VOLLEDIGE SAMENVATTING VAN IPR!!! ALLES STAAT ERIN

SAMENVATTING
INTERNATIONAAL PUBLIEKRECHT

,ATHENA TENTAMENTRAINING

COLLEGE 1: INLEIDING
OMSCHRIJVING
Internationaal publiekrecht
o Regelt de uitoefening van publiek gezag in de internationale gemeenschap
o Kent daartoe bevoegdheden toe aan entiteiten die publiek gezag uitoefenen
o Biedt een juridisch kader waarbinnen deze entiteiten de bevoegdheden uitoefenen

Onderscheiden van:
o Volkenrecht: ius gentium
o Internationaal recht

Elementen:
o Internationaal
o Publiek
o Recht

Belang:
o Staten zijn onderling afhankelijk (vb. uitstoot CO2 in China heeft gevolgen voor
Nederland)
o Internationaal publiekrecht is afhankelijk van nationaal recht (vb. een wet over
klimaatverandering heeft pas effect als staten hier ook praktisch gevolg aan geven)
o Nederland als klein land heeft extra belang

Verhouding Europees recht:
o Europees recht = het recht van de Europese Unie
o Betreft de samenwerking tussen de lidstaten (27 staten)
o Speler op internationale toneel (195 staten)
o Inmiddels een vak apart

1- HET INTERNATIONELE ELEMENT
Nationaal of internationaal recht? Rechtsbron
o Nederlands recht: wet/contract
o Internationaal recht: gewoonterecht/verdrag/besluit van IO/algemene rechtsbeginselen

Verhouding tussen nationale en internationale rechtsorde: twee opvattingen
o Dualistische leer: internationaal en nationaal volledig gescheiden; nadruk op soevereine
staat
 Staat creëert zowel nationaal als internationaal recht
o Monistische leer: één rechtsorde, waar zowel internationaal als nationaal recht deel van
uitmaken; nadruk op individu
 Internationaal recht is recht dat staat kan beperken

Formele scheiding internationaal en nationaal recht
o Eigen autonome rechtsbronnen
 Autonomie: elke rechtsorde bepaalt zelf of en onder welke voorwaarden zij
juridische effecten toekent aan rechtsregels uit een andere rechtsorde
o Uitgangspunten van formele scheiding

,  Een regel van nationaal recht heeft in beginsel geen betekenis in internationale
rechtsorde
 Waarom niet? (art. 27 WVV blz. 185)
 Internationaal recht kan niet zelf haar gevolgen in nationale rechtsorde bepalen
 Eigen organen nationaal en internationaal recht?

Nuanceringen formele scheiding:
o Internationaal recht niet slechts tot staten, maar ook tot natuurlijke personen gericht
o Internationaal recht en nationaal recht steeds vaker betrekking op hetzelfde onderwerp
o Nationale rechtsorde opengesteld voor internationaal recht  Verwevenheid

2- HET PUBLIEKE ELEMENT
 Internationaal publiekrecht legitimeert en reguleert de uitoefening van publiek gezag in de
internationale gemeenschap
o Wat betekent dat?
o Actoren zijn staten (en IO’s), slechts indirect particulieren betrokken
 Internationaal publiekrecht beschermt publieke belangen, zoals internationale veiligheid en milieu
 Onderscheid met internationaal privaatrecht
 Onderscheid met nationaal publiekrecht: lijkt meer op privaatrecht dan publiekrecht (regelt
onderlinge betrekkingen tussen partijen die op voet van gelijkwaardigheid met elkaar recht maken)

3- HET RECHT ELEMENT
 Onderscheid recht van politiek en moraal
 Hoe dan?
 Bron van een regel: verdragen, gewoonterecht, besluiten van IO’s. algemene rechtsbeginselen
 Sanctionering van schendingen
o Staten: diplomatiek protest, sancties
o IO’s: politieke organen (vb. VN-Veiligheidsraad), rechterlijk instanties (IGH, ISH)
o Handhaving in nationale context d.m.v. integratie in nationale rechtsorde (vb. EVRM)
o Vrijwillige naleving: reputatieschade

ORGANISATIE
 Drie kernwaarden
o Recht van co-existentie
 Wederzijdse erkenning van soevereiniteit
o Recht van samenwerking
o Recht van integratie
 Uitvoering van publieke taken deels georganiseerd op bovennationaal niveau (VN, EU)
 Zullen staten ooit oplossen in één wereldstaat? Waarschijnlijk niet
o Europa niet krachtig genoeg om de staat te vervangen
o Volk accepteert publiek gezag alleen bij gedeelde waarden over een langere periode

ONDERDELEN
 Algemeen deel: overkoepelende beginselen
o Formele beginselen: erkenning van rechtssubjectiviteit, totstandkoming rechtsregels
o Materiele beginselen: goede trouw, pacta sunt servanda
 Bijzondere delen:
o Internationaal strafrecht
o Internationaal belastingrecht
o Recht van de zee
o Humanitair oorlogsrecht