Samenvatting - Kennislijn de gemeenschap

SAMENVATTING KENNISLIJN
SEMESTER 1, PERIODE 2


COLLEGE 1: HET GEZIN

SOCIALE KWALITEIT

o Sociale kwaliteit – bevorderen kwaliteit van leven van individuele mensen in relatie tot hun omgeving
 Sociale cohesie – verbinding tussen mensen -> elkaars naam weten
 Je bereikt solidariteit
 Sociale inclusie – iedereen moet mee kunnen doen -> ribbeltegels
 Je bereikt gelijkwaardigheid
 Sociale empowerment – mensen in hun kracht zetten, kunnen worden wie je bent ->
motiveren
 Je bereikt menselijke waardigheid
 Sociaal economische zekerheid – bestaansminimum, veiligheid -> potjes/geld aanvragen
 Je bereikt sociale rechtvaardigheid
o Dynamische meetlat
o Meet hoe burgers aan sociaal/economisch leven kunnen deelnemen om welzijn te verbeteren
o Meet hoe dagelijks leven zorgt voor aanvaardbare levensstandaard
o Groot deel is subjectief -> gaat er uiteindelijk om wat de personen in de gemeenschap ervaren

OUDERSCHAP

o Biologisch ouderschap – diegene die het kind baard
 Maakt verder niet perse uit voor de wet
o Juridisch:
 Juridische ouderschap – familierechtelijke betrekkingen
 Gezaghebbend ouderschap – taak tot opvoeden

GEZINNEN

o Traditionele gezinnen (vader, moeder, kinderen)
o Eén ouder gezinnen
o Meer ouder gezinnen
o Homoseksuele ouders
o Samengestelde gezinnen

JURIDISCH OUDERSCHAP

o Juridisch ouderschap – familierechtelijke betrekkingen
 Achternaam geven
 Toestemming voor huwelijk (tussen 16 en 18 jaar)
 Recht op omgang (tot 16/18 jaar)
 Financieel verantwoordelijk (tot 21 jaar)
 Het kind heeft recht om te erven
 Recht op de nationaliteit doorgeven
o Nooit meer dan 2 juridische ouders
o Je kan er (bijna) geen afstand van doen, is voor het leven

,HOE WORDT JE JURIDISCHE OUDER?

o Moeder
 Biologisch
 Erkenning – naar de gemeente gaan, vóór geboorte
(als je getrouwd bent gaat dit automatisch)
 Adoptie (erkenning automatisch)
 In sommige gevallen ook de duo moeder
(moeten dan getrouwd zijn of geregistreerd partnerschap hebben)
o Vader
 Als hij getrouwd is of geregistreerd partnerschap met moeder heeft
 Bij erkennen van het kind
 Bij adoptie
 Via gerechtelijke vaststelling van het vaderschap (DNA-test)
(als er nog een juridische plek over is)
 Via vervangende toestemming van de rechtbank
(als er nog een juridische plek over is)

GEZAG

o Gezag – plicht en recht tot opvoeding en verzorging van het kind
o Bewind over het vermogen van het kind -> alleen uitgeven in voordeel van het kind
o Wettelijk vertegenwoordiger burgerlijke zaken
 Dossier mogen inzien, naar de dokter, toestemming geven, inschrijven basisscholen
o Gezag kan je ontnomen worden -> betrekking op veiligheid kind

HOE KRIJG JE GEZAG/WIE HEEFT GEZAG?

o Moeder
 Biologisch
 Via erkenning (na 01-01-2023)/gezag aangevraagd via rechtbank (voor 01-01-2023)
 Via adoptie (erkenning en gezag automatisch)
 In sommige gevallen ook de duomoeder
o Vader
Automatisch bij:
 Getrouwd/geregistreerd partnerschap met de moeder
 Adoptie
 Erkenning en daarmee ook gezag (na 01-01-2023)
Via de rechter bij:
 Erkenning én hij gezag heeft aangevraagd via de rechter (vóór 01-01-2023)
 Vervangende toestemming door de rechter
o Als twee mensen zijn getrouwd of geregistreerd partnerschap hebben en daarna een kind krijgen, dan
is dit kind automatisch erkend en hebben de ouders beiden gezag
 Ook bij twee moeders, één wordt dan de duomoeder

WAT IS (GOED) OPVOEDEN?

o Volgens het wetboek:
 Het ouderlijk gezag is de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarige kind te verzorgen
en op te voeden

,  Dat is de zorg en verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de
veiligheid van het kind én het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid
 De ouder moet ook de ontwikkeling van de banden van zijn kind met de andere ouder
bevorderen
o Opvoedingsstijlen:
 Permissief – weinig sturing, veel warmte en genegenheid
 Autoritatief - veel sturing, veel warmte en genegenheid
 Laissez-faire – weinig sturing, weinig warmte en genegenheid
 Autoritair – veel sturing, weinig warmte en genegenheid
o Opvoeding volgens:
 Rousseau – gezamenlijk overleggen binnen het gezin, veel inspraak als kind
 Hobbes – ouders leggen de regels op, hierdoor rust en structuur
 Locke – liberaal, vrij, zelf uitzoeken en bepalen, zelfbeschikking en zelfbehoud erg belangrijk,
ouders pas streng als je een ander schaad
o Mensbeeld bepaalt de opvoeding
o Dominant in individualistische cultuur: als de kinderen uitgroeien tot volwassenen die zelf
verantwoordelijk zijn en zelf hun leven bepalen
o Wat een ouder goed vindt ligt aan een zorgend of autonoom mensbeeld

GEVAAR EN MELDCODE

o Wanneer rechtvaardig om in te grijpen om zo autonomie te beperken?:
 Antwoord uit praktijk: ingrijpen bij afwijken van de norm in die mate dat we gevaar
verwachten
o Gevaar is kans op ongeluk, vindt plaats in de toekomst, inschatten of ongeluk gebeurt – risico taxatie
o Meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld
 Is melden bij Veilig Thuis noodzakelijk?
 Is zelf hulp bieden of organiseren ook mogelijk en voldoende?
o 5 stappen van de meldcode
 Breng signalen in kaart
 Vraag advies bij Veilig Thuis en overleg met een collega of aandachtsfunctionaris
 Spreek met ouders en/of kind (vaak kan het hier al worden opgelost)
 Weeg het geweld of de mishandeling af
 Je beslist: zelf hulp bieden of melden




COLLEGE 2: ARMOEDE

WAT IS ARMOEDE?

o Armoede – wanneer iemand voor langere tijd niet de middelen heeft om te kunnen beschikken over
de goederen en voorzieningen die in de samenleving als minimaal noodzakelijk gelden
 338.000 mensen in 2023 rondkomen van bijstandsuitkering
 6 op 10 Nederlandse huishoudens financieel kwetsbaar of ongezond
 825.000 Nederlanders leven in 2023 onder armoedegrens

TWEE MAATSTAVEN VOOR ARMOEDE