Samenvatting alle theorie Belangen Behartiging
Dit document betreft een samenvatting van alle leerstof voor de MC-toets
van het van Belangenbehartiging, blok 1A van het eerste-jaar Social Work
aan de Hanze Hogeschool Groningen.
In een ander document heb ik de bijbehorende colleges samengevat. Die
kun je vinden op mijn account.
Veel succes met het studeren!!
, Samenvatting Belangenbehartiging SW jaar 1 – Sophie Hoogesteger
Inhoud
Boek: Sociologie voor sociaal werk.........................................................................................................3
Hoofdstuk 1: De basis van sociologie..................................................................................................3
Hoofdstuk 2: Macht, sociale ongelijkheid en de verzorgingsstaat......................................................6
Hoofdstuk 4: Leefstijlen en identiteit...............................................................................................10
Handreiking omgaan met kinderarmoede sociaal domein...................................................................14
Beroepscode voor professionals in sociaal werk..................................................................................16
Boek: Armoede en bestaansonzekerheid.............................................................................................17
Hoofdstuk 1: Context........................................................................................................................17
Hoofdstuk 2: Van pauperzorg tot verzorgingsstaat 1912-1945........................................................20
Hoofdstuk 4: Armoede in stad en wijk..............................................................................................22
Boek: Diversiteit in de samenleving......................................................................................................24
Hoofdstuk 1: Intersectionaliteit ......................................................................................................24
Hoofdstuk 5: Armoede als breuklijn in de samenleving....................................................................26
Hoofdstuk 14.2: Sociale rechtvaardigheid .......................................................................................28
Boek Praktische ontwikkelingspsychologie voor sociaal werk..............................................................29
Hoofdstuk 2: Ontwikkelingstheorieën..............................................................................................29
Hoofdstuk 4: Een speciale band. Hechting...........................................................................................34
Hoofdstuk 5: De dreumes (1-2 jaar).................................................................................................36
H3.6: Opvoedstijlen (Inleiding in de Pedagogie)...............................................................................39
Boek: Basisboek sociaal werk...............................................................................................................41
Hoofdstuk 1: Kennismaken met sociaal werk...................................................................................41
Hoofdstuk 2: Van caritas naar veelzijdig beroep..............................................................................44
Boek: Professionele autonomie in sociaal werk...................................................................................48
Hoofdstuk 1: Sociaal werk als professie............................................................................................48
Hoofdstuk 2: Collectieve aspecten van sociaal werk........................................................................51
Factsheet Armoede en gender gedurende de levensloop....................................................................52
PDF: Ouderschapstheorie Alice van der Pas.........................................................................................53
Boek: Gezinnen met meervoudige en complexe problemen................................................................54
Hoofdstuk 3.3 verschillen tussen gezinnen met meervoudige en complexe problemen en gezinnen
uit de algemene Nederlandse bevolking..........................................................................................54
Boek: Praktijkgericht onderzoek voor sociaal werk..............................................................................55
Hoofdstuk 3 Versmailen, toesplitsen en richten: De onderzoeksvraag............................................55
Begrippenlijst........................................................................................................................................58
..............................................................................................................................................................58
2
, Samenvatting Belangenbehartiging SW jaar 1 – Sophie Hoogesteger
Boek: Sociologie voor sociaal werk
Hoofdstuk 1: De basis van sociologie
Sociologie is de wetenschap van de maatschappij.
H1.1 Waar komt sociologie vandaan?
Sociologie werd opgericht in de late 19e eeuw, daarvoor was het domein
van filosofen en economen. De industriële revolutie in de 19e eeuw bracht
verschuivingen met zich mee waardoor het sociale belang van
omstandigheden veel opvallender werden. Er vonden vanaf toen niet
alleen grondige veranderingen plaats in de productie en het transport,
maar ook in de manier waarop mensen met elkaar leefden.
De grondleggers van de sociologie: Emile Durkheim, Max Weber en Karl
Marx legden de fundamenten van de drie verschillende thema’s in de
sociologie:
Solidariteit (emile durkheim)
Hoe kan het dat mensen niet volledig egoïstisch zijn, maar zich vaak lid
voelen van een groep en zich inzetten voor anderen? Als sociaal werker
werk je vaak met mensen die sociaal geïsoleerd zijn, aan jou de taak
weer aansluiting te vinden. Het aanwakkeren van het gevoel van
solidariteit en gemeenschap.
Het verband tussen maatschappelijke omstandigheden en
mentaliteit (max weber)
Mensen lieten zich steeds meer leiden door de onderbouwde
wetenschappelijke kennis in plaats van traditionele, nauwelijks
onderbouwde opvattingen. Hij kwam met het idee dat maatschappelijke
omstandigheden gepaard gaan met een bepaalde mentaliteit. Omdat
mensen zich in een bepaalde situatie bevinden, kijken ze op een
bepaalde manier naar de realiteit en gedragen zich daar ook naar. In
het sociaal werk zie je dat iemands situatie zijn perspectief beïnvloed
zoals in armoede.
Ongelijkheid (karl marx)
De industriële revolutie ging gepaard met veel armoede. Marx probeerde
te begrijpen hoe de productie veel efficiënter was en meer geld opleverde
maar de arbeiders armer werden. Dit kwam door het kapitalisme, er
ontstond een kloof tussen arme werknemers en rijke werkgevers:
ongelijkheid. Machtsverhoudingen. Oplossing: Industrieën moesten
gemeenschappelijk bezit worden i.p.v. individueel. Dit is in praktijk niet zo
makkelijk te verwezenlijken. Als sociaal werker is het belangrijk rekening
te houden met economische omstandigheden en hoe de economie is
georganiseerd.
H1.2 De wetenschap van de maatschappij
Sociologie is een wetenschap die zich baseert op onderzoek. Er wordt op
een systematische manier onderzoek gedaan: Empirisch. Sociologen willen
3
, Samenvatting Belangenbehartiging SW jaar 1 – Sophie Hoogesteger
verklaringen bieden en zijn op zoek naar patronen. Om patronen te
ontdekken kun je problemen voorkomen of oplossen. Sociologen
onderzoeken concrete situaties en proberen in beeld te krijgen wat voor
als algemeen geldt d.m.v. het identificeren van regelmatigheden van de
situatie.
Sociologie houdt zich bezig met de maatschappij. De sociologie is een
gedragswetenschap met als doel: Menselijk gedrag verklaren. De nadruk
ligt daarbij op de invloed van de omgeving en de maatschappelijke
omstandigheden. Mensen maken deel uit van sociale verbanden, ze zijn
constant in contact met elkaar. De sociologie kijkt hoe sociale verbanden
een voorwaarde zijn voor menselijk gedrag. Ons handelen is sociaal
bepaald. Ook onze kenmerken zijn te verbinden aan sociale verbanden.
Onze kleding- en muzieksmaak en voor welke voetbalploeg je bent heeft
te maken met waar je bent opgegroeid.
Sociologische verbeeldingskracht: Het bewustzijn dat de sociale
omgeving waarin je opgroeit je vormt en dat dit invloed heeft op je hele
leven.
H1.3 Sociaal gedrag als rollenspel
Mensen spelen in diverse situaties rollen. We passen onze taal aan en ook
onze lichaamstaal aan de situatie. Ook verschillende attributen helpen ons
een rolvorm te geven: Je doet andere kleding aan naar een
sollicitatiegesprek dan wanneer je met vrienden afspreekt. Bewust of
onbewust nemen we een rol aan. Dit doen we omdat het ervoor zorgt dat
sociale interacties min of meer ordelijk verlopen. Rollen zijn
complementair: Ze veronderstellen elkaar. Je gedraagt je allen als student
als er een leraar tegenover je staat. Je gedraagt je als sociaal werker op
een bepaalde manier, afhankelijk van de cliënt.
Rollenpatronen hebben meestal te maken met stereotypes.
Civil disattention: Negeren uit beleefdheid. Je loopt bijvoorbeeld
vermoeilijkt langs een persoon die het gangpad blokkeert om een signaal
af te geven zonder iets te zeggen om de boodschap wel over te geven.
Rolovertreding: Iemand zijn rol voldoet niet aan de verwachting. Dit
gebeurt vaak onbewust omdat mensen niet weten welke rol er van hen
wordt verwacht. Maar soms ook bewust omdat ze het niet eens zijn met de
verwachting.
Impression management: Je probeert het beeld dat anderen van je
hebben actief te sturen waardoor je controle hebt over hun verwachting.
Front en backstage gedrag: Horecasituatie; een klant is ontevreden. In de
front reageer je beleefd maar in de back kan je mopperen over hoe
iemand je heeft benaderd.
H1.4 Socialisatie
4
Dit document betreft een samenvatting van alle leerstof voor de MC-toets
van het van Belangenbehartiging, blok 1A van het eerste-jaar Social Work
aan de Hanze Hogeschool Groningen.
In een ander document heb ik de bijbehorende colleges samengevat. Die
kun je vinden op mijn account.
Veel succes met het studeren!!
, Samenvatting Belangenbehartiging SW jaar 1 – Sophie Hoogesteger
Inhoud
Boek: Sociologie voor sociaal werk.........................................................................................................3
Hoofdstuk 1: De basis van sociologie..................................................................................................3
Hoofdstuk 2: Macht, sociale ongelijkheid en de verzorgingsstaat......................................................6
Hoofdstuk 4: Leefstijlen en identiteit...............................................................................................10
Handreiking omgaan met kinderarmoede sociaal domein...................................................................14
Beroepscode voor professionals in sociaal werk..................................................................................16
Boek: Armoede en bestaansonzekerheid.............................................................................................17
Hoofdstuk 1: Context........................................................................................................................17
Hoofdstuk 2: Van pauperzorg tot verzorgingsstaat 1912-1945........................................................20
Hoofdstuk 4: Armoede in stad en wijk..............................................................................................22
Boek: Diversiteit in de samenleving......................................................................................................24
Hoofdstuk 1: Intersectionaliteit ......................................................................................................24
Hoofdstuk 5: Armoede als breuklijn in de samenleving....................................................................26
Hoofdstuk 14.2: Sociale rechtvaardigheid .......................................................................................28
Boek Praktische ontwikkelingspsychologie voor sociaal werk..............................................................29
Hoofdstuk 2: Ontwikkelingstheorieën..............................................................................................29
Hoofdstuk 4: Een speciale band. Hechting...........................................................................................34
Hoofdstuk 5: De dreumes (1-2 jaar).................................................................................................36
H3.6: Opvoedstijlen (Inleiding in de Pedagogie)...............................................................................39
Boek: Basisboek sociaal werk...............................................................................................................41
Hoofdstuk 1: Kennismaken met sociaal werk...................................................................................41
Hoofdstuk 2: Van caritas naar veelzijdig beroep..............................................................................44
Boek: Professionele autonomie in sociaal werk...................................................................................48
Hoofdstuk 1: Sociaal werk als professie............................................................................................48
Hoofdstuk 2: Collectieve aspecten van sociaal werk........................................................................51
Factsheet Armoede en gender gedurende de levensloop....................................................................52
PDF: Ouderschapstheorie Alice van der Pas.........................................................................................53
Boek: Gezinnen met meervoudige en complexe problemen................................................................54
Hoofdstuk 3.3 verschillen tussen gezinnen met meervoudige en complexe problemen en gezinnen
uit de algemene Nederlandse bevolking..........................................................................................54
Boek: Praktijkgericht onderzoek voor sociaal werk..............................................................................55
Hoofdstuk 3 Versmailen, toesplitsen en richten: De onderzoeksvraag............................................55
Begrippenlijst........................................................................................................................................58
..............................................................................................................................................................58
2
, Samenvatting Belangenbehartiging SW jaar 1 – Sophie Hoogesteger
Boek: Sociologie voor sociaal werk
Hoofdstuk 1: De basis van sociologie
Sociologie is de wetenschap van de maatschappij.
H1.1 Waar komt sociologie vandaan?
Sociologie werd opgericht in de late 19e eeuw, daarvoor was het domein
van filosofen en economen. De industriële revolutie in de 19e eeuw bracht
verschuivingen met zich mee waardoor het sociale belang van
omstandigheden veel opvallender werden. Er vonden vanaf toen niet
alleen grondige veranderingen plaats in de productie en het transport,
maar ook in de manier waarop mensen met elkaar leefden.
De grondleggers van de sociologie: Emile Durkheim, Max Weber en Karl
Marx legden de fundamenten van de drie verschillende thema’s in de
sociologie:
Solidariteit (emile durkheim)
Hoe kan het dat mensen niet volledig egoïstisch zijn, maar zich vaak lid
voelen van een groep en zich inzetten voor anderen? Als sociaal werker
werk je vaak met mensen die sociaal geïsoleerd zijn, aan jou de taak
weer aansluiting te vinden. Het aanwakkeren van het gevoel van
solidariteit en gemeenschap.
Het verband tussen maatschappelijke omstandigheden en
mentaliteit (max weber)
Mensen lieten zich steeds meer leiden door de onderbouwde
wetenschappelijke kennis in plaats van traditionele, nauwelijks
onderbouwde opvattingen. Hij kwam met het idee dat maatschappelijke
omstandigheden gepaard gaan met een bepaalde mentaliteit. Omdat
mensen zich in een bepaalde situatie bevinden, kijken ze op een
bepaalde manier naar de realiteit en gedragen zich daar ook naar. In
het sociaal werk zie je dat iemands situatie zijn perspectief beïnvloed
zoals in armoede.
Ongelijkheid (karl marx)
De industriële revolutie ging gepaard met veel armoede. Marx probeerde
te begrijpen hoe de productie veel efficiënter was en meer geld opleverde
maar de arbeiders armer werden. Dit kwam door het kapitalisme, er
ontstond een kloof tussen arme werknemers en rijke werkgevers:
ongelijkheid. Machtsverhoudingen. Oplossing: Industrieën moesten
gemeenschappelijk bezit worden i.p.v. individueel. Dit is in praktijk niet zo
makkelijk te verwezenlijken. Als sociaal werker is het belangrijk rekening
te houden met economische omstandigheden en hoe de economie is
georganiseerd.
H1.2 De wetenschap van de maatschappij
Sociologie is een wetenschap die zich baseert op onderzoek. Er wordt op
een systematische manier onderzoek gedaan: Empirisch. Sociologen willen
3
, Samenvatting Belangenbehartiging SW jaar 1 – Sophie Hoogesteger
verklaringen bieden en zijn op zoek naar patronen. Om patronen te
ontdekken kun je problemen voorkomen of oplossen. Sociologen
onderzoeken concrete situaties en proberen in beeld te krijgen wat voor
als algemeen geldt d.m.v. het identificeren van regelmatigheden van de
situatie.
Sociologie houdt zich bezig met de maatschappij. De sociologie is een
gedragswetenschap met als doel: Menselijk gedrag verklaren. De nadruk
ligt daarbij op de invloed van de omgeving en de maatschappelijke
omstandigheden. Mensen maken deel uit van sociale verbanden, ze zijn
constant in contact met elkaar. De sociologie kijkt hoe sociale verbanden
een voorwaarde zijn voor menselijk gedrag. Ons handelen is sociaal
bepaald. Ook onze kenmerken zijn te verbinden aan sociale verbanden.
Onze kleding- en muzieksmaak en voor welke voetbalploeg je bent heeft
te maken met waar je bent opgegroeid.
Sociologische verbeeldingskracht: Het bewustzijn dat de sociale
omgeving waarin je opgroeit je vormt en dat dit invloed heeft op je hele
leven.
H1.3 Sociaal gedrag als rollenspel
Mensen spelen in diverse situaties rollen. We passen onze taal aan en ook
onze lichaamstaal aan de situatie. Ook verschillende attributen helpen ons
een rolvorm te geven: Je doet andere kleding aan naar een
sollicitatiegesprek dan wanneer je met vrienden afspreekt. Bewust of
onbewust nemen we een rol aan. Dit doen we omdat het ervoor zorgt dat
sociale interacties min of meer ordelijk verlopen. Rollen zijn
complementair: Ze veronderstellen elkaar. Je gedraagt je allen als student
als er een leraar tegenover je staat. Je gedraagt je als sociaal werker op
een bepaalde manier, afhankelijk van de cliënt.
Rollenpatronen hebben meestal te maken met stereotypes.
Civil disattention: Negeren uit beleefdheid. Je loopt bijvoorbeeld
vermoeilijkt langs een persoon die het gangpad blokkeert om een signaal
af te geven zonder iets te zeggen om de boodschap wel over te geven.
Rolovertreding: Iemand zijn rol voldoet niet aan de verwachting. Dit
gebeurt vaak onbewust omdat mensen niet weten welke rol er van hen
wordt verwacht. Maar soms ook bewust omdat ze het niet eens zijn met de
verwachting.
Impression management: Je probeert het beeld dat anderen van je
hebben actief te sturen waardoor je controle hebt over hun verwachting.
Front en backstage gedrag: Horecasituatie; een klant is ontevreden. In de
front reageer je beleefd maar in de back kan je mopperen over hoe
iemand je heeft benaderd.
H1.4 Socialisatie
4
