h1: dataverzameling door observatie
1.1 een voorbeeld bij wijze van inleiding
observatie is het verwerven van informatie over gedrag, gedachten of emoties. We
kiezen voor observatie omdat we iets te weten willen komen wat we niet op een
andere wijze via test of vragenlijsten kunnen vangen.
Niet elk moment is even geschikt om te observeren. Dat heeft te maken met de mate
waarin de geobserveerde periodes overeenstemmen met wat representatief is voor
het geheel aan mogelijk te verrichten observaties.
1.2 een classificatie van wijzen van observeren
Sociale wetenschappers, ethologen of clinici observeren in de regel systematisch of
gestructureerd, dat wil zeggen dat zij het gedrag onder studie te lijf gaan met een
instrument of zelfs meerdere om gedrag vast te leggen.
Als we besluiten te observeren, dan hebben we in principe de keuze tussen:
1. outsiders; zij hebben geen deel aan hetgeen geobserveerd wordt
2. getuigen: zij worden geselecteerd op basis van hun toegang tot en ervaring met
de groep die de onderzoeker wenst te onderzoeken
3. insiders: de proefpersoon zelf, de enigen die de mogelijkheid bieden tot
observatie van hun innerlijk.
Daarnaast is er de keuze tussen systematisch (gestructureerd) dan wel
onsystematisch (ongestructureerd) te observeren.
Systematisch – gestructureerd Onsystematisch – ongestructureerd
Systematisch = gebruik wordt De onderzoeker in het voorstadium van
gemaakt van een instrument onderzoek
(observatiesysteem, vragenlijst,
checklist, rating scale etc.)
Met outsiders
Deze observatoren bedienen zich van
een observatiesysteem waarin zij
getraind zijn. We noemen dit het
ethologische model. Je observeert
van buitenaf
Met getuigen
Berichten aan de hand van
vragenlijsten, checklists of rating scales.
Getuigen zijn niet getraind, maar
worden geselecteerd op basis van het
feit dat zij veel ervaring hebben met de
leden van de groep of gemeenschap die
zij op verzoek van de onderzoekers
beoordelen.
Met insiders
Worden gekozen om wetenschappers
via zelfobservatie inzicht te geven in hun