PROBLEEM 6
Leerdoelen:
1. Wat gebeurt als er geen rechtsmiddelenverwijzing wordt gegeven?
2. Wat zijn de functies van bezwaar en hoe zien beoordeling en besluitvorming eruit?
3. Wat zijn de regels m.b.t. horen bij bezwaar?
4. Wat is het gevolg als bestuursorgaan besluit wijzigt vóór beslissing op bezwaar?
5. Wat zijn de regels m.b.t. vovo?
Bronnen:
- H.E. Bröring e.a., Bestuursrecht Deel II: H2.5, 3.5, 4.4.4, 5.2.1-5.2.2, 5.3.3.4-5.3.3.8, H8
- Rechtsmiddelenverwijzing (arrest)
LEERDOEL 1 WAT GEBEURT ALS ER GEEN
RECHTSMIDDELENVERWIJZING WORDT GEGEVEN?
In de Awb zijn enkele bepalingen opgenomen die ervoor zorgen dat
1. Degene die beroep wil instellen, weet waar hij terecht kan
2. Als bij de verkeerde bestuursrechter beroep is ingesteld, het beroep bij de juiste bestuursrechter
terechtkomt
3. Als ten onrechte de civiele rechter i.p.v. de bestuursrechter is benaderd (of andersom), die fout
wordt hersteld
Rechtsmiddelenvoorlichting
In art. 3:45 en 6:23 Awb is de verplichting van bestuursorganen en bestuursrechters neergelegd om
betrokkenen te informeren over hun rechtsmiddelen, d.w.z. over de mogelijkheden die zij hebben om
tegen een besluit of uitspraak in het geweer te komen.
9 Art. 3:45 Awb verplicht een BO om, als tegen een besluit bezwaar kan worden gemaakt of
beroep kan worden ingesteld, dat in het besluit te vermelden. Aangegeven moet worden wie
binnen welke termijn bij welk orgaan bezwaar kan maken of beroep kan instellen.
o Algemeen; hoeft niet specifiek over díe ene persoon
9 Art. 6:23 Awb bepaalt dat als beroep kan worden ingesteld tegen een beslissing op bezwaar of
beroep, dit bij de bekendmaking van het besluit wordt vermeld.
o Zowel administratief beroep als beroep bij de rechter
o Voor zover deze verplichting betrekking heeft op uitspraken van de bestuursrechter,
wordt deze bevestigd door art. 8:77 lid 1 sub f Awb.
Verschoonbare termijnoverschrijding (art. 6:11 Awb)
Als iemand niet op tijd een bezwaar- of beroepschrift indient, valt hem dat niet altijd te verwijten. Met
name derde-belanghebbenden zullen vaak pas in een later stadium van het besluit op de hoogt
raken, bijv. als daaraan feitelijk uitvoering wordt gegeven.
Art. 6:11 Awb bepaalt dat niet-ontvankelijkverklaring o.g.v. overschrijding van de termijn voor het
indienen van bezwaar- of beroepschrift achterwege moet blijven als ‘redelijkerwijs niet kan worden
geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest’.
9 De bepaling laat de mogelijkheid open dat ook aan de geadresseerde van een besluit een
termijnoverschrijding niet wordt tegengeworpen.
9 Artikel ruim geformuleerd → er wordt vaak beroep op gedaan
9 Wordt niet snel aangenomen
1
, Uit de totstandkomingsgeschiedenis van art. 6:11 Awb blijkt dat er twee categorieën van situaties zijn
waarin een termijnoverschrijding verschoonbaar kan zijn.
1. Persoonlijke omstandigheden van de belanghebbende
• Ziekte of verblijf in het buitenland niet snel verschoonbaar → van de burger wordt
verwacht dat hij dan een derde inschakelt om zijn belangen te behartigen
• Dit is anders als de betrokkene plotseling in het ziekenhuis was opgenomen, en het
hem met het oog op zijn ziekte niet kwalijk valt te nemen dat hij niet andere personen
heeft ingeschakeld
• Indien in de laatste dagen van de beroepstermijn zich een onvoorziene omstandigheid
voordoet en het beroepschrift niet tijdig wordt ingediend, kan niet de enkele
omstandigheid dat de belanghebbende heeft gewacht tot de laatste dagen voor de
afloop van de termijn hem worden tegengeworpen door te stellen dat hij niet eerder is
overgegaan tot het indienen van een bezwaar- of beroepschrift.
• Het kan voorkomen dat iemand vanwege zijn psychische toestand niet in staat kan
worden geacht zijn belangen voldoende te behartigen → wordt echter alleen in zeer
bijzondere gevallen aanvaard.
2. Omstandigheden aan de zijde van het bestuursorgaan
• Soms is een termijnoverschrijding verschoonbaar, omdat het een het BO is te wijten dat
de termijn is overschreden, zoals bij een ontbrekende of onjuiste
rechtsmiddelenvoorlichting.
• In art. 3:45 en 6:23 Awb is voorgeschreven dat het BO in zijn besluit moet vermelden,
wie, binnen welke termijn en bij welk orgaan bezwaar/beroep kan instellen.
• Er wordt onderscheid gemaakt tussen een onjuiste en een ontbrekende
rechtsmiddelenvoorlichting.
1) Onjuiste
o Uitgangspunt: de burger kan geen verwijt worden gemaakt van de
temrijnoverschrijding
o Indien een rechtsmiddelenverwijzing is opgenomen, mag daarop,
behoudens kennelijke misslagen, uit een oogpunt van rechtszekerheid
worden vertrouwd, ook indien de belanghebbende wordt bijgestaan
door een beroepsmatige rechtsbijstandverlener.
2) Ontbrekende
o Termijnoverschrijding kan verschoonbaar zijn, maar dit hangt o.m. af
van de deskundigheid van de belanghebbende.
o Rechtsmiddelenverwijzing (ro. 2.2.4-2.2.5)
o Het wel vermelden van de beroepsmogelijkheid, maar niet van de
termijn leidt niet tot verschoonbare termijnoverschrijding: een
justitiabele kan er niet in redelijkheid van uitgaan dat voor het instellen
van beroep geen termijn kracht is
Rechtsmiddelenverwijzing
RO 2.2.4:
- De Afdeling is thans van oordeel dat het ontbreken van een rechtsmiddelenverwijzing bij
een besluit of uitspraak in beginsel leidt tot verschoonbaarheid van de termijnoverschrijding,
mits de belanghebbende daarop een beroep doet, stellende dat de termijnoverschrijding
daarvan het gevolg is.
- Dit beginsel lijdt uitzondering indien redelijkerwijs kan worden aangenomen dat de
belanghebbende tijdig wist dat hij binnen een bepaalde termijn bezwaar moest maken of
beroep moest instellen.
- Van bekendheid met de termijn kan in ieder geval worden uitgegaan indien de
belanghebbende voor afloop van de termijn reeds werd bijgestaan door een professionele
rechtsbijstandverlener. Bij een professionele rechtsbijstandverlener mag kennis omtrent het in
2
Leerdoelen:
1. Wat gebeurt als er geen rechtsmiddelenverwijzing wordt gegeven?
2. Wat zijn de functies van bezwaar en hoe zien beoordeling en besluitvorming eruit?
3. Wat zijn de regels m.b.t. horen bij bezwaar?
4. Wat is het gevolg als bestuursorgaan besluit wijzigt vóór beslissing op bezwaar?
5. Wat zijn de regels m.b.t. vovo?
Bronnen:
- H.E. Bröring e.a., Bestuursrecht Deel II: H2.5, 3.5, 4.4.4, 5.2.1-5.2.2, 5.3.3.4-5.3.3.8, H8
- Rechtsmiddelenverwijzing (arrest)
LEERDOEL 1 WAT GEBEURT ALS ER GEEN
RECHTSMIDDELENVERWIJZING WORDT GEGEVEN?
In de Awb zijn enkele bepalingen opgenomen die ervoor zorgen dat
1. Degene die beroep wil instellen, weet waar hij terecht kan
2. Als bij de verkeerde bestuursrechter beroep is ingesteld, het beroep bij de juiste bestuursrechter
terechtkomt
3. Als ten onrechte de civiele rechter i.p.v. de bestuursrechter is benaderd (of andersom), die fout
wordt hersteld
Rechtsmiddelenvoorlichting
In art. 3:45 en 6:23 Awb is de verplichting van bestuursorganen en bestuursrechters neergelegd om
betrokkenen te informeren over hun rechtsmiddelen, d.w.z. over de mogelijkheden die zij hebben om
tegen een besluit of uitspraak in het geweer te komen.
9 Art. 3:45 Awb verplicht een BO om, als tegen een besluit bezwaar kan worden gemaakt of
beroep kan worden ingesteld, dat in het besluit te vermelden. Aangegeven moet worden wie
binnen welke termijn bij welk orgaan bezwaar kan maken of beroep kan instellen.
o Algemeen; hoeft niet specifiek over díe ene persoon
9 Art. 6:23 Awb bepaalt dat als beroep kan worden ingesteld tegen een beslissing op bezwaar of
beroep, dit bij de bekendmaking van het besluit wordt vermeld.
o Zowel administratief beroep als beroep bij de rechter
o Voor zover deze verplichting betrekking heeft op uitspraken van de bestuursrechter,
wordt deze bevestigd door art. 8:77 lid 1 sub f Awb.
Verschoonbare termijnoverschrijding (art. 6:11 Awb)
Als iemand niet op tijd een bezwaar- of beroepschrift indient, valt hem dat niet altijd te verwijten. Met
name derde-belanghebbenden zullen vaak pas in een later stadium van het besluit op de hoogt
raken, bijv. als daaraan feitelijk uitvoering wordt gegeven.
Art. 6:11 Awb bepaalt dat niet-ontvankelijkverklaring o.g.v. overschrijding van de termijn voor het
indienen van bezwaar- of beroepschrift achterwege moet blijven als ‘redelijkerwijs niet kan worden
geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest’.
9 De bepaling laat de mogelijkheid open dat ook aan de geadresseerde van een besluit een
termijnoverschrijding niet wordt tegengeworpen.
9 Artikel ruim geformuleerd → er wordt vaak beroep op gedaan
9 Wordt niet snel aangenomen
1
, Uit de totstandkomingsgeschiedenis van art. 6:11 Awb blijkt dat er twee categorieën van situaties zijn
waarin een termijnoverschrijding verschoonbaar kan zijn.
1. Persoonlijke omstandigheden van de belanghebbende
• Ziekte of verblijf in het buitenland niet snel verschoonbaar → van de burger wordt
verwacht dat hij dan een derde inschakelt om zijn belangen te behartigen
• Dit is anders als de betrokkene plotseling in het ziekenhuis was opgenomen, en het
hem met het oog op zijn ziekte niet kwalijk valt te nemen dat hij niet andere personen
heeft ingeschakeld
• Indien in de laatste dagen van de beroepstermijn zich een onvoorziene omstandigheid
voordoet en het beroepschrift niet tijdig wordt ingediend, kan niet de enkele
omstandigheid dat de belanghebbende heeft gewacht tot de laatste dagen voor de
afloop van de termijn hem worden tegengeworpen door te stellen dat hij niet eerder is
overgegaan tot het indienen van een bezwaar- of beroepschrift.
• Het kan voorkomen dat iemand vanwege zijn psychische toestand niet in staat kan
worden geacht zijn belangen voldoende te behartigen → wordt echter alleen in zeer
bijzondere gevallen aanvaard.
2. Omstandigheden aan de zijde van het bestuursorgaan
• Soms is een termijnoverschrijding verschoonbaar, omdat het een het BO is te wijten dat
de termijn is overschreden, zoals bij een ontbrekende of onjuiste
rechtsmiddelenvoorlichting.
• In art. 3:45 en 6:23 Awb is voorgeschreven dat het BO in zijn besluit moet vermelden,
wie, binnen welke termijn en bij welk orgaan bezwaar/beroep kan instellen.
• Er wordt onderscheid gemaakt tussen een onjuiste en een ontbrekende
rechtsmiddelenvoorlichting.
1) Onjuiste
o Uitgangspunt: de burger kan geen verwijt worden gemaakt van de
temrijnoverschrijding
o Indien een rechtsmiddelenverwijzing is opgenomen, mag daarop,
behoudens kennelijke misslagen, uit een oogpunt van rechtszekerheid
worden vertrouwd, ook indien de belanghebbende wordt bijgestaan
door een beroepsmatige rechtsbijstandverlener.
2) Ontbrekende
o Termijnoverschrijding kan verschoonbaar zijn, maar dit hangt o.m. af
van de deskundigheid van de belanghebbende.
o Rechtsmiddelenverwijzing (ro. 2.2.4-2.2.5)
o Het wel vermelden van de beroepsmogelijkheid, maar niet van de
termijn leidt niet tot verschoonbare termijnoverschrijding: een
justitiabele kan er niet in redelijkheid van uitgaan dat voor het instellen
van beroep geen termijn kracht is
Rechtsmiddelenverwijzing
RO 2.2.4:
- De Afdeling is thans van oordeel dat het ontbreken van een rechtsmiddelenverwijzing bij
een besluit of uitspraak in beginsel leidt tot verschoonbaarheid van de termijnoverschrijding,
mits de belanghebbende daarop een beroep doet, stellende dat de termijnoverschrijding
daarvan het gevolg is.
- Dit beginsel lijdt uitzondering indien redelijkerwijs kan worden aangenomen dat de
belanghebbende tijdig wist dat hij binnen een bepaalde termijn bezwaar moest maken of
beroep moest instellen.
- Van bekendheid met de termijn kan in ieder geval worden uitgegaan indien de
belanghebbende voor afloop van de termijn reeds werd bijgestaan door een professionele
rechtsbijstandverlener. Bij een professionele rechtsbijstandverlener mag kennis omtrent het in
2
