Thema 7
Week 1
Gezondheid is van heel veel dingen afhankelijk. Iemand in een rolstoel hoeft niet “niet
gezond” te zijn.
Gezondheid (1948) = toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden.
Deze definitie is later bijgesteld omdat anders bijna niemand gezond is.
Ziekteleer
Verschil COPD en astma:
COPD = chronisch, wordt steeds erger, doodsoorzaak nummer 3
Astma = erfelijk, tijdelijke aanvallen
Als iemand rookt heeft zuurstoftherapie geen zin
Chronische bronchitis:
Chronische ontsteking van slijmvliezen in bronchiën
Slijmproductie neemt toe
Kortademigheid, sputum en hoesten
Longemfyseem:
Elasticiteit longblaasjes neemt af
Verdwijnen wandje en tussen schotje alveoli
Verdwijnen haarvaten
Diffusie oppervlak worden kleiner
Bloed neemt minder zuurstof op
Zuurstoftekort: kortademigheid, elasticiteit, verminderde diffusie, vermoeidheid,
rechtsdecompensatie van het hart
COPD:
Bronchiën vernauwd
Risicofactoren: roken (90%), beroepsmatige blootstelling, verkeer, etc.
Spirometer
Medisch toestel waarmee je de functie van de longen en de luchtwegen kan meten.
Patiënt ademt zo diep mogelijk in om dan zo hard, zo snel en zo lang mogelijk uit de
blazen in de spirometer.
- De één-seconde waarde (FEV1) → mate van lucht vernauwing
- Het totale uitgeblazen volume (FVC) → longinhoud
- De index van Tiffeneau (FEV1/FVC x 100)
,Thema 7
DTO – Onderzoek COPD
COPD:
- Chronisch
- Pulmonair
- Ontsteking
- Roken
- Twee typen: chronische bronchitis en emfyseem
- Niet reversibel
- Progressief
- GOLD
- Mucus
- Hoesten
- Kortademig (niet benauwdheid!!! → Dat ben je ook als je hardloopt)
- Bronchoconstrictie
- Prednison/corticosteroïden
Longemfyseem
Bij longemfyseem komt verlengde uitademing voor. Bij iemand die gezond is, kun je de
longen vergelijken met een ballon. Het is elastisch en uitademen gaat vanzelf. Bij iemand
met longemfyseem zijn de longen vergelijkbaar met een boterhamzakje, de elasticiteit is
eruit en het uitademen gaat niet meer vanzelf. Bij een emfyseem moet je kijken naar de
pursed lip breathing of dit gaan aanleren. → Komt terug op PAS-toets.
Bij hyperinflatiestand komt puresed lip breathing eraan! Complicatie bij longemfyseem
zijn hartfalen rechts.
Pursed Lip Breathing
1. Ga rechtop zitten en schouders laag
2. Concentreer op je ademhaling, inademen door neus (2 sec.)
3. Tuit je lippen
4. Langzaam uitademen door je mond (4 sec.)
Huffen
1. Ademhalen
2. Adem 2-3 seconde inhouden
3. Uitademen en WHO-geluid maken
Drainage
Iemand in een houding leggen waardoor sputum loskomt.
Sputum hoog in de longen → zit
Sputum laag in de longen → liggen op buik (kussen in buik)
Sputum zijkant longen → zijlig op vrije long
Chronische bronchitis
Bij chronische bronchitis zijn de longen niet uitgezakt, maar zit er een obstructie. Deze
patiënt moet huffen (= hoesten met mond open om alles omhoog te laten komen). Als
iemand niet actief is, ga je niet huffen!! Eerst moet iemand actief zijn. → Komt terug op
PAS-toets. In onderzoek zie je Tiffeneau index van <0,7
Na inhalering van corticosteroïden moet je je mond spoelen. Als je dit niet doet kun je
een candida infectie krijgen (schimmelinfectie op de tong).
Respiratory alternans = afwisselen borst en buikademhaling
Paradoxale ademhaling = buikwand in bij inademing
,Thema 7
OAC 3 – Richtlijn COPD
Wanneer mag je iemand met COPD behandelen
Welke meetinstrumenten worden er gebruikt bij een COPD-patiënt
Behandelmogelijkheid gestoorde mucusklaring
Behandelmogelijkheid met kortademigheid
6MWT is de test bij COPD-patiënten
Klachten:
- Kortademigheid, hoesten, piepen, sputumproductie en herhaaldelijke infectie
- Systemische gevolgen: deconditionereing, spierzwakte
- Geïsoleerd raken
Patiënten komen meestal via huisarts, in verwijzing staat: medische diagnose, medicatie,
comorbiditeiten en eventuele uitslagen van testen.
MRC-schaal moet je kennen PAS en HOC
GOLD-indeling moet je ook kennen PAS en HOC
, Thema 7
Je moet weten wanneer je welke GOLD-patiënt
Anamnese bij COPD-patiënt:
- Roken ze
- Moeite met eten/slikken
- Zijn ze kortademig (rust/inspanning)
- Mucus transport
- Verloop, hoelang zijn de klachten er al
- ADL-problemen
Na anamnese kun je bij 2 verschillende symptoomdomeinen uitkomen:
- Kortademigheid, afgenomen inspanningsvermogen en fysieke inactiviteit
- Gestoord mucustransport
Week 1
Gezondheid is van heel veel dingen afhankelijk. Iemand in een rolstoel hoeft niet “niet
gezond” te zijn.
Gezondheid (1948) = toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden.
Deze definitie is later bijgesteld omdat anders bijna niemand gezond is.
Ziekteleer
Verschil COPD en astma:
COPD = chronisch, wordt steeds erger, doodsoorzaak nummer 3
Astma = erfelijk, tijdelijke aanvallen
Als iemand rookt heeft zuurstoftherapie geen zin
Chronische bronchitis:
Chronische ontsteking van slijmvliezen in bronchiën
Slijmproductie neemt toe
Kortademigheid, sputum en hoesten
Longemfyseem:
Elasticiteit longblaasjes neemt af
Verdwijnen wandje en tussen schotje alveoli
Verdwijnen haarvaten
Diffusie oppervlak worden kleiner
Bloed neemt minder zuurstof op
Zuurstoftekort: kortademigheid, elasticiteit, verminderde diffusie, vermoeidheid,
rechtsdecompensatie van het hart
COPD:
Bronchiën vernauwd
Risicofactoren: roken (90%), beroepsmatige blootstelling, verkeer, etc.
Spirometer
Medisch toestel waarmee je de functie van de longen en de luchtwegen kan meten.
Patiënt ademt zo diep mogelijk in om dan zo hard, zo snel en zo lang mogelijk uit de
blazen in de spirometer.
- De één-seconde waarde (FEV1) → mate van lucht vernauwing
- Het totale uitgeblazen volume (FVC) → longinhoud
- De index van Tiffeneau (FEV1/FVC x 100)
,Thema 7
DTO – Onderzoek COPD
COPD:
- Chronisch
- Pulmonair
- Ontsteking
- Roken
- Twee typen: chronische bronchitis en emfyseem
- Niet reversibel
- Progressief
- GOLD
- Mucus
- Hoesten
- Kortademig (niet benauwdheid!!! → Dat ben je ook als je hardloopt)
- Bronchoconstrictie
- Prednison/corticosteroïden
Longemfyseem
Bij longemfyseem komt verlengde uitademing voor. Bij iemand die gezond is, kun je de
longen vergelijken met een ballon. Het is elastisch en uitademen gaat vanzelf. Bij iemand
met longemfyseem zijn de longen vergelijkbaar met een boterhamzakje, de elasticiteit is
eruit en het uitademen gaat niet meer vanzelf. Bij een emfyseem moet je kijken naar de
pursed lip breathing of dit gaan aanleren. → Komt terug op PAS-toets.
Bij hyperinflatiestand komt puresed lip breathing eraan! Complicatie bij longemfyseem
zijn hartfalen rechts.
Pursed Lip Breathing
1. Ga rechtop zitten en schouders laag
2. Concentreer op je ademhaling, inademen door neus (2 sec.)
3. Tuit je lippen
4. Langzaam uitademen door je mond (4 sec.)
Huffen
1. Ademhalen
2. Adem 2-3 seconde inhouden
3. Uitademen en WHO-geluid maken
Drainage
Iemand in een houding leggen waardoor sputum loskomt.
Sputum hoog in de longen → zit
Sputum laag in de longen → liggen op buik (kussen in buik)
Sputum zijkant longen → zijlig op vrije long
Chronische bronchitis
Bij chronische bronchitis zijn de longen niet uitgezakt, maar zit er een obstructie. Deze
patiënt moet huffen (= hoesten met mond open om alles omhoog te laten komen). Als
iemand niet actief is, ga je niet huffen!! Eerst moet iemand actief zijn. → Komt terug op
PAS-toets. In onderzoek zie je Tiffeneau index van <0,7
Na inhalering van corticosteroïden moet je je mond spoelen. Als je dit niet doet kun je
een candida infectie krijgen (schimmelinfectie op de tong).
Respiratory alternans = afwisselen borst en buikademhaling
Paradoxale ademhaling = buikwand in bij inademing
,Thema 7
OAC 3 – Richtlijn COPD
Wanneer mag je iemand met COPD behandelen
Welke meetinstrumenten worden er gebruikt bij een COPD-patiënt
Behandelmogelijkheid gestoorde mucusklaring
Behandelmogelijkheid met kortademigheid
6MWT is de test bij COPD-patiënten
Klachten:
- Kortademigheid, hoesten, piepen, sputumproductie en herhaaldelijke infectie
- Systemische gevolgen: deconditionereing, spierzwakte
- Geïsoleerd raken
Patiënten komen meestal via huisarts, in verwijzing staat: medische diagnose, medicatie,
comorbiditeiten en eventuele uitslagen van testen.
MRC-schaal moet je kennen PAS en HOC
GOLD-indeling moet je ook kennen PAS en HOC
, Thema 7
Je moet weten wanneer je welke GOLD-patiënt
Anamnese bij COPD-patiënt:
- Roken ze
- Moeite met eten/slikken
- Zijn ze kortademig (rust/inspanning)
- Mucus transport
- Verloop, hoelang zijn de klachten er al
- ADL-problemen
Na anamnese kun je bij 2 verschillende symptoomdomeinen uitkomen:
- Kortademigheid, afgenomen inspanningsvermogen en fysieke inactiviteit
- Gestoord mucustransport
