Pesten op school
Frits Goossens, Marjolijn Vermande en Matty van der Meulen
ISBN: 9789059318175
Van der Meulen, M., Goossen, F., & Reijntjes, A. (2015). Pesten op school, 2e druk. Uitgeverij:
Boom Lemma Uitgevers
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Pesten; definitie, sekseverschillen, prevalentie, verloop en consequenties................................2
Hoofdstuk 4: Pesten als groepsproces............................................................................................................ 4
Hoofdstuk 5: De rol van de omgeving: ouders, broers en zussen en sociaal klimaat op school.........................6
Hoofdstuk 7: Schoolbrede interventieprogramma’s........................................................................................ 8
Hoofdstuk 8: Interventies op het niveau van de klas.......................................................................................9
, Hoofdstuk 1: Pesten; definitie, sekseverschillen,
prevalentie, verloop en consequenties
Pesten komt vaak voor. Pesten kan een probleem zijn met langdurige effecten voor zowel
daders als slachtoffers.
‘Een leerling wordt gepest of tot slachtoffer gemaakt wanneer hij of zij bij herhaling wordt
onderworpen aan de negatieve handelingen van een of meer medeleerlingen.’
‘Pesten is een subtype van agressief gedrag, waarbij één of meerdere individuen bij
herhaling een betrekkelijk machteloze ander aanvalt (aanvallen), vernedert (vernederen) en/
of buitensluit (buitensluiten).
Drie basale kenmerken:
- De dader heeft de bedoeling iemand leed te berokkenen (intentie).
- Het pesten vindt herhaaldelijk en over een langere periode plaats (herhaling over
tijd).
- Er is een verschil in macht tussen dader en slachtoffer (machtsverschil).
Pesten is een vorm van agressief gedrag, maar niet alle agressie tussen leerlingen kan als
pesten worden beschouwd.
- Fysiek pesten
- Verbaal pesten
- Materieel pesten
- Indirect, relationeel of sociaal pesten
- Cyberpesten
- Ractistisch pesten
Jongens zijn over het algemeen meer betrokken bij pesten dan meisjes, vooral als dader, al
zijn de uitkomsten van de verschillende studies niet zonder meer eenduidig.
Jongens pesten op veel manieren en meisjes slechts op één manier (de sociale manier). Voor
jongens is het vanwege hun grote fysieke kracht aantrekkelijker om directe agressie te
vertonen.
Er is een biologische verklaring voor sekseverschillen, namelijk de grote verschillen in
hormonale huishouding.
Meisjes worden vaker sociaal gepest en jongens vaker fysiek.
Pesten komt vaak voor in tweetallen (dyades).
Observatie kan gezien worden als de objectiefste methode om gedrag in kaart te brengen.
Observatie biedt bovendien de gelegenheid om vast te stellen wie er getuige zijn van het
pesten, wat die getuigen dan doen en hoe lang pestepisoden duren.
Frits Goossens, Marjolijn Vermande en Matty van der Meulen
ISBN: 9789059318175
Van der Meulen, M., Goossen, F., & Reijntjes, A. (2015). Pesten op school, 2e druk. Uitgeverij:
Boom Lemma Uitgevers
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Pesten; definitie, sekseverschillen, prevalentie, verloop en consequenties................................2
Hoofdstuk 4: Pesten als groepsproces............................................................................................................ 4
Hoofdstuk 5: De rol van de omgeving: ouders, broers en zussen en sociaal klimaat op school.........................6
Hoofdstuk 7: Schoolbrede interventieprogramma’s........................................................................................ 8
Hoofdstuk 8: Interventies op het niveau van de klas.......................................................................................9
, Hoofdstuk 1: Pesten; definitie, sekseverschillen,
prevalentie, verloop en consequenties
Pesten komt vaak voor. Pesten kan een probleem zijn met langdurige effecten voor zowel
daders als slachtoffers.
‘Een leerling wordt gepest of tot slachtoffer gemaakt wanneer hij of zij bij herhaling wordt
onderworpen aan de negatieve handelingen van een of meer medeleerlingen.’
‘Pesten is een subtype van agressief gedrag, waarbij één of meerdere individuen bij
herhaling een betrekkelijk machteloze ander aanvalt (aanvallen), vernedert (vernederen) en/
of buitensluit (buitensluiten).
Drie basale kenmerken:
- De dader heeft de bedoeling iemand leed te berokkenen (intentie).
- Het pesten vindt herhaaldelijk en over een langere periode plaats (herhaling over
tijd).
- Er is een verschil in macht tussen dader en slachtoffer (machtsverschil).
Pesten is een vorm van agressief gedrag, maar niet alle agressie tussen leerlingen kan als
pesten worden beschouwd.
- Fysiek pesten
- Verbaal pesten
- Materieel pesten
- Indirect, relationeel of sociaal pesten
- Cyberpesten
- Ractistisch pesten
Jongens zijn over het algemeen meer betrokken bij pesten dan meisjes, vooral als dader, al
zijn de uitkomsten van de verschillende studies niet zonder meer eenduidig.
Jongens pesten op veel manieren en meisjes slechts op één manier (de sociale manier). Voor
jongens is het vanwege hun grote fysieke kracht aantrekkelijker om directe agressie te
vertonen.
Er is een biologische verklaring voor sekseverschillen, namelijk de grote verschillen in
hormonale huishouding.
Meisjes worden vaker sociaal gepest en jongens vaker fysiek.
Pesten komt vaak voor in tweetallen (dyades).
Observatie kan gezien worden als de objectiefste methode om gedrag in kaart te brengen.
Observatie biedt bovendien de gelegenheid om vast te stellen wie er getuige zijn van het
pesten, wat die getuigen dan doen en hoe lang pestepisoden duren.
