Samenvatting leren in 5 dimensies dimensie 2

Dimensie 2: Nieuwe kennis verwerven en integreren

“Leerlingen moeten datgene leren dat al essentiële kennis in een bepaald vak of leergebied wordt
aangemerkt. Met andere woorden: Zij moeten die kennis verwerven en integreren”

In dit hoofdstuk:
 Kennis bestaat uit inhoudelijke kennis en vaardigheden.
 Beide vormen van kennis worden op geheel verschillende wijze aangeleerd.


2.1 Inleiding
In Nederland belangrijke relevante kennis is vastgesteld in:
 Kerndoelen basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs.
↳ Geleid tot leergebieden (op sommige scholen) > Geleid tot projectmatig onderwijs
(in sommige gevallen) > Doorlopende leerlijnen zijn onder druk komen te staan.
 Examenprogramma’s vmbo en havo/vwo

Vakken/leergebieden kennen onderscheid tussen:
 Kennis (denken) > Begrijpen en onthouden
 Vaardigheden (doen) > Kunnen

Leren in 5 dimensies: Zowel vakinhoud als vaardigheden.

Declaratieve kennis = inhoudelijke kennis



2.2 Wat is inhoudelijke kennis?
Verschillende niveaus van inhoudelijke kennis:
1. Feiten
2. Chronologieën
3. Oorzaak-gevolgverbanden
4. Gebeurtenissen
5. Principes
6. Generalisaties
7. Begrippen

Grafische vormgever
> Leerlingen begrijpen en onthouden beter als ze datgene wat ze leren ook visueel kunnen
weergeven. (schematiseren)

Feiten
 Feit: Een beschrijving van een persoon, plaats, ding of specifiek moment in de tijd.
 Schematiseren met:
 Woordveld
 Woordspin

Chronologieën
 Chronologie: Een opeenvolging van gebeurtenissen tussen twee momenten in de tijd.

,  Schematiseren met:
 Tijdbalk
 Tijdvakken

Oorzaak-gevolgverbanden
 Oorzaak-gevolgverband: Ordent gebeurtenissen in een causaal netwerk.
(Ontwikkeling/stappen > nieuwe situatie)
 Schematiseren met:
 Stappenschema (gebeurtenissen komen samen, aangegeven met pijlen)

Gebeurtenissen (episodes)
 Gebeurtenis:
 Vindt plaats in een bepaalde tijd en plaats.
 Heeft bepaalde participanten.
 Duurt een bepaalde tijd.
 Volgt op en wordt gevolgd door andere gebeurtenissen.
 Is door iets veroorzaakt en heeft ook zelf weer een gevolg.
 Schematiseren met:
 Episodeschema

Generalisaties
 Generalisaties: Beschrijven algemene regels die toepasbaar zijn op specifieke situaties.
 Schematiseren met:
 Algemeen-bijzonder schema (Principe en voorbeelden)

Begrippen
 Begrip: De meest abstracte vorm van kennis (in tegenstelling tot een feit).
 Schematiseren met:
 Begrippennet