen uitgeschreven in het register.
Vraag: hoe moet de derdenbescherming van art. 31 Hrgw (oud) worden uitgelegd? – nu art. 25 Hrgw
“De derden die daarvan onkundig waren”
Op het moment dat Geho BV de overeenkomst sloot, wist zij niet dat Damen geen eigenaar was, het stond ook niet
in het handelsregister. Maar Geho BV heeft het handelsregister ten tijde van de overeenkomst niet geraadpleegd;
kun je dan ook nog steeds spreken van bescherming van een “onkundige derden”, of moet je altijd het register
controleren?
HR r.o. 3.2.: uitgangspunt: belang van vlot verlopend handelsverkeer; het iedere keer raadplegen van het
handelsregister is daarmee in strijd. art. 25 heeft dus een ruime werking. De inschrijvingsplichtige (eigenaar café)
kan aan een onkundige derde de onjuistheid/onvolledigheid van het Handelsregister, niet tegenwerpen, ongeacht of
die derde wel op vertrouwen op die inschrijving heeft gehandeld of wanneer die derde het register pas later heeft
geraadpleegd.
Conclusie:
1. Indien de derde eerst heeft gekeken en dan pas zaken doet, wordt de derde beschermd.
2. Indien de derde pas na het zaken doen heeft gekeken, wordt de derde ook beschermd.
- Derde/wederpartij heeft geen onderzoeksplicht. Het risico ligt bij de ingeschrevene.
4
ondernemingsrecht
Inhoudsopgave
Week 1: Inleiding..................................................................................................................................................................... 3
Jurisprudentie...................................................................................................................................................................................3
Kennisclip handelsregister................................................................................................................................................................3
Kennisclip beroep en bedrijf.............................................................................................................................................................7
Week 2: algemene bepalingen en het leven van een rechtspersoon......................................................................................... 8
Jurisprudentie...................................................................................................................................................................................8
Kennisclip doeloverschrijding...........................................................................................................................................................9
Kennisclip toetsing van besluiten...................................................................................................................................................11
Week 3: vereniging, coöperatie, owm, stichting..................................................................................................................... 13
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................13
Kennisclip vereniging......................................................................................................................................................................14
Kennisclip coöperatie en owm.......................................................................................................................................................16
Kennisclip stichting.........................................................................................................................................................................17
Week 4: kapitaal en vermogen; aandelen............................................................................................................................... 18
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................18
Kennisclip Kapitaal.........................................................................................................................................................................18
Kennisclip Vermogensbescherming...............................................................................................................................................20
Kennisclip Levering en Blokkeringsregeling...................................................................................................................................22
Week 5: AVA, oligarchie......................................................................................................................................................... 24
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................24
Kennisclip certificering...................................................................................................................................................................26
Week 6: bestuur en raad van commissarissen........................................................................................................................ 28
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................28
Kennisclip: dubbele band...............................................................................................................................................................29
Week 7: aansprakelijkheid..................................................................................................................................................... 31
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................31
Kennisclip afgeleide schade...........................................................................................................................................................33
Week 8: vertegenwoordiging en tegenstrijdig belang............................................................................................................. 35
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................35
Kennisclip tegenstrijdig belang......................................................................................................................................................35
1
,Week 9: structuurregime en WOR.......................................................................................................................................... 37
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................37
Kennisclip structuurregime............................................................................................................................................................37
Week 10: enquêterecht, geschillenregeling, uitkoop.............................................................................................................. 39
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................39
Kennisclip geschillenregeling.........................................................................................................................................................40
Week 11: fusie, herstructurering en jaarrekening................................................................................................................... 42
Bedrijfsfusie....................................................................................................................................................................................42
Aandelenfusie.................................................................................................................................................................................42
Juridische fusie...............................................................................................................................................................................42
Week 12: personenvennootschappen.................................................................................................................................... 44
Jurisprudentie.................................................................................................................................................................................44
2
,Week 1: Inleiding
Jurisprudentie
HR 7 april 1979, NJ 1980, 34 (Kleuterschool Babbel) – toerekening rechtspersoon
Wanneer komt een gedraging van een natuurlijk persoon voor rekening van de rechtspersoon?
De gedraging van een natuurlijk persoon kunnen voor rekening komen (OD) van de rechtspersoon wanneer zij in het
maatschappelijk verkeer als gedragingen van de rechtspersoon hebben te gelden (in dit geval de gemeente).
HR 28 juni 1996, NJ 1997, 58 (Bodam Jachtservice) – curator niet als onkundige derde
Kan een curator een beroep doen op art. 25 Hrgw, als onkundige derde?
De curator behoort in een geval als het onderhavige niet tot de door art. 25 Hrgw beschermde derden. Zijn vordering
berust immers op de wet en vloeit niet voort uit een rechtsbetrekking waarop dit artikel ziet, te weten een
rechtsbetrekking waarvan het ontbreken van een juiste volledige inschrijving in het handelsregister van hetgeen
daarin wettelijk ingeschreven moet worden, in het algemeen van invloed kan zijn.
Kennisclip handelsregister
Handelsregister: de burgerlijke stand voor ondernemingen, het basisregister voor ondernemingen en
rechtspersonen. Dit wordt gehouden en onderhouden door de Kamer van Koophandel en Fabrieken(art. 3 lid 1
Hrgw). Dit register kan geraadpleegd worden door het publiek. (Sinds 1934).
Wordt geregeld in:
Handelsregisterwet 2007 (Hrgw) en
Handelsregisterbesluit 2008 (Hrgb)
Uitgangspunt: registratie van ondernemingen en rechtspersonen. Er is wel een digitale transformatie geweest, je
kunt het nu digitaal inzien. Tegen betaling kun je de gegevens van ondernemingen en rechtspersonen inzien.
Gedachte: een handelsregister is goed voor de bevordering van de economische belangen van handel, industrie,
ambacht en dienstverlening. Weten met wie je zaken doet, dient de rechtszekerheid.
Art. 2 Hrgw
Doel is drieledig:
1. Rechtszekerheid in het economisch verkeer bevorderen (het weten met wie je zaken doet)
2. Door gegevens te verstrekken over de samenstelling van ondernemingen en rechtspersonen
3. Registratie van alle ondernemingen en rechtspersonen (gegevenshuishouding).
Het publiek moet erop kunnen vertrouwen als een rots; we nemen voor waar aan alles wat in het handelsregister
staat.
Registreren van gegevens:
De rechtsvorm
De betrokken personen
Welke persoon mag handelen in naam van de rechtspersoon
Inschrijvingsplicht handelsregister:
Ondernemingen: art. 2 jo 5 a t/m e Hrgw
- Zie het hoorcollege voor wanneer iets een onderneming is; daarvan is snel sprake, dan heb je een
inschrijvingsplicht
- Als een buitenlandse rechtspersoon in Nederland een onderneming heeft, dan is diegene ook
inschrijvingsplichtig.
Art. 2 jo art. 6 lid 1 Hrgw
- Rechtspersonen met een zetel in Nederland moeten zich inschrijven. Een zetel kun je vergelijken met
een woonplaats van een natuurlijk persoon. De zetel staat in de statuten van de rechtspersoon.
Een rechtspersoon heeft niet per se een onderneming (een lege BV), dan moet alsnog worden
ingeschreven.
3
, Wanneer dit wel zo is, is 1 inschrijving voldoende; de inschrijving van de onderneming geldt als de
inschrijving van de rechtspersoon.
Art. 6 lid 2 Hgrw jo 2:30 lid 3 BW: de informele vereniging heeft de keuze om zich in te schrijven.
- Publiekrechtelijke rechtspersonen (gemeente): moeten zich ook inschrijven. Art. 6 lid 1 sub c Hrgw.
Sanctie op niet-inschrijven:
Art. 47 Hrgw: niet voldoen aan de inschrijvingsplicht is verboden. Dit is een economisch delict (overtreding).
Hoe hoog de sanctie is staat in de Wet economische delicten.
Belang van de inschrijving: art. 25 Hrgw – beschermingsbepaling
2 functies:
1. Lid 1: Bescherming positie van de derde
Degene die met de ingeschrevene handelt (de handelspartner). De derde mag vertrouwen op de
juistheid van hetgeen is ingeschreven in het handelsregister.
Zolang de wijzigingen niet in het handelsregister zijn ingeschreven en de derde was er zelf niet van op
de hoogte dat er veranderingen hebben plaatsgevonden, dan mag die derde nog steeds vertrouwen op
de gegevens die zijn ingeschreven.
Lid 3: Onjuistheid of onvolledigheid kan dan niet worden tegengeworpen.
Onkundige derde is een subjectief criterium:
Was de betreffende derde daadwerkelijk niet op de hoogte? Je moet kijken naar de kennis van
deze specifieke derde. Niet een objectief criterium: niet kijken naar of hij op de hoogte had
moeten zijn.
Rotsfunctie van het handelsregister.
2. Bescherming positie van de ingeschrevene
De derde kan geen beroep doen op onwetendheid als de gegevens in het handelsregister staan. Op het
moment met de gegevens juist en volledig zijn bekendgemaakt (= ingeschreven), dan kan de derde geen
beroep doen op onwetendheid.
- Zie ook art. 2:6 BW: verplichting tot openbaarmaking van gegevens. Deze verplichting loopt parallel aan
de verplichting uit het Hrgw. Art. 2:6 BW staat in boek 2 en geldt dus als algemene bepalingen voor alle
rechtspersonen.
HR Café t’ Brouwertje (Dame/Geo) – derdebescherming, art. 25 Hrgw
Feiten: Geho BV is een groothandel in hotelbenodigdheden. Er wordt telefonisch heel veel glaswerk besteld op naam
van Café ’t Brouwertje. Geho BV levert het glas al de volgende dag, de rekening volgt later. Er wordt niet betaald. In
het register staat dat Dhr. Damen eigenaar is van ’t café. GEO dagvaart meneer Damen; u moet betalen. Damen zegt:
ik mag dan wel in het Handelsregister staan, maar ik heb de BV al in 1979 verkocht (bestelling in 1980). Pas dan
wordt Damen uitgeschreven in het register.
Vraag: hoe moet de derdenbescherming van art. 31 Hrgw (oud) worden uitgelegd? – nu art. 25 Hrgw
“De derden die daarvan onkundig waren”
Op het moment dat Geho BV de overeenkomst sloot, wist zij niet dat Damen geen eigenaar was, het stond ook niet
in het handelsregister. Maar Geho BV heeft het handelsregister ten tijde van de overeenkomst niet geraadpleegd;
kun je dan ook nog steeds spreken van bescherming van een “onkundige derden”, of moet je altijd het register
controleren?
HR r.o. 3.2.: uitgangspunt: belang van vlot verlopend handelsverkeer; het iedere keer raadplegen van het
handelsregister is daarmee in strijd. art. 25 heeft dus een ruime werking. De inschrijvingsplichtige (eigenaar café)
kan aan een onkundige derde de onjuistheid/onvolledigheid van het Handelsregister, niet tegenwerpen, ongeacht of
die derde wel op vertrouwen op die inschrijving heeft gehandeld of wanneer die derde het register pas later heeft
geraadpleegd.
Conclusie:
1. Indien de derde eerst heeft gekeken en dan pas zaken doet, wordt de derde beschermd.
2. Indien de derde pas na het zaken doen heeft gekeken, wordt de derde ook beschermd.
- Derde/wederpartij heeft geen onderzoeksplicht. Het risico ligt bij de ingeschrevene.
4
