AFPF HC 4 Pijn en analgetica
Wat is pijn?
“Pijn is een onplezierige sensorische en/of emotionele ervaring die in verband wordt gebracht met
actuele of potentiële weefselbeschadiging, of in dergelijke termen wordt beschreven.”
(pijn is wat een patient zegt dat het is en treedt op wanneer de patient zegt dat het optreedt)
Nociceptoren
- Nociceptoren (pijnreceptoren) zijn vrije zenuwuiteinden dat gespecialiseerd is in het
waarnemen van prikkels die een schadelijke invloed op het organisme hebben
- Nociceptoren worden geactiveerd door weefselbeschadiging en stoffen die vrijkomen bij
weefselbeschadiging (bijv. bradykinine, prostaglandine en serotonine)
Pijnbanen
Terugtrekreflex:
Soms reageer je al voordat je je realiseert dat je pijn hebt… (bv. Na het aanraken van een warm
voorwerp, helpt voorkomen dat een brandwond ontstaat)
Twee typen axonen geleiden pijnlijke gewaarwordingen
A-delta vezels:
Geven als signaal de impulsen door die informatie dragen over pijn en koude
- prikkeling geeft duidelijk gelokaliseerde scherpe pijn
- gemyeliniseerd
C-vezels:
Geven als informatie door warmte perceptie
- prikkeling geeft doffe, brandende en zeurende pijn
- ongemyeliniseerd
Gerefereerde pijn
Men spreekt van gerefereerde pijn wanneer deze op een andere plek word aangegeven dan bij het
betrokken orgaan dat de pijn veroorzaakt. Het komt ook vaak voor dat de pijn zich verplaatst naar, of
weg van het betrokken orgaan.
Pijnervaring
1. Stimulus
2. Overdracht van signalen in het ruggenmerg, signalen kunnen hier versterkt of verzwakt
worden en rechtstreeks een motorneuron aansturen
3. Pijnervaring in de hersenen, signalen worden door verschillende hersendelen verwerkt en
worden beïnvloed door emoties, gedachtes, verwachtingen etc.
4. Regulatie van pijnsensaties door hersenen, deze kunnen signalen laten afdalen in het
ruggenmerg die de pijnsensatie kunnen versterken of juist verzwakken
Indeling van pijn
Acute pijn (nociceptieve pijn):
- Ontstaat plotseling na weefselbeschadiging (en is daardoor waarschuwend)
- Duurt korter dan een half jaar
- Is goed te behandelen
- Er is een duidelijke relatie tussen de schadelijke prikkel en pijn
Chronische pijn (neuropathische pijn):
- Bestaat langer dan 6 maanden of komt vaak terug (waarschuwende functie verloren)
- Rol van weefselbeschadiging kan variëren van duidelijk tot onduidelijk
- Moeilijk (niet) te behandelen
Wat is pijn?
“Pijn is een onplezierige sensorische en/of emotionele ervaring die in verband wordt gebracht met
actuele of potentiële weefselbeschadiging, of in dergelijke termen wordt beschreven.”
(pijn is wat een patient zegt dat het is en treedt op wanneer de patient zegt dat het optreedt)
Nociceptoren
- Nociceptoren (pijnreceptoren) zijn vrije zenuwuiteinden dat gespecialiseerd is in het
waarnemen van prikkels die een schadelijke invloed op het organisme hebben
- Nociceptoren worden geactiveerd door weefselbeschadiging en stoffen die vrijkomen bij
weefselbeschadiging (bijv. bradykinine, prostaglandine en serotonine)
Pijnbanen
Terugtrekreflex:
Soms reageer je al voordat je je realiseert dat je pijn hebt… (bv. Na het aanraken van een warm
voorwerp, helpt voorkomen dat een brandwond ontstaat)
Twee typen axonen geleiden pijnlijke gewaarwordingen
A-delta vezels:
Geven als signaal de impulsen door die informatie dragen over pijn en koude
- prikkeling geeft duidelijk gelokaliseerde scherpe pijn
- gemyeliniseerd
C-vezels:
Geven als informatie door warmte perceptie
- prikkeling geeft doffe, brandende en zeurende pijn
- ongemyeliniseerd
Gerefereerde pijn
Men spreekt van gerefereerde pijn wanneer deze op een andere plek word aangegeven dan bij het
betrokken orgaan dat de pijn veroorzaakt. Het komt ook vaak voor dat de pijn zich verplaatst naar, of
weg van het betrokken orgaan.
Pijnervaring
1. Stimulus
2. Overdracht van signalen in het ruggenmerg, signalen kunnen hier versterkt of verzwakt
worden en rechtstreeks een motorneuron aansturen
3. Pijnervaring in de hersenen, signalen worden door verschillende hersendelen verwerkt en
worden beïnvloed door emoties, gedachtes, verwachtingen etc.
4. Regulatie van pijnsensaties door hersenen, deze kunnen signalen laten afdalen in het
ruggenmerg die de pijnsensatie kunnen versterken of juist verzwakken
Indeling van pijn
Acute pijn (nociceptieve pijn):
- Ontstaat plotseling na weefselbeschadiging (en is daardoor waarschuwend)
- Duurt korter dan een half jaar
- Is goed te behandelen
- Er is een duidelijke relatie tussen de schadelijke prikkel en pijn
Chronische pijn (neuropathische pijn):
- Bestaat langer dan 6 maanden of komt vaak terug (waarschuwende functie verloren)
- Rol van weefselbeschadiging kan variëren van duidelijk tot onduidelijk
- Moeilijk (niet) te behandelen
