H1(m.u.v. 1.5) economisch handelen, bedrijfsomgeving en duurzaamheid
● economische wetenschap
○ bestudeert het economisch handelen
■ streven naar maximale welvaart met behulp van schaarse middelen
● welvaart
○ beschikken over goederen en diensten voor bevredigen
behoeften
● middelen
○ schaarste
○ interne processen
■ financiering, kosten, opbrengsten
○ relatie omgeving
■ commerciële en algemene economie
● bedrijfsomgeving
■ omgeving van onderneming die invloed uitoefent op de resultaten van de
onderneming
○ directe omgeving
■ markten, waarop onderneming veel invloed kan uitoefenen
● personeelsafdeling, marketing- en financiële afdeling, pr, r&d
○ indirecte omgeving
■ enige invloed
● bedrijfstak
○ ruime omgeving
■ geen invloed, wel beïnvloed
■ politieke omgeving
● economische orde, politieke stelsels, rechtsorde
■ demografische factoren
● samenstelling en groei bevolking
● bevolkingsprobleem
■ sociale omgeving
● relaties en waarden mensen
■ economische omgeving
● omzet, winst, vraag, conjunctuur, rente, inflatie
■ ecologische component
● milieu ontlasten
■ technische omgeving
● kansen en bedreigingen, ICT, gen- en nanotechnologie
● kapitalen
■ bezit dat voorwaarde is voor welvaart, sociale relaties en natuurlijke
omgeving
○ economisch kapitaal
■ machines, gebouwen, infrastructuur
● doorgegeven voorgaande generaties
● sparen om te onderhouden
○ kapitaalgoederenvoorraad
■ ingericht voor verwerven welvaart
● efficiëntie van productie
○ doel met zo weinig mogelijk middelen bereiken
○ duurzaam uitgangspunt
■ essentieel voor sociaal kapitaal
○ sociaal kapitaal
■ kennis, vaardigheden, houdingen over meest wenselijke vorm van
samenleven
● netwerken tussen mensen
■ menselijk kapitaal
, ● kennis om te produceren
■ rechtvaardige verdeling van goederen en diensten
● belangrijk voor behoud sociaal kapitaal
○ ecologisch kapitaal
■ voorraden grondstoffen, schone lucht, water, zonlicht
■ veerkracht
● om functies in verre toekomst te kunnen uitoefenen
● duurzaamheid
■ het in stand houden van kapitalen
○ lange termijn
■ functies natuurlijke bronnen
■ our common future
● rapport stimuleren duurzaam gedrag
● duurzame ontwikkeling is behoefte vervullen zonder aantasten
komende generaties
○ horizontale dimensie
■ economisch handelen nergens anders in de wereld aantasten
■ hier en elders
○ tijdsdimensie
■ toekomstige generaties mogelijkheid tot behoeftebevrediging
■ nu en later
○ duurzame samenleving
■ samenleving waarin behoeften kunnen worden bevredigd zonder
economische, sociale en ecologische omgeving aan te tasten of inbreuk te
maken op mogelijke behoeftebevrediging van andere mensen in de wereld
ook in de toekomst
● het goede leven
○ individuele voorkeuren
■ verwezenlijken met beschikbare inkomen
○ nut maximaliseren
■ maximale welvaart en economische groei
● economische doelstellingen van maximale productie, consumptie
○ waarden
● bepaalde doelstellingen
■ vrijheid
● geen schade toegebracht aan anderen
● gebonden aan veel regels
○ mensenrechten
■ waardigheid van mensen
■ vrije meningsuiting en vergadering, eigen leven vormgeven, recht op
eigendom en bezittingen uitbreiden
■ negatieve rechten
● vrij van dwangmiddelen
■ positieve rechten
● levensonderhoud, toegang gezondheidszorg, scholing, zinvolle
arbeid, vakantie
● schaarste uitbannen
○ (vroeger) gebrek aan goederen en diensten die nodig waren
voor het voortbestaan
■ noodzakelijke behoefte / needs
● in tegenstelling tot luxegoederen
○ wants
■ verantwoordelijkheid nodig om rechten vorm te geven
● plicht om welzijn van anderen te betrekken
○ levenskwaliteiten
, ● mogelijkheden tot functioneren
○ op gebied van economie, sociale omgeving en ecologie
● menselijke behoeften en gelukkig leven
○ recht op individuele vrijheid voor eigen keuzes hierin
■ mensen zijn autonoom
● goed leven
○ alle levenskwaliteiten in zekere mate aandacht schenken
■ niet ten koste van andere levenskwaliteiten
○ samenleving moet hiervoor mogelijkheid bieden en prikkels
goed leven scheppen
■ ook in economisch beleid
■ materiële levensstandaard
● inkomen, consumptie, vermogen
○ betrekking welvaart gezinnen
● bezit
○ nodig bij persoonlijke ontplooiing
■ gezondheid
● belangrijk voor welbevinden en functioneren
● positieve levensenergie
■ onderwijs
● belangrijk voor economische groei
● deelname democratische en andere maatschappelijke organisaties
● positieve correlatie gezondheid
■ persoonlijke ontplooiing en arbeid
● identiteit
○ waarden met vormgevende activiteiten
○ deels aangeboren
○ deels gevormd door sociale omgeving
■ internaliseren van waarden bij opgroeien
○ sociale identiteit bij hooggesitueerde baan maatschappelijke
ladder
○ vrouwen
■ vooral bekommeren primaire levensvoorwaarden van
gezin
■ sociale relaties en veerkracht gezin
● vrijetijdsbesteding en woonwerkverkeer
○ woning biedt veiligheid
■ politieke democratie en bestuur
● mogelijkheid tot deelname bevordert saamhorigheid samenleving,
uitlaatklep onlustgevoelens
● wetten moeten integriteit respecteren
● burgerschap
○ vrijheid van meningsuiting belangrijk voor zelfrespect
■ sociale netwerken en relaties
● positief verband welzijn
● elkaar diensten leveren zorgt voor gevoel van waardigheid en
betrouwbaarheid, positief zelfbeeld
○ bestaat vaak uit vriendschap
● opvangen ziekte, werkloosheid
■ natuurlijke omgeving
● nu en later, hier en elders
● beschadiging voorkomen
○ gezondheid, rampen, recreatieve mogelijkheden
■ zekerheid en veiligheid
● economisch
● economische wetenschap
○ bestudeert het economisch handelen
■ streven naar maximale welvaart met behulp van schaarse middelen
● welvaart
○ beschikken over goederen en diensten voor bevredigen
behoeften
● middelen
○ schaarste
○ interne processen
■ financiering, kosten, opbrengsten
○ relatie omgeving
■ commerciële en algemene economie
● bedrijfsomgeving
■ omgeving van onderneming die invloed uitoefent op de resultaten van de
onderneming
○ directe omgeving
■ markten, waarop onderneming veel invloed kan uitoefenen
● personeelsafdeling, marketing- en financiële afdeling, pr, r&d
○ indirecte omgeving
■ enige invloed
● bedrijfstak
○ ruime omgeving
■ geen invloed, wel beïnvloed
■ politieke omgeving
● economische orde, politieke stelsels, rechtsorde
■ demografische factoren
● samenstelling en groei bevolking
● bevolkingsprobleem
■ sociale omgeving
● relaties en waarden mensen
■ economische omgeving
● omzet, winst, vraag, conjunctuur, rente, inflatie
■ ecologische component
● milieu ontlasten
■ technische omgeving
● kansen en bedreigingen, ICT, gen- en nanotechnologie
● kapitalen
■ bezit dat voorwaarde is voor welvaart, sociale relaties en natuurlijke
omgeving
○ economisch kapitaal
■ machines, gebouwen, infrastructuur
● doorgegeven voorgaande generaties
● sparen om te onderhouden
○ kapitaalgoederenvoorraad
■ ingericht voor verwerven welvaart
● efficiëntie van productie
○ doel met zo weinig mogelijk middelen bereiken
○ duurzaam uitgangspunt
■ essentieel voor sociaal kapitaal
○ sociaal kapitaal
■ kennis, vaardigheden, houdingen over meest wenselijke vorm van
samenleven
● netwerken tussen mensen
■ menselijk kapitaal
, ● kennis om te produceren
■ rechtvaardige verdeling van goederen en diensten
● belangrijk voor behoud sociaal kapitaal
○ ecologisch kapitaal
■ voorraden grondstoffen, schone lucht, water, zonlicht
■ veerkracht
● om functies in verre toekomst te kunnen uitoefenen
● duurzaamheid
■ het in stand houden van kapitalen
○ lange termijn
■ functies natuurlijke bronnen
■ our common future
● rapport stimuleren duurzaam gedrag
● duurzame ontwikkeling is behoefte vervullen zonder aantasten
komende generaties
○ horizontale dimensie
■ economisch handelen nergens anders in de wereld aantasten
■ hier en elders
○ tijdsdimensie
■ toekomstige generaties mogelijkheid tot behoeftebevrediging
■ nu en later
○ duurzame samenleving
■ samenleving waarin behoeften kunnen worden bevredigd zonder
economische, sociale en ecologische omgeving aan te tasten of inbreuk te
maken op mogelijke behoeftebevrediging van andere mensen in de wereld
ook in de toekomst
● het goede leven
○ individuele voorkeuren
■ verwezenlijken met beschikbare inkomen
○ nut maximaliseren
■ maximale welvaart en economische groei
● economische doelstellingen van maximale productie, consumptie
○ waarden
● bepaalde doelstellingen
■ vrijheid
● geen schade toegebracht aan anderen
● gebonden aan veel regels
○ mensenrechten
■ waardigheid van mensen
■ vrije meningsuiting en vergadering, eigen leven vormgeven, recht op
eigendom en bezittingen uitbreiden
■ negatieve rechten
● vrij van dwangmiddelen
■ positieve rechten
● levensonderhoud, toegang gezondheidszorg, scholing, zinvolle
arbeid, vakantie
● schaarste uitbannen
○ (vroeger) gebrek aan goederen en diensten die nodig waren
voor het voortbestaan
■ noodzakelijke behoefte / needs
● in tegenstelling tot luxegoederen
○ wants
■ verantwoordelijkheid nodig om rechten vorm te geven
● plicht om welzijn van anderen te betrekken
○ levenskwaliteiten
, ● mogelijkheden tot functioneren
○ op gebied van economie, sociale omgeving en ecologie
● menselijke behoeften en gelukkig leven
○ recht op individuele vrijheid voor eigen keuzes hierin
■ mensen zijn autonoom
● goed leven
○ alle levenskwaliteiten in zekere mate aandacht schenken
■ niet ten koste van andere levenskwaliteiten
○ samenleving moet hiervoor mogelijkheid bieden en prikkels
goed leven scheppen
■ ook in economisch beleid
■ materiële levensstandaard
● inkomen, consumptie, vermogen
○ betrekking welvaart gezinnen
● bezit
○ nodig bij persoonlijke ontplooiing
■ gezondheid
● belangrijk voor welbevinden en functioneren
● positieve levensenergie
■ onderwijs
● belangrijk voor economische groei
● deelname democratische en andere maatschappelijke organisaties
● positieve correlatie gezondheid
■ persoonlijke ontplooiing en arbeid
● identiteit
○ waarden met vormgevende activiteiten
○ deels aangeboren
○ deels gevormd door sociale omgeving
■ internaliseren van waarden bij opgroeien
○ sociale identiteit bij hooggesitueerde baan maatschappelijke
ladder
○ vrouwen
■ vooral bekommeren primaire levensvoorwaarden van
gezin
■ sociale relaties en veerkracht gezin
● vrijetijdsbesteding en woonwerkverkeer
○ woning biedt veiligheid
■ politieke democratie en bestuur
● mogelijkheid tot deelname bevordert saamhorigheid samenleving,
uitlaatklep onlustgevoelens
● wetten moeten integriteit respecteren
● burgerschap
○ vrijheid van meningsuiting belangrijk voor zelfrespect
■ sociale netwerken en relaties
● positief verband welzijn
● elkaar diensten leveren zorgt voor gevoel van waardigheid en
betrouwbaarheid, positief zelfbeeld
○ bestaat vaak uit vriendschap
● opvangen ziekte, werkloosheid
■ natuurlijke omgeving
● nu en later, hier en elders
● beschadiging voorkomen
○ gezondheid, rampen, recreatieve mogelijkheden
■ zekerheid en veiligheid
● economisch
