Observeren in psychologie en pedagogie h5:
overeenstemming tussen observatoren: de rol van training
5.1 eigenschappen van een observator
De observator wordt wel beschouwd als de zwakke schakel in het onderzoek. De
mens is feilbaar, maar de observator mag niet falen.
Goede observatoren zijn personen die getraind kunnen worden om ‘constant’ te
zijn, ongeacht met welk systeem zij aan de slag moeten. Zij moeten met een zo
laag mogelijk aantal fouten kunnen presteren, met andere woorden: zo
betrouwbaar mogelijk scoren.
Goede observatoren zijn personen die voldoende kennis hebben over of gevoelig
zijn voor de te observeren gedragsvariabelen. Als onderzoeker selecteer je
observatoren die midden in de alledaagse werkelijkheid staan. Zij weten het
meest over de voortgang van het onderzoek en zijn ook de eerst aangewezenen
om problemen te signaleren.
Pretrainingskenmerken
1. Het vermogen om de aandacht erbij te houden (continuering van aandacht)
zonder in een sleur te geraken. Vaak doen dezelfde gedragingen zich steeds
weer voor, maar kan de nuancering in het repertoire van een proefpersoon
veranderen. Observatoren moeten niet alleen dezelfde verschijnselen kunnen
blijven zien, maar ook de veranderingen daarin kunnen waarnemen
2. Het vermogen om heel wat stimulatie vanuit de omgeving op te pikken zonder in
de war te raken. Observatoren moeten belangrijke details kunnen opmerken. Ze
dienen de conflicterende en ambigue gedragssignalen gedetailleerd vast te
leggen en daarna op zoek te gaan naar orde. Dit is een kwestie van ervaring en
training
3. Inzicht in de eigen vooroordelen en voorkeuren. Er bestaan geen neutrale
personen. Observatoren zijn pas een verantwoord instrument voor zover zij in
staat zijn tot afstandelijkheid, als de geobserveerde interacties en hun eigen
persoonlijke waarden elkaar niet beïnvloeden.
4. Analytisch en introspectief zijn. Goede observatoren zijn genegen tot observatie
in het dagelijks leven. Hun ervaring is in wezen levenslang informele observatie
Volgens Boice zijn er drie vaste kenmerken van goede observatoren
Leeftijd (levenservaring)
Sekse (vrouwen blijken superieure observatoren)
Zekere mate van sereniteit
voor de rest word je pas een goede observator door training
Een onderzoek kan nooit beter zijn dan wat de observatoren aanleveren. De
resultaten zijn net zo stabiel en waarachtig als het materiaal dat zij inbrengen. Het is
daarnaast niet ongebruikelijk om collega-onderzoekers in te schakelen als
observatoren, wanneer ze bijvoorbeeld veel ervaring hebben met een bepaald
systeem. Andersom kunnen deze collega’s functioneren als trainers en voorlichters
bij bepaalde systemen of diensten verlenen als externe experts bij moeilijk te scoren
gedragingen.
overeenstemming tussen observatoren: de rol van training
5.1 eigenschappen van een observator
De observator wordt wel beschouwd als de zwakke schakel in het onderzoek. De
mens is feilbaar, maar de observator mag niet falen.
Goede observatoren zijn personen die getraind kunnen worden om ‘constant’ te
zijn, ongeacht met welk systeem zij aan de slag moeten. Zij moeten met een zo
laag mogelijk aantal fouten kunnen presteren, met andere woorden: zo
betrouwbaar mogelijk scoren.
Goede observatoren zijn personen die voldoende kennis hebben over of gevoelig
zijn voor de te observeren gedragsvariabelen. Als onderzoeker selecteer je
observatoren die midden in de alledaagse werkelijkheid staan. Zij weten het
meest over de voortgang van het onderzoek en zijn ook de eerst aangewezenen
om problemen te signaleren.
Pretrainingskenmerken
1. Het vermogen om de aandacht erbij te houden (continuering van aandacht)
zonder in een sleur te geraken. Vaak doen dezelfde gedragingen zich steeds
weer voor, maar kan de nuancering in het repertoire van een proefpersoon
veranderen. Observatoren moeten niet alleen dezelfde verschijnselen kunnen
blijven zien, maar ook de veranderingen daarin kunnen waarnemen
2. Het vermogen om heel wat stimulatie vanuit de omgeving op te pikken zonder in
de war te raken. Observatoren moeten belangrijke details kunnen opmerken. Ze
dienen de conflicterende en ambigue gedragssignalen gedetailleerd vast te
leggen en daarna op zoek te gaan naar orde. Dit is een kwestie van ervaring en
training
3. Inzicht in de eigen vooroordelen en voorkeuren. Er bestaan geen neutrale
personen. Observatoren zijn pas een verantwoord instrument voor zover zij in
staat zijn tot afstandelijkheid, als de geobserveerde interacties en hun eigen
persoonlijke waarden elkaar niet beïnvloeden.
4. Analytisch en introspectief zijn. Goede observatoren zijn genegen tot observatie
in het dagelijks leven. Hun ervaring is in wezen levenslang informele observatie
Volgens Boice zijn er drie vaste kenmerken van goede observatoren
Leeftijd (levenservaring)
Sekse (vrouwen blijken superieure observatoren)
Zekere mate van sereniteit
voor de rest word je pas een goede observator door training
Een onderzoek kan nooit beter zijn dan wat de observatoren aanleveren. De
resultaten zijn net zo stabiel en waarachtig als het materiaal dat zij inbrengen. Het is
daarnaast niet ongebruikelijk om collega-onderzoekers in te schakelen als
observatoren, wanneer ze bijvoorbeeld veel ervaring hebben met een bepaald
systeem. Andersom kunnen deze collega’s functioneren als trainers en voorlichters
bij bepaalde systemen of diensten verlenen als externe experts bij moeilijk te scoren
gedragingen.
