Samenvatting Gemotiveerd leren en lesgeven
Hoofdstuk 5 Motivatie en evalueren
Paragraaf 5.1 Twee functies van evalueren in het onderwijs
Functies van evalueren
1. Prestaties van leerlingen meten = evalueren van het leren
2. Leerlingen tijdens het leerproces verder helpen = evalueren om te leren
Evalueren zorgt voor het behalen van betere leerresultaten, intrinsiek gemotiveerd zijn en
leren om hun eigen leerproces te reguleren. (relatie, competentie, autonomie)
Evalueren van het leren Evalueren om het leren
Functie Vaststellen wat geleerd is Leerlingen ondersteunen en
motiveren
Moment Na afloop van het leren Tijdens het leren
Werkwijze Maken van toetsen, Reflecteren en dialoog:
proefwerken, examens etc. feedback, self-assessment,
peerfeedback, werken met
portfolio’s
Opbrengst Niveaubepalingen, Bewustwording van en
vergelijken met anderen aanwijzingen voor het leren
Rol leerling Beoordeelde (Mede) beoordelaar
Evalueren van het leren
Vaststellen wat leerlingen hebben opgestoken van het onderwijsaanbod
Gebruiken voor beslissingen waarbij voor leerlingen veel op het spel staat (cito,
examens)
Meestal afsluitend karakter, maar kan ook tussentijds
Leerlingen zijn het onderwerp van beoordeling
Criterium, landelijke steekproef etc.
Monitoring: door prestaties van leerlingen te monitoren heb je steeds een actueel beeld van
wat de leerlingen geleerd hebben (planmatig op gezette momenten)
Evalueren om te leren
Het verzamelen van gegevens waarmee je leerlingen kunt ondersteunen en
motiveren om de volgende stap in het leerproces te maken (scaffolding = steiger
bouwen om hoger op te komen)
Taak, proces, eigen leerproces reguleren
Reflectie en dialoog: leerlingen denken op een systematische wijze na over hun eigen
leerproces (self-assessment) en krijgen gerichte aanwijzingen en feedback van de
leraar of van medeleerlingen (peerfeedback)
Interactief proces, waarin je de leerling ruimte geeft en uitdaagt een actieve rol te
spelen in de eigen beoordeling
, Krachtige strategie om de intrinsieke motivatie, de ontwikkeling van zelfregulering en
daarmee het leren te bevorderen
Paragraaf 5.2 Emotionele impact van evalueren
Constructieve feedback: niet altijd positief. Heeft een positieve uitwerking op de motivatie
en het leren van leerlingen, dit in tegenstelling tot persoonlijke feedback.
Vooraf expliciet aangeven van verwachtingen voor het leren
Toeschrijven van successen aan eigen aanleg = niet-beïnvloedbare, interne attributie (ik ben
er nu eenmaal goed in)
Toeschrijven aan inzet = interne, beïnvloedbare attributie (ik doe er meestal goed mijn best
voor)
Intern attribueren: toeschrijven aan de eigen aanleg en/of inspanning van de leerling
Paragraaf 5.3 Invloed op de intrinsieke motivatie en zelfregulering
Bij evalueren om te leren, moedig je leerlingen aan, leg je nadruk op de vorderingen die zij
maken en op wat zij al kunnen.
Intrinsieke motivatie kun je bevorderen door het toepassen van beoordelingsmethoden die
ruimte bieden aan de autonomie van leerlingen, die keuzenvrijheid geven en die
gelegenheid bieden voor zelfregulering.
Kinderen mee laten denken
-Verband leggen van leersuccessen en door hen toegepaste leerstrategieën of geleverde
inzet helpt prestaties toe te schrijven aan zichzelf en vertrouwen te vergroten (attributies)
Intrinsieke motivatie hangt nauw samen met het vermogen om jezelf te sturen
Leerlingen uitdagen door self-assessment
Metacognitie: leerlingen weten dat hun inzet en zorgvuldigheid ertoe doen en hebben in de
regel een sterke oriëntatie op de taak
Paragraaf 5.4 Cyclisch proces van evalueren om te leren
Cyclisch proces: leerdoelen en de beoordelingscriteria bespreken gegevens verzamelen
leerproces gegevens gebruiken om onderwijsleerproces aan te passen zodat leerdoelen
behaald worden evaluatie leerproces en wat geleerd voor de volgende keer?
Feed up: informatie over de te bereiken doelen en de beoordelingscriteria die gehanteerd
worden.
Committeren = de doelen belangrijk vinden en bereid om zich ervoor in te spannen
Extra: het gebruik van beoordelingscriteria voor complexe taken
- Bewijs (evidence): hoe weet ik zeker dat wat ik beweer klopt?
- Standpunt (viewpoint): op welk standpunt sta ik? Wat zou iemand anders ervan
vinden?
- Verbindingen (connections): waar hangt het mee samen? Hoe kan ik het verklaren?
- Hypothese (conjecture): wat zou er gebeuren als het anders zou zijn? Stel dat…
Hoofdstuk 5 Motivatie en evalueren
Paragraaf 5.1 Twee functies van evalueren in het onderwijs
Functies van evalueren
1. Prestaties van leerlingen meten = evalueren van het leren
2. Leerlingen tijdens het leerproces verder helpen = evalueren om te leren
Evalueren zorgt voor het behalen van betere leerresultaten, intrinsiek gemotiveerd zijn en
leren om hun eigen leerproces te reguleren. (relatie, competentie, autonomie)
Evalueren van het leren Evalueren om het leren
Functie Vaststellen wat geleerd is Leerlingen ondersteunen en
motiveren
Moment Na afloop van het leren Tijdens het leren
Werkwijze Maken van toetsen, Reflecteren en dialoog:
proefwerken, examens etc. feedback, self-assessment,
peerfeedback, werken met
portfolio’s
Opbrengst Niveaubepalingen, Bewustwording van en
vergelijken met anderen aanwijzingen voor het leren
Rol leerling Beoordeelde (Mede) beoordelaar
Evalueren van het leren
Vaststellen wat leerlingen hebben opgestoken van het onderwijsaanbod
Gebruiken voor beslissingen waarbij voor leerlingen veel op het spel staat (cito,
examens)
Meestal afsluitend karakter, maar kan ook tussentijds
Leerlingen zijn het onderwerp van beoordeling
Criterium, landelijke steekproef etc.
Monitoring: door prestaties van leerlingen te monitoren heb je steeds een actueel beeld van
wat de leerlingen geleerd hebben (planmatig op gezette momenten)
Evalueren om te leren
Het verzamelen van gegevens waarmee je leerlingen kunt ondersteunen en
motiveren om de volgende stap in het leerproces te maken (scaffolding = steiger
bouwen om hoger op te komen)
Taak, proces, eigen leerproces reguleren
Reflectie en dialoog: leerlingen denken op een systematische wijze na over hun eigen
leerproces (self-assessment) en krijgen gerichte aanwijzingen en feedback van de
leraar of van medeleerlingen (peerfeedback)
Interactief proces, waarin je de leerling ruimte geeft en uitdaagt een actieve rol te
spelen in de eigen beoordeling
, Krachtige strategie om de intrinsieke motivatie, de ontwikkeling van zelfregulering en
daarmee het leren te bevorderen
Paragraaf 5.2 Emotionele impact van evalueren
Constructieve feedback: niet altijd positief. Heeft een positieve uitwerking op de motivatie
en het leren van leerlingen, dit in tegenstelling tot persoonlijke feedback.
Vooraf expliciet aangeven van verwachtingen voor het leren
Toeschrijven van successen aan eigen aanleg = niet-beïnvloedbare, interne attributie (ik ben
er nu eenmaal goed in)
Toeschrijven aan inzet = interne, beïnvloedbare attributie (ik doe er meestal goed mijn best
voor)
Intern attribueren: toeschrijven aan de eigen aanleg en/of inspanning van de leerling
Paragraaf 5.3 Invloed op de intrinsieke motivatie en zelfregulering
Bij evalueren om te leren, moedig je leerlingen aan, leg je nadruk op de vorderingen die zij
maken en op wat zij al kunnen.
Intrinsieke motivatie kun je bevorderen door het toepassen van beoordelingsmethoden die
ruimte bieden aan de autonomie van leerlingen, die keuzenvrijheid geven en die
gelegenheid bieden voor zelfregulering.
Kinderen mee laten denken
-Verband leggen van leersuccessen en door hen toegepaste leerstrategieën of geleverde
inzet helpt prestaties toe te schrijven aan zichzelf en vertrouwen te vergroten (attributies)
Intrinsieke motivatie hangt nauw samen met het vermogen om jezelf te sturen
Leerlingen uitdagen door self-assessment
Metacognitie: leerlingen weten dat hun inzet en zorgvuldigheid ertoe doen en hebben in de
regel een sterke oriëntatie op de taak
Paragraaf 5.4 Cyclisch proces van evalueren om te leren
Cyclisch proces: leerdoelen en de beoordelingscriteria bespreken gegevens verzamelen
leerproces gegevens gebruiken om onderwijsleerproces aan te passen zodat leerdoelen
behaald worden evaluatie leerproces en wat geleerd voor de volgende keer?
Feed up: informatie over de te bereiken doelen en de beoordelingscriteria die gehanteerd
worden.
Committeren = de doelen belangrijk vinden en bereid om zich ervoor in te spannen
Extra: het gebruik van beoordelingscriteria voor complexe taken
- Bewijs (evidence): hoe weet ik zeker dat wat ik beweer klopt?
- Standpunt (viewpoint): op welk standpunt sta ik? Wat zou iemand anders ervan
vinden?
- Verbindingen (connections): waar hangt het mee samen? Hoe kan ik het verklaren?
- Hypothese (conjecture): wat zou er gebeuren als het anders zou zijn? Stel dat…
