Werken aan gezondheid
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................1
Inleiding..................................................................................................................1
Het model van Rosendal........................................................................................2
Hoofdstuk 1: Vertrouwen opbouwen......................................................................3
Hoofdstuk 2: Anamnese.........................................................................................4
Hoofdstuk 3: Oorzaken en gevolgen....................................................................11
Hoofdstuk 4: Mogelijke diagnoses voorleggen aan cliënt....................................14
Hoofdstuk 5: Toetsen zelfredzaamheid...............................................................16
Hoofdstuk 6: Diagnose vaststellen en voorleggen...............................................17
Hoofdstuk 7: Resultaat bepalen...........................................................................18
Hoofdstuk 8: Interventies bepalen.......................................................................19
Hoofdstuk 9: Toewijzen en/of doorverwijzen.......................................................20
Hoofdstuk 10: Zorgplan opstellen........................................................................22
Hoofdstuk 11: Monitoren en evalueren................................................................23
Literatuurlijst.........................................................................................................24
Bijlagen.................................................................................................................27
Inleiding
,“Voorkomen is beter dan genezen”.
In het derde jaar van de opleiding HBO-Verpleegkunde is er stage gelopen op de
afdeling dwarslaesie en amputatie in het Centrum voor Revalidatie, te Haren. Tijdens
deze stageperiode van 20 weken is de module Werken aan gezondheid uitgewerkt
op eindniveau. Aan de hand van een casus van een patiënt in zorg, is er een
preventieplan opgesteld.
Op de afdeling komt preventieve zorg voor in verschillende vormen, bijvoorbeeld
infectiepreventie en decubitus preventie.
De module wordt uitgewerkt aan de hand van de stappen in het model van Rosendal.
In deze module verantwoord de student potentiële patiëntproblemen, signaleert
hierbij gezondheidsrisico’s en bedenkt hierbij passende vervolgacties. Daarnaast is
er in het preventieplan aandacht voor de draaglast en draagkracht van de patiënt,
wordt het sociale netwerk in kaart gebracht en wordt de zelfredzaamheid getoetst.
Dit verslag is opgesteld aan de hand van de casus van de heer K.
Dhr. K is een 65-jarige patiënt en ligt opgenomen op de afdeling wegens het oplopen
van een incomplete dwarslaesie na een ongeval. In Nederland zijn er op dit moment
zo’n 8.000 tot 15.000 mensen met een dwarslaesie, elk jaar komen hier ongeveer
150 nieuwe patiënten bij. Bij een incomplete dwarslaesie zijn de zenuwen in het
ruggenmerg gedeeltelijk beschadigd. Hierdoor is de kans op herstel en groter en is
het mogelijk om nog bepaalde functies te gebruiken (Dwarslaesie Organisatie
Nederland, z.d.).
Voor dhr. K is een passend en persoonlijk revalidatieplan opgesteld, op basis van de
wensen van de patiënt. Er is sprake van risico op urinewegletsel. In dit preventieplan
wordt er daarom voornamelijk gefocust op deze risicodiagnose.
Het model van Rosendal
,De module wordt uitgewerkt aan de hand van het model van Rosendal. Hier is voor
gekozen omdat dit model het hele verpleegkundig proces doorloopt, aan de hand
van 7 opeenvolgende fases (Rosendal & Van Dorst, 2015).
Het verpleegproces wordt volgens 7 fases omschreven:
1. Het verzamelen van gegevens.
2. Vaststellen van de verpleegkundige diagnose.
3. Bepalen van de gewenste resultaten.
4. Het plannen van de benodigde interventies.
5. Het uitvoeren van de interventies.
6. Evalueren.
7. Terugkoppelen.
Het model geeft inzicht in de gehele verpleegkundige situatie van de patiënt.
Aangezien de stage plaatsvindt in een revalidatiecentrum, is er voor gekozen het
model iets aan te passen. In het revalidatieproces ligt de nadruk op het bevorderen
van eigen regie en zelfmanagement. Ook is er vaak een langdurige relatie met de
patiënt en diens omgeving, in vergelijking tot de behandeling in een ziekenhuis.
Er is daarom voor gekozen het verpleegkundig proces uit te bereiden, er worden
daarbij een aantal cruciale stappen toegevoegd. Dit heeft als voornaamste doel de
vertrouwensband met de patiënt (nog) beter op te kunnen bouwen. Deze 11 stappen
komen voor een groot deel overheen met het model van Rosendal (Rosendal & Van
Dorst, 2015).
De 11 stappen:
1. Vertrouwen opbouwen
2. Anamnese
3. Oorzaken en gevolg uitsorteren
4. Mogelijke diagnoses voorleggen aan cliënt.
5. Toetsen zelfredzaamheid
6. Diagnose vaststellen en voorleggen
7. Resultaat bepalen
8. Interventies bepalen (indiceren)
9. Toewijzen en/of verwijzen
10. Zorgplan starten (formeel/informeel)
11. Monitoren en evalueren
De elf stappen van het model van Rosendal worden in de volgende hoofdstukken
doorlopen. Aan de hand van deze stappen en met behulp van achterliggende
methodes en meetinstrumenten wordt er een preventieplan opgesteld.
Hoofdstuk 1: Vertrouwen opbouwen
, Een vertrouwensband opbouwen met de patiënt is een belangrijk onderdeel van het
verpleegkundig proces. De kwaliteit van deze relatie heeft invloed op het succes van
het verpleegproces. Wanneer de patiënt de verpleegkundige vertrouwt, kan er
efficiënter samen worden gewerkt. Deze samenwerking kan bij de patiënt een
gedragsverandering tot stand brengen. Wanneer de vertrouwensband nauwelijks
aanwezig is, heeft dit invloed op deze gedragsverandering. Zonder vertrouwen zal de
patiënt eerder therapieontrouw gedrag vertonen (Rosendal & Van Dorst, 2015).
Er dient daarom bewust te worden gewerkt aan het opbouwen en versterken van
deze vertrouwensband. De verpleegkundig toont oprechte interesse in de patiënt,
biedt een luisterend oor en neemt een respectvolle houding aan.
Indien er een goede band is opgebouwd, wordt er overgegaan naar de volgende
stap. Het is belangrijk regelmatig te reflecteren of de vertrouwensband nog steeds
aanwezig is.
Vertrouwen opbouwen in de praktijk
Presentiebenadering van Andries Baart
Een theorie die aansluit op het opbouwen van een vertrouwensband is de
presentiebenadering van Andries Baart. Deze theorie sluit zich aan bij de leefwereld
van de patiënt door middel van het voortdurend aansluiten en afstemmen op de
patiënt. Het heeft als doel dat de patiënt zich gezien en erkend voelt.
De presentiebenadering bevat geen kant-en-klare werkwijze, het is namelijk geen
methode. Eigenschappen passend bij de werkwijze van de theorie zijn het opstellen
van een open houding en het oprecht interesse tonen in de patiënt (Movisie, 2016).
Deze theorie is gedurende het hele proces van Rosendal gebruikt, met als doel een
vertrouwensband te creëren welke steeds een stukje sterker werd.
De presentietheorie is daarnaast verbonden met de zorgethiek, met als uitgangspunt
dat elke samenleving en elk mens is aangewezen op de zorg van anderen (Movisie,
2016). Afhankelijkheid en kwetsbaarheid spelen hierin een belangrijke rol.
In de revalidatiezorg leert de patiënt een andere kant van zichzelf kennen. Zo ook
dhr. K, die na het ontstaan van zijn dwarslaesie plots in een kwetsbare situatie
terecht kwam waarin je afhankelijk bent van de medemens. Door de patiënt hier in bij
te staan en begrip te tonen voor de situatie wordt er uiteindelijk een band met elkaar
opgebouwd.
LSD-methode
Daarnaast is er gebruikt gemaakt van de LSD-methode; luisteren, samenvatten en
doorvragen. Door het toepassen van deze methode is er aandacht voor de kwaliteit
van de communicatie. Een actieve luisterhouding in het gesprek laat zien dat je
oprecht geïnteresseerd bent in de patiënt. Hierin is non-verbale communicatie ook
belangrijk. Door het gesprek regelmatig samen te vatten in eigen woorden krijgt het
gesprek structuur en toets je of je de patiënt goed hebt begrepen, dit voorkomt
misverstanden. Daarnaast is het stellen van goede vragen in combinatie met een
actieve luisterhouding belangrijk, hiermee nodig je de patiënt uit om meer te vertellen
(Zorg Voor Beter, 2020). Op deze manier is er veel met dhr. K gecommuniceerd,
waarmee dhr. mooie, maar ook droevige momenten heeft gedeeld. Daarnaast is er
tijdens de ADL en tijdens het eten aanreiken ook veel tijd besteed aan het
communiceren met de patiënt. De patiënt had voornamelijk behoefte aan een
luisterend oor.
Hoofdstuk 2: Anamnese
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................1
Inleiding..................................................................................................................1
Het model van Rosendal........................................................................................2
Hoofdstuk 1: Vertrouwen opbouwen......................................................................3
Hoofdstuk 2: Anamnese.........................................................................................4
Hoofdstuk 3: Oorzaken en gevolgen....................................................................11
Hoofdstuk 4: Mogelijke diagnoses voorleggen aan cliënt....................................14
Hoofdstuk 5: Toetsen zelfredzaamheid...............................................................16
Hoofdstuk 6: Diagnose vaststellen en voorleggen...............................................17
Hoofdstuk 7: Resultaat bepalen...........................................................................18
Hoofdstuk 8: Interventies bepalen.......................................................................19
Hoofdstuk 9: Toewijzen en/of doorverwijzen.......................................................20
Hoofdstuk 10: Zorgplan opstellen........................................................................22
Hoofdstuk 11: Monitoren en evalueren................................................................23
Literatuurlijst.........................................................................................................24
Bijlagen.................................................................................................................27
Inleiding
,“Voorkomen is beter dan genezen”.
In het derde jaar van de opleiding HBO-Verpleegkunde is er stage gelopen op de
afdeling dwarslaesie en amputatie in het Centrum voor Revalidatie, te Haren. Tijdens
deze stageperiode van 20 weken is de module Werken aan gezondheid uitgewerkt
op eindniveau. Aan de hand van een casus van een patiënt in zorg, is er een
preventieplan opgesteld.
Op de afdeling komt preventieve zorg voor in verschillende vormen, bijvoorbeeld
infectiepreventie en decubitus preventie.
De module wordt uitgewerkt aan de hand van de stappen in het model van Rosendal.
In deze module verantwoord de student potentiële patiëntproblemen, signaleert
hierbij gezondheidsrisico’s en bedenkt hierbij passende vervolgacties. Daarnaast is
er in het preventieplan aandacht voor de draaglast en draagkracht van de patiënt,
wordt het sociale netwerk in kaart gebracht en wordt de zelfredzaamheid getoetst.
Dit verslag is opgesteld aan de hand van de casus van de heer K.
Dhr. K is een 65-jarige patiënt en ligt opgenomen op de afdeling wegens het oplopen
van een incomplete dwarslaesie na een ongeval. In Nederland zijn er op dit moment
zo’n 8.000 tot 15.000 mensen met een dwarslaesie, elk jaar komen hier ongeveer
150 nieuwe patiënten bij. Bij een incomplete dwarslaesie zijn de zenuwen in het
ruggenmerg gedeeltelijk beschadigd. Hierdoor is de kans op herstel en groter en is
het mogelijk om nog bepaalde functies te gebruiken (Dwarslaesie Organisatie
Nederland, z.d.).
Voor dhr. K is een passend en persoonlijk revalidatieplan opgesteld, op basis van de
wensen van de patiënt. Er is sprake van risico op urinewegletsel. In dit preventieplan
wordt er daarom voornamelijk gefocust op deze risicodiagnose.
Het model van Rosendal
,De module wordt uitgewerkt aan de hand van het model van Rosendal. Hier is voor
gekozen omdat dit model het hele verpleegkundig proces doorloopt, aan de hand
van 7 opeenvolgende fases (Rosendal & Van Dorst, 2015).
Het verpleegproces wordt volgens 7 fases omschreven:
1. Het verzamelen van gegevens.
2. Vaststellen van de verpleegkundige diagnose.
3. Bepalen van de gewenste resultaten.
4. Het plannen van de benodigde interventies.
5. Het uitvoeren van de interventies.
6. Evalueren.
7. Terugkoppelen.
Het model geeft inzicht in de gehele verpleegkundige situatie van de patiënt.
Aangezien de stage plaatsvindt in een revalidatiecentrum, is er voor gekozen het
model iets aan te passen. In het revalidatieproces ligt de nadruk op het bevorderen
van eigen regie en zelfmanagement. Ook is er vaak een langdurige relatie met de
patiënt en diens omgeving, in vergelijking tot de behandeling in een ziekenhuis.
Er is daarom voor gekozen het verpleegkundig proces uit te bereiden, er worden
daarbij een aantal cruciale stappen toegevoegd. Dit heeft als voornaamste doel de
vertrouwensband met de patiënt (nog) beter op te kunnen bouwen. Deze 11 stappen
komen voor een groot deel overheen met het model van Rosendal (Rosendal & Van
Dorst, 2015).
De 11 stappen:
1. Vertrouwen opbouwen
2. Anamnese
3. Oorzaken en gevolg uitsorteren
4. Mogelijke diagnoses voorleggen aan cliënt.
5. Toetsen zelfredzaamheid
6. Diagnose vaststellen en voorleggen
7. Resultaat bepalen
8. Interventies bepalen (indiceren)
9. Toewijzen en/of verwijzen
10. Zorgplan starten (formeel/informeel)
11. Monitoren en evalueren
De elf stappen van het model van Rosendal worden in de volgende hoofdstukken
doorlopen. Aan de hand van deze stappen en met behulp van achterliggende
methodes en meetinstrumenten wordt er een preventieplan opgesteld.
Hoofdstuk 1: Vertrouwen opbouwen
, Een vertrouwensband opbouwen met de patiënt is een belangrijk onderdeel van het
verpleegkundig proces. De kwaliteit van deze relatie heeft invloed op het succes van
het verpleegproces. Wanneer de patiënt de verpleegkundige vertrouwt, kan er
efficiënter samen worden gewerkt. Deze samenwerking kan bij de patiënt een
gedragsverandering tot stand brengen. Wanneer de vertrouwensband nauwelijks
aanwezig is, heeft dit invloed op deze gedragsverandering. Zonder vertrouwen zal de
patiënt eerder therapieontrouw gedrag vertonen (Rosendal & Van Dorst, 2015).
Er dient daarom bewust te worden gewerkt aan het opbouwen en versterken van
deze vertrouwensband. De verpleegkundig toont oprechte interesse in de patiënt,
biedt een luisterend oor en neemt een respectvolle houding aan.
Indien er een goede band is opgebouwd, wordt er overgegaan naar de volgende
stap. Het is belangrijk regelmatig te reflecteren of de vertrouwensband nog steeds
aanwezig is.
Vertrouwen opbouwen in de praktijk
Presentiebenadering van Andries Baart
Een theorie die aansluit op het opbouwen van een vertrouwensband is de
presentiebenadering van Andries Baart. Deze theorie sluit zich aan bij de leefwereld
van de patiënt door middel van het voortdurend aansluiten en afstemmen op de
patiënt. Het heeft als doel dat de patiënt zich gezien en erkend voelt.
De presentiebenadering bevat geen kant-en-klare werkwijze, het is namelijk geen
methode. Eigenschappen passend bij de werkwijze van de theorie zijn het opstellen
van een open houding en het oprecht interesse tonen in de patiënt (Movisie, 2016).
Deze theorie is gedurende het hele proces van Rosendal gebruikt, met als doel een
vertrouwensband te creëren welke steeds een stukje sterker werd.
De presentietheorie is daarnaast verbonden met de zorgethiek, met als uitgangspunt
dat elke samenleving en elk mens is aangewezen op de zorg van anderen (Movisie,
2016). Afhankelijkheid en kwetsbaarheid spelen hierin een belangrijke rol.
In de revalidatiezorg leert de patiënt een andere kant van zichzelf kennen. Zo ook
dhr. K, die na het ontstaan van zijn dwarslaesie plots in een kwetsbare situatie
terecht kwam waarin je afhankelijk bent van de medemens. Door de patiënt hier in bij
te staan en begrip te tonen voor de situatie wordt er uiteindelijk een band met elkaar
opgebouwd.
LSD-methode
Daarnaast is er gebruikt gemaakt van de LSD-methode; luisteren, samenvatten en
doorvragen. Door het toepassen van deze methode is er aandacht voor de kwaliteit
van de communicatie. Een actieve luisterhouding in het gesprek laat zien dat je
oprecht geïnteresseerd bent in de patiënt. Hierin is non-verbale communicatie ook
belangrijk. Door het gesprek regelmatig samen te vatten in eigen woorden krijgt het
gesprek structuur en toets je of je de patiënt goed hebt begrepen, dit voorkomt
misverstanden. Daarnaast is het stellen van goede vragen in combinatie met een
actieve luisterhouding belangrijk, hiermee nodig je de patiënt uit om meer te vertellen
(Zorg Voor Beter, 2020). Op deze manier is er veel met dhr. K gecommuniceerd,
waarmee dhr. mooie, maar ook droevige momenten heeft gedeeld. Daarnaast is er
tijdens de ADL en tijdens het eten aanreiken ook veel tijd besteed aan het
communiceren met de patiënt. De patiënt had voornamelijk behoefte aan een
luisterend oor.
Hoofdstuk 2: Anamnese
