Samenvatting Inkoop vanuit een Marketingrol
Inhoudsopgave
Samenvatting Inkoop vanuit een Marketingrol ............................................................................................... 1
Hoofdstuk 1; inkoop in vogelvlucht ..................................................................................................................... 2
1.1 begripsbepaling inkoop ............................................................................................................................. 2
1.2 Inkoop binnen de keten....................................................................................................................... 3
1.3 de noodzakelijke meerwaarde van inkoop .......................................................................................... 4
1.4 Bereiken van inkoopresultaat.............................................................................................................. 8
1.5 Inkoop in ontwikkeling ...................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 2; inkoop in sectoren ........................................................................................................................ 11
2.1 Productiebedrijven ............................................................................................................................ 11
2.2 Dienstverleners.................................................................................................................................. 13
2.3 Handelsondernemingen .................................................................................................................... 14
2.4 Inkoop bij de overheid ....................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 4.1 t/m 4.3- 4.6; inkoopproces ......................................................................................................... 17
4.1 Rol als inkoper ................................................................................................................................... 17
4.2 Initiële inkoop .................................................................................................................................... 17
4.3 Operationele inkoop.......................................................................................................................... 22
4.6 Contractmanagement en ‘contract compliance’ ............................................................................... 24
Hoofdstuk 5; prijsstelling en inkoop .................................................................................................................. 25
169 t/m 192 ....................................................................................................................................................... 25
5.1 Kostenopbouw .................................................................................................................................. 25
5.2 Varianten van prijszetting.................................................................................................................. 26
5.3 Total cost of ownership ..................................................................................................................... 27
5.4 Beperken van inkoopprijsstijgingen .................................................................................................. 28
5.5 Kosten in de keten ............................................................................................................................. 28
5.6 Ketenfinanciering .............................................................................................................................. 29
1
,Hoofdstuk 1; inkoop in vogelvlucht
Blz. 13 t/m 44
1.1 begripsbepaling inkoop
Begrijpen van het verschil tussen kopen en inkopen. Het kopen van brood en koffie heet
kopen, wanneer je bewust bezig bent met een gestructureerde en beleidsmatig aankoop en
er voor zorgt dat de onderneming winst kan maken, heet dit inkopen.
Hoe je het begrip kan opvatten:
Als de aanschaf zelfà concreet wat er ingekocht is
Als functioneel gebied van een organisatie à inkoop is een functie omdat er producten
worden ingekocht kan er ook weer worden verkocht.
Als afdelingà de afdeling in de organisatie die is aangewezen om aankopen te organiseren.
Organisaties eisen voor inkoop:
Inkoop moet ertoe bijdragen de kwetsbaarheid van de onderneming ten opzichte van
leveranciers, concurrenten en afnemers op lange termijn te minimaliseren
Inkoop moet actief participeren in het vinden van leveranciers die in staat zijn mee te
denken aan toekomstige technologische ontwikkelingen
De inkoop moet ervoor zorgen dat de leveranciers meerwaarde opleveren voor de
organisatie
Inkoop: is alles waar een externe factuur tegenover staat
Inkoop is niet meer gericht alleen op het primaire proces (de inkoop van productie of de
dienstverlening) maar op het geheel. Dit dus ook voor het ondersteunende procesà ook
inkoop voor aanschaf van kantoorartikelen, koffiebekers, toiletpapier etc. maar ook
verzekeringen voor brand of bedrijfsaansprakelijkheid.
Inkoop is een onderdeel van een organisatie, die op haar eurt weer een onderdeel vormt
van een keten van organisaties, die uiteindelijk een product of dienst aan de eindconsument
levert.
Inkoop moet een duidelijk beeld hebben welke plaats zij heeft in een keten, en hoe de keten
voor en na haar georganiseerd is. Concreet:
• Strategisch: het vertalen van de organisatiestrategie naar een inkoopstrategie
• Tactisch: het beheersen van een bestand van leveranciers
• Operationeel: het inkopen zelf
In de organisatiestrategie, wordt vastgelegd welke markten de organisatie denkt te
bedienen en met welke producten of diensten. Alle personen en afdelingen binnen de
organisatie zullen zich moeten houden aan deze strategie.
De afdeling inkoop dient de organisatiestrategie dus om te zetten naar een inkoopstrategie.
De aspecten die hierbij naar voren komen zijn, toegevoegde waarde, bedrijfsrisico en kosten.
Niet doen: inkoopbeslissing op een aspect te beoordelen zoals alleen op lagere inkoopprijs.
Aspecten kunnen zijn: duurzaamheid, kwaliteit, voorraadhoogte, omslagkosten en risico.
Effect van inkoopbeslissingen
2
, Strategische Te verwachten effecten
inkoopbeslissing
Inkopen in plaats van zelf Meer kapitaal voor andere aspecten omdat er minder
maken personeel komt, minder grondstoffen etc.
Afhankelijkheid van leveranciers neemt toe
Intensieve samenwerking Samenwerking reduceert verspilling tussen verschillende
met kleiner aantal schakels in de keten en verbetert de reactietijd naar de markt
leveranciers
De afhankelijkheid van partners neemt toe
De continuïteit van de toelevering kan in gevaar komen
waneer de leverancier failliet gaat of bij staking of brand
Leverancier kan vanwege de grotere verkoopomzet
afhankelijker worden van de klant
Risico spreiden over meer Als vergelijkbare grondstoffen bij verschillende leveranciers
leveranciers wordt ingekocht kunnen er kwaliteitsverschillen ontstaan
Meer globaal inkopen Langere toeleveringsketen en meer kans op verstoringen,
levertijd, kwaliteitsverleis
Duurzaam inkopen Minder gebruik van materiaal
Energie is goed voor het milieu
Prijs van het eindproduct kan hoger uitvallen
Vermindering voorraden Een goede planning met leveranciers zorgen voor minder
voorraad, minder magazijnruimte en minder kapitaalbeslagà
lagere kosten
Verlaging inslagkosten Afspraken qua logistieke afhandeling kunnen leiden tot
mindere handelingen tijdens het transport en bij inslag van
het magazijn
Vermindering Door betere kwaliteit te leveren sturen afnemers minder
retourzending producten retourà minder handelingen en irritaties
Verhogen kwaliteit van de Verbetering van kwaliteit zorgt voor meer productie en
ingekochte goederen controle kosten. Eventuele meerkosten voor leveranciers zorgt
voor minder kosten voor de interne organisatie.
Lange termijncontracten Je hebt zekerheid van leveren
afsliuten
Minder transactiekosten voor het zoeken van nieuwe
leveranciers en de samenwerkingsrelatie
Goede inkoopcontracten Betere kwaliteit doordat beide partijen weten wat er
verwacht wordt en waar ze aan toe zijn
Bij escalatie van meningsverschillen kan dit leiden tot een
juridisch conflict en voor grote schade leveren
Marktontwikkelingen Organisatie is beter voorbereid op de te verwachten
screenen ontwikkelingen op de belangrijke verkoop- inkoopmarkten
Inkoop is een omgekeerde verkoop.
1.2 Inkoop binnen de keten
Waardeketen van Porter: belangrijk dat alle onderdelen van een
organisatie in elkaar overlopen. De organisatie kan meer waarde
vaststellen per afdeling binnen het geheel. Zo kun je zien of een
afdeling genoeg winst of omzet maakt, zo niet dan kun je
besluiten een schakel uit de keten te verwijderen.
Einddoel van de organisatie:
1. Nastreven van zoveel mogelijk winst op korte termijn
2. Het behoud van de organisatie op lange termijn
3
, Supply chain/logistieke keten: de keten die wordt verbonden vanaf de bestemming van de
producten van een organisatie vanaf oer-leverancier tot eindconsument. Porter heeft maar
betrekking op één organisatie.
Meerwaarde: inkoop moet ernaar streven om meerwaarde voor de eigen organisatie te
creëren.
Inkoopkanaal: de weg waarlangs een organisatie
producten of diensten verwerft. Dit kan direct zijn,
maar vaak loopt die weg via verschillende bedrijven à
een keten. Zie hiernaast. 2 verschillende:
1. Direct kanaal: een producent levert direct aan
de inkopende organisatie zonder tussenhandel
2. Indirect kanaal: de leverancier levert goederen
via een of meer tussenstappen. VB: leveranciers
distribueren hun producten indirect, via groothandels,
dealers of importeurs.
Een inkoopkanaal is het omgekeerde van een
distributiekanaalà dat is de weg die een product
aflegt van een producent naar consument. Inkopers
gebruiken veel verschillende inkoopkanalen naast
elkaar.
1.3 de noodzakelijke meerwaarde van inkoop
Organisatiestrategieà inkoop moet er zeker van zijn dat via de aanschaf van producten en
diensten zij een toegevoegde waarde leveren.
Inkoopplan=inkoopbeleidà hierin wordt precies beschreven hoe de vertaalslag van de
organisatiestrategie naar inkoopbeleid wordt gemaakt, hoe je ervoor kunt zorgen dat de
inkoop de organisatiestrategie ondersteund en mede mogelijk maakt en hoe
binnenkomende goederen en diensten worden ingekocht.
In het inkoopplan stel je doelen op verschillende niveau’s:
• Strategisch: hierin beschrijft men wat de langetermijndoelen zijn en dit bevat:
o Inkoopdoelstellingen die zijn afgeleid van organisatiedoelstellingen
o Een inkoopstrategie waarin wordt beschreven hoe de inkoopdoelstellingen
worden gerealiseerd
o De hoofdlijnen van het leveranciersmanagement
o De wijze waarop de inkooporganisatie is vormgegeven (rol inkoopafdeling,
samenwerking met andere afdelingen)
• Tactisch: de dagelijkse, operationele inkoopactiviteit moeten voortvloeien
4
Inhoudsopgave
Samenvatting Inkoop vanuit een Marketingrol ............................................................................................... 1
Hoofdstuk 1; inkoop in vogelvlucht ..................................................................................................................... 2
1.1 begripsbepaling inkoop ............................................................................................................................. 2
1.2 Inkoop binnen de keten....................................................................................................................... 3
1.3 de noodzakelijke meerwaarde van inkoop .......................................................................................... 4
1.4 Bereiken van inkoopresultaat.............................................................................................................. 8
1.5 Inkoop in ontwikkeling ...................................................................................................................... 10
Hoofdstuk 2; inkoop in sectoren ........................................................................................................................ 11
2.1 Productiebedrijven ............................................................................................................................ 11
2.2 Dienstverleners.................................................................................................................................. 13
2.3 Handelsondernemingen .................................................................................................................... 14
2.4 Inkoop bij de overheid ....................................................................................................................... 15
Hoofdstuk 4.1 t/m 4.3- 4.6; inkoopproces ......................................................................................................... 17
4.1 Rol als inkoper ................................................................................................................................... 17
4.2 Initiële inkoop .................................................................................................................................... 17
4.3 Operationele inkoop.......................................................................................................................... 22
4.6 Contractmanagement en ‘contract compliance’ ............................................................................... 24
Hoofdstuk 5; prijsstelling en inkoop .................................................................................................................. 25
169 t/m 192 ....................................................................................................................................................... 25
5.1 Kostenopbouw .................................................................................................................................. 25
5.2 Varianten van prijszetting.................................................................................................................. 26
5.3 Total cost of ownership ..................................................................................................................... 27
5.4 Beperken van inkoopprijsstijgingen .................................................................................................. 28
5.5 Kosten in de keten ............................................................................................................................. 28
5.6 Ketenfinanciering .............................................................................................................................. 29
1
,Hoofdstuk 1; inkoop in vogelvlucht
Blz. 13 t/m 44
1.1 begripsbepaling inkoop
Begrijpen van het verschil tussen kopen en inkopen. Het kopen van brood en koffie heet
kopen, wanneer je bewust bezig bent met een gestructureerde en beleidsmatig aankoop en
er voor zorgt dat de onderneming winst kan maken, heet dit inkopen.
Hoe je het begrip kan opvatten:
Als de aanschaf zelfà concreet wat er ingekocht is
Als functioneel gebied van een organisatie à inkoop is een functie omdat er producten
worden ingekocht kan er ook weer worden verkocht.
Als afdelingà de afdeling in de organisatie die is aangewezen om aankopen te organiseren.
Organisaties eisen voor inkoop:
Inkoop moet ertoe bijdragen de kwetsbaarheid van de onderneming ten opzichte van
leveranciers, concurrenten en afnemers op lange termijn te minimaliseren
Inkoop moet actief participeren in het vinden van leveranciers die in staat zijn mee te
denken aan toekomstige technologische ontwikkelingen
De inkoop moet ervoor zorgen dat de leveranciers meerwaarde opleveren voor de
organisatie
Inkoop: is alles waar een externe factuur tegenover staat
Inkoop is niet meer gericht alleen op het primaire proces (de inkoop van productie of de
dienstverlening) maar op het geheel. Dit dus ook voor het ondersteunende procesà ook
inkoop voor aanschaf van kantoorartikelen, koffiebekers, toiletpapier etc. maar ook
verzekeringen voor brand of bedrijfsaansprakelijkheid.
Inkoop is een onderdeel van een organisatie, die op haar eurt weer een onderdeel vormt
van een keten van organisaties, die uiteindelijk een product of dienst aan de eindconsument
levert.
Inkoop moet een duidelijk beeld hebben welke plaats zij heeft in een keten, en hoe de keten
voor en na haar georganiseerd is. Concreet:
• Strategisch: het vertalen van de organisatiestrategie naar een inkoopstrategie
• Tactisch: het beheersen van een bestand van leveranciers
• Operationeel: het inkopen zelf
In de organisatiestrategie, wordt vastgelegd welke markten de organisatie denkt te
bedienen en met welke producten of diensten. Alle personen en afdelingen binnen de
organisatie zullen zich moeten houden aan deze strategie.
De afdeling inkoop dient de organisatiestrategie dus om te zetten naar een inkoopstrategie.
De aspecten die hierbij naar voren komen zijn, toegevoegde waarde, bedrijfsrisico en kosten.
Niet doen: inkoopbeslissing op een aspect te beoordelen zoals alleen op lagere inkoopprijs.
Aspecten kunnen zijn: duurzaamheid, kwaliteit, voorraadhoogte, omslagkosten en risico.
Effect van inkoopbeslissingen
2
, Strategische Te verwachten effecten
inkoopbeslissing
Inkopen in plaats van zelf Meer kapitaal voor andere aspecten omdat er minder
maken personeel komt, minder grondstoffen etc.
Afhankelijkheid van leveranciers neemt toe
Intensieve samenwerking Samenwerking reduceert verspilling tussen verschillende
met kleiner aantal schakels in de keten en verbetert de reactietijd naar de markt
leveranciers
De afhankelijkheid van partners neemt toe
De continuïteit van de toelevering kan in gevaar komen
waneer de leverancier failliet gaat of bij staking of brand
Leverancier kan vanwege de grotere verkoopomzet
afhankelijker worden van de klant
Risico spreiden over meer Als vergelijkbare grondstoffen bij verschillende leveranciers
leveranciers wordt ingekocht kunnen er kwaliteitsverschillen ontstaan
Meer globaal inkopen Langere toeleveringsketen en meer kans op verstoringen,
levertijd, kwaliteitsverleis
Duurzaam inkopen Minder gebruik van materiaal
Energie is goed voor het milieu
Prijs van het eindproduct kan hoger uitvallen
Vermindering voorraden Een goede planning met leveranciers zorgen voor minder
voorraad, minder magazijnruimte en minder kapitaalbeslagà
lagere kosten
Verlaging inslagkosten Afspraken qua logistieke afhandeling kunnen leiden tot
mindere handelingen tijdens het transport en bij inslag van
het magazijn
Vermindering Door betere kwaliteit te leveren sturen afnemers minder
retourzending producten retourà minder handelingen en irritaties
Verhogen kwaliteit van de Verbetering van kwaliteit zorgt voor meer productie en
ingekochte goederen controle kosten. Eventuele meerkosten voor leveranciers zorgt
voor minder kosten voor de interne organisatie.
Lange termijncontracten Je hebt zekerheid van leveren
afsliuten
Minder transactiekosten voor het zoeken van nieuwe
leveranciers en de samenwerkingsrelatie
Goede inkoopcontracten Betere kwaliteit doordat beide partijen weten wat er
verwacht wordt en waar ze aan toe zijn
Bij escalatie van meningsverschillen kan dit leiden tot een
juridisch conflict en voor grote schade leveren
Marktontwikkelingen Organisatie is beter voorbereid op de te verwachten
screenen ontwikkelingen op de belangrijke verkoop- inkoopmarkten
Inkoop is een omgekeerde verkoop.
1.2 Inkoop binnen de keten
Waardeketen van Porter: belangrijk dat alle onderdelen van een
organisatie in elkaar overlopen. De organisatie kan meer waarde
vaststellen per afdeling binnen het geheel. Zo kun je zien of een
afdeling genoeg winst of omzet maakt, zo niet dan kun je
besluiten een schakel uit de keten te verwijderen.
Einddoel van de organisatie:
1. Nastreven van zoveel mogelijk winst op korte termijn
2. Het behoud van de organisatie op lange termijn
3
, Supply chain/logistieke keten: de keten die wordt verbonden vanaf de bestemming van de
producten van een organisatie vanaf oer-leverancier tot eindconsument. Porter heeft maar
betrekking op één organisatie.
Meerwaarde: inkoop moet ernaar streven om meerwaarde voor de eigen organisatie te
creëren.
Inkoopkanaal: de weg waarlangs een organisatie
producten of diensten verwerft. Dit kan direct zijn,
maar vaak loopt die weg via verschillende bedrijven à
een keten. Zie hiernaast. 2 verschillende:
1. Direct kanaal: een producent levert direct aan
de inkopende organisatie zonder tussenhandel
2. Indirect kanaal: de leverancier levert goederen
via een of meer tussenstappen. VB: leveranciers
distribueren hun producten indirect, via groothandels,
dealers of importeurs.
Een inkoopkanaal is het omgekeerde van een
distributiekanaalà dat is de weg die een product
aflegt van een producent naar consument. Inkopers
gebruiken veel verschillende inkoopkanalen naast
elkaar.
1.3 de noodzakelijke meerwaarde van inkoop
Organisatiestrategieà inkoop moet er zeker van zijn dat via de aanschaf van producten en
diensten zij een toegevoegde waarde leveren.
Inkoopplan=inkoopbeleidà hierin wordt precies beschreven hoe de vertaalslag van de
organisatiestrategie naar inkoopbeleid wordt gemaakt, hoe je ervoor kunt zorgen dat de
inkoop de organisatiestrategie ondersteund en mede mogelijk maakt en hoe
binnenkomende goederen en diensten worden ingekocht.
In het inkoopplan stel je doelen op verschillende niveau’s:
• Strategisch: hierin beschrijft men wat de langetermijndoelen zijn en dit bevat:
o Inkoopdoelstellingen die zijn afgeleid van organisatiedoelstellingen
o Een inkoopstrategie waarin wordt beschreven hoe de inkoopdoelstellingen
worden gerealiseerd
o De hoofdlijnen van het leveranciersmanagement
o De wijze waarop de inkooporganisatie is vormgegeven (rol inkoopafdeling,
samenwerking met andere afdelingen)
• Tactisch: de dagelijkse, operationele inkoopactiviteit moeten voortvloeien
4
