Samenvatting van het aantal hoofdstukken uit het boek.
Hoofdstuk 2: Autismespectrumstoornis
Hoofdstuk 3: Persoonlijkheidsstoornissen
Hoofdstuk 4: Angststoornissen en obsessieve- compulsieve stoornissen
Hoofdstuk 6: Stemmingsstoornissen
Hoofdstuk 7: Schizofreniespectrum – en andere psychotische stoornissen
Hoofdstuk 17: Verstandelijke beperking en psychiatrie
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2: Autismespectrumstoornis..................................................................8
2.2 Historische achtergrond................................................................................ 8
2.3 Diagnostiek................................................................................................... 8
2.3.1 Classificatie van autismespectrumstoornis.............................................8
2.3.2 Criteria van een autismespectrumstoornis: van DSM-IV naar DSM-V......9
2.4 Subtypen volgens de DSM-IV......................................................................10
2.4.1 Autistische stoornis (Klassiek autisme).................................................10
2.4.2 Syndroom van Asperger........................................................................11
2.4.3 PDD-NOS............................................................................................... 11
2.5 Subtypen volgens Lorna Wing.....................................................................11
2.5.1 De afzijdige groep (‘aloof’)....................................................................11
2.5.2 De passieve groep (‘passive’)...............................................................12
2.5.3 De actieve maar bizarre groep (‘active but odd’)..................................12
2.6 Het diagnostisch proces.............................................................................. 13
2.7 Oorzaken en verklaringsmodellen...............................................................13
2.7.1 Theory of Mind...................................................................................... 13
2.7.2. Centrale coherentie.............................................................................. 13
2.7.3 Executieve functies............................................................................... 14
2.9 Autisme in de context van de levensloop....................................................14
2.9.1. Levensloopbegeleiding.........................................................................14
2.9.2 Autisme en scholing en onderwijs.........................................................14
2.9.3 Autisme en werk en dagbesteding........................................................15
2.9.4 Autisme en wonen................................................................................. 15
2.9.5. Vriendschap, relaties en seksualiteit....................................................16
2.10 Mogelijkheden voor begeleiding, behandeling en training........................17
2.10.1 Begeleiding......................................................................................... 17
2.10.2 Training............................................................................................... 18
2.10.3 Behandeling........................................................................................ 18
2.10.4 Huidige ontwikkelingen.......................................................................19
2.11 Begeleidings- en behandelingsvaardigheden van de hulpverlener...........20
Een autismebril opzetten............................................................................... 20
2.11.2 Competenties van de hulpverlener die werkt met personen met ASS 21
Hoofdstuk 3: Persoonlijkheidsstoornissen............................................................22
3.1 Wat zijn persoonlijkheidsstoornissen?.........................................................22
3.2 Algemene gegevens over persoonlijkheidsstoornissen...............................23
3.2.1 Epidemiologie........................................................................................ 23
3.2.2 Verklaringsmodellen............................................................................. 23
, 3.2.3 Diagnostiek........................................................................................... 25
3.2.4 Comorbiditeit........................................................................................ 25
3.3 Algemene uitgangspunten en sociaalpedagogische aspecten van
behandeling bij persoonlijkheidsstoornissen.....................................................28
3.4 Cluster A-persoonlijkheidsstoornissen.........................................................29
3.4.1 Algemene aspecten............................................................................... 29
3.4.2 Paranoïde – persoonlijkheidsstoornis....................................................30
3.4.3 Schizoïde-persoonlijkheidsstoornis........................................................31
3.4.4 Schizotypische-persoonlijkheidsstoornis...............................................31
3.4.5 Benadering bij cluster A........................................................................32
3.4.6 Sociaalpedagogische aandachtsgebieden cluster A..............................33
3.5 Cluster-B-Persoonlijkheidsstoornissen.........................................................35
3.5.1 Algemene aspecten............................................................................... 35
3.5.2 Borderline-persoonlijkheidsstoornis......................................................35
3.5.3 Narcistische-persoonlijkheidsstoornis...................................................37
3.5.4 Histrionische persoonlijkheidsstoornis..................................................38
3.5.5 Antisociale-persoonlijkheidsstoornis.....................................................39
3.5.6 Benadering bij cluster B........................................................................41
3.5.7 Sociaal/pedagogisch aandachtsgebieden cluster B...............................42
3.6 Cluster-C-persoonlijkheidsstoornissen.........................................................43
3.6.1 Algemene aspecten............................................................................... 44
3.6.2 Vermijdende-persoonlijkheidsstoornis...................................................44
3.6.3 Afhankelijke-persoonlijkheidsstoornis...................................................45
3.6.4 Dwangmatige-persoonlijkheidsstoornis.................................................46
3.6.5 Benadering bij cluster C........................................................................47
3.6.6 Sociaalpedagogische aandachtsgebieden cluster C.............................48
3.7 andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis........................................49
3.8 Ongespecificeerde persoonlijkheidsstoornis................................................49
Hoofdstuk 4: Angststoornissen en obsessieve-compulsieve stoornissen..............50
4.1 Angst en angststoornis................................................................................ 50
4.2 DSM-5-classificaties van angststoornissen en obsessieve-compulsieve
stoornissen........................................................................................................ 50
4.3 Angststoornissen......................................................................................... 51
4.3.1 Paniekstoornis en agorafobie................................................................52
4.3.2 Sociale-angststoornis (sociale fobie).....................................................54
4.3.3 Gegeneraliseerde angststoornis............................................................54
4.3.4 Specifieke fobie..................................................................................... 55
4.5 Verklaringsmodellen voor angststoornissen................................................56
4.5.1 Erfelijke factoren................................................................................... 56
4.5.2 Temperament........................................................................................ 56
, 4.5.3 Psychologische factoren, opvoeding.....................................................56
4.5.4 Levensgebeurtenissen..........................................................................56
4.5.5. Neurobiologische factoren...................................................................56
4.6 Vragenlijsten............................................................................................... 57
4.7 Behandeling van angststoornissen..............................................................57
4.7.1 Medicatie............................................................................................... 57
4.7.2. Psychologische behandeling................................................................57
4.7.3 Behandelingssetting.............................................................................. 58
4.8. Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen....................................58
4.8.1 Obsessieve-compulsieve stoornis.........................................................58
4.8.2 Morfodysfore stoornis............................................................................59
4.8.4 Verklaringsmodellen............................................................................. 60
4.8.5 Vragenlijsten......................................................................................... 60
4.8.6 Behandeling.......................................................................................... 61
4.8.7 Medicatie............................................................................................... 61
4.8.8 Cognitieve gedragstherapie..................................................................61
4.8.9 Behandelsetting.................................................................................... 61
4.9 Angststoornissen door een middel of door een somatische aandoening.....61
4.9.1 Angststoornis door gebruik van een middel..........................................61
4.9.2 Angststoornis door een somatische aandoening...................................62
4.10 De rol van de sociaal werker in de behandeling........................................62
4.11 Cognitieve gedragstherapie......................................................................62
4.12 De gedragstherapeutische relatie.............................................................63
4.13 Begeleiding en gedragstherapeutische behandeling bij cliënten met een
angststoornis..................................................................................................... 63
4.13.1 Uitleg geven over behandeling en stoornis.........................................63
4.13.2 Inventarisatie van klachten.................................................................64
4.13.3 Exposure en responspreventie............................................................64
4.13.4 Gedragsexperiment............................................................................ 64
4.13.5 Taakconcentratie................................................................................ 64
4.13.6 Sociale vaardigheidstraining...............................................................64
4.13.7 Ontspanningsoefeningen....................................................................65
4.13.8 Cognitieve therapie............................................................................. 65
4.13.9 Terugvalpreventieplan........................................................................65
4.14 Dwangstoornissen..................................................................................... 65
4.14.1 Bejegening van en omgang met cliënten met dwangstoornis.............65
4.14.2 Dagbehandeling voor cliënten met een dwangstoornis......................66
4.14.3 Onderdelen van behandeling..............................................................66
4.14.4 Maatschappelijke gevolgen van dwang...............................................66
Hoofdstuk 2: Autismespectrumstoornis
Hoofdstuk 3: Persoonlijkheidsstoornissen
Hoofdstuk 4: Angststoornissen en obsessieve- compulsieve stoornissen
Hoofdstuk 6: Stemmingsstoornissen
Hoofdstuk 7: Schizofreniespectrum – en andere psychotische stoornissen
Hoofdstuk 17: Verstandelijke beperking en psychiatrie
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2: Autismespectrumstoornis..................................................................8
2.2 Historische achtergrond................................................................................ 8
2.3 Diagnostiek................................................................................................... 8
2.3.1 Classificatie van autismespectrumstoornis.............................................8
2.3.2 Criteria van een autismespectrumstoornis: van DSM-IV naar DSM-V......9
2.4 Subtypen volgens de DSM-IV......................................................................10
2.4.1 Autistische stoornis (Klassiek autisme).................................................10
2.4.2 Syndroom van Asperger........................................................................11
2.4.3 PDD-NOS............................................................................................... 11
2.5 Subtypen volgens Lorna Wing.....................................................................11
2.5.1 De afzijdige groep (‘aloof’)....................................................................11
2.5.2 De passieve groep (‘passive’)...............................................................12
2.5.3 De actieve maar bizarre groep (‘active but odd’)..................................12
2.6 Het diagnostisch proces.............................................................................. 13
2.7 Oorzaken en verklaringsmodellen...............................................................13
2.7.1 Theory of Mind...................................................................................... 13
2.7.2. Centrale coherentie.............................................................................. 13
2.7.3 Executieve functies............................................................................... 14
2.9 Autisme in de context van de levensloop....................................................14
2.9.1. Levensloopbegeleiding.........................................................................14
2.9.2 Autisme en scholing en onderwijs.........................................................14
2.9.3 Autisme en werk en dagbesteding........................................................15
2.9.4 Autisme en wonen................................................................................. 15
2.9.5. Vriendschap, relaties en seksualiteit....................................................16
2.10 Mogelijkheden voor begeleiding, behandeling en training........................17
2.10.1 Begeleiding......................................................................................... 17
2.10.2 Training............................................................................................... 18
2.10.3 Behandeling........................................................................................ 18
2.10.4 Huidige ontwikkelingen.......................................................................19
2.11 Begeleidings- en behandelingsvaardigheden van de hulpverlener...........20
Een autismebril opzetten............................................................................... 20
2.11.2 Competenties van de hulpverlener die werkt met personen met ASS 21
Hoofdstuk 3: Persoonlijkheidsstoornissen............................................................22
3.1 Wat zijn persoonlijkheidsstoornissen?.........................................................22
3.2 Algemene gegevens over persoonlijkheidsstoornissen...............................23
3.2.1 Epidemiologie........................................................................................ 23
3.2.2 Verklaringsmodellen............................................................................. 23
, 3.2.3 Diagnostiek........................................................................................... 25
3.2.4 Comorbiditeit........................................................................................ 25
3.3 Algemene uitgangspunten en sociaalpedagogische aspecten van
behandeling bij persoonlijkheidsstoornissen.....................................................28
3.4 Cluster A-persoonlijkheidsstoornissen.........................................................29
3.4.1 Algemene aspecten............................................................................... 29
3.4.2 Paranoïde – persoonlijkheidsstoornis....................................................30
3.4.3 Schizoïde-persoonlijkheidsstoornis........................................................31
3.4.4 Schizotypische-persoonlijkheidsstoornis...............................................31
3.4.5 Benadering bij cluster A........................................................................32
3.4.6 Sociaalpedagogische aandachtsgebieden cluster A..............................33
3.5 Cluster-B-Persoonlijkheidsstoornissen.........................................................35
3.5.1 Algemene aspecten............................................................................... 35
3.5.2 Borderline-persoonlijkheidsstoornis......................................................35
3.5.3 Narcistische-persoonlijkheidsstoornis...................................................37
3.5.4 Histrionische persoonlijkheidsstoornis..................................................38
3.5.5 Antisociale-persoonlijkheidsstoornis.....................................................39
3.5.6 Benadering bij cluster B........................................................................41
3.5.7 Sociaal/pedagogisch aandachtsgebieden cluster B...............................42
3.6 Cluster-C-persoonlijkheidsstoornissen.........................................................43
3.6.1 Algemene aspecten............................................................................... 44
3.6.2 Vermijdende-persoonlijkheidsstoornis...................................................44
3.6.3 Afhankelijke-persoonlijkheidsstoornis...................................................45
3.6.4 Dwangmatige-persoonlijkheidsstoornis.................................................46
3.6.5 Benadering bij cluster C........................................................................47
3.6.6 Sociaalpedagogische aandachtsgebieden cluster C.............................48
3.7 andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis........................................49
3.8 Ongespecificeerde persoonlijkheidsstoornis................................................49
Hoofdstuk 4: Angststoornissen en obsessieve-compulsieve stoornissen..............50
4.1 Angst en angststoornis................................................................................ 50
4.2 DSM-5-classificaties van angststoornissen en obsessieve-compulsieve
stoornissen........................................................................................................ 50
4.3 Angststoornissen......................................................................................... 51
4.3.1 Paniekstoornis en agorafobie................................................................52
4.3.2 Sociale-angststoornis (sociale fobie).....................................................54
4.3.3 Gegeneraliseerde angststoornis............................................................54
4.3.4 Specifieke fobie..................................................................................... 55
4.5 Verklaringsmodellen voor angststoornissen................................................56
4.5.1 Erfelijke factoren................................................................................... 56
4.5.2 Temperament........................................................................................ 56
, 4.5.3 Psychologische factoren, opvoeding.....................................................56
4.5.4 Levensgebeurtenissen..........................................................................56
4.5.5. Neurobiologische factoren...................................................................56
4.6 Vragenlijsten............................................................................................... 57
4.7 Behandeling van angststoornissen..............................................................57
4.7.1 Medicatie............................................................................................... 57
4.7.2. Psychologische behandeling................................................................57
4.7.3 Behandelingssetting.............................................................................. 58
4.8. Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen....................................58
4.8.1 Obsessieve-compulsieve stoornis.........................................................58
4.8.2 Morfodysfore stoornis............................................................................59
4.8.4 Verklaringsmodellen............................................................................. 60
4.8.5 Vragenlijsten......................................................................................... 60
4.8.6 Behandeling.......................................................................................... 61
4.8.7 Medicatie............................................................................................... 61
4.8.8 Cognitieve gedragstherapie..................................................................61
4.8.9 Behandelsetting.................................................................................... 61
4.9 Angststoornissen door een middel of door een somatische aandoening.....61
4.9.1 Angststoornis door gebruik van een middel..........................................61
4.9.2 Angststoornis door een somatische aandoening...................................62
4.10 De rol van de sociaal werker in de behandeling........................................62
4.11 Cognitieve gedragstherapie......................................................................62
4.12 De gedragstherapeutische relatie.............................................................63
4.13 Begeleiding en gedragstherapeutische behandeling bij cliënten met een
angststoornis..................................................................................................... 63
4.13.1 Uitleg geven over behandeling en stoornis.........................................63
4.13.2 Inventarisatie van klachten.................................................................64
4.13.3 Exposure en responspreventie............................................................64
4.13.4 Gedragsexperiment............................................................................ 64
4.13.5 Taakconcentratie................................................................................ 64
4.13.6 Sociale vaardigheidstraining...............................................................64
4.13.7 Ontspanningsoefeningen....................................................................65
4.13.8 Cognitieve therapie............................................................................. 65
4.13.9 Terugvalpreventieplan........................................................................65
4.14 Dwangstoornissen..................................................................................... 65
4.14.1 Bejegening van en omgang met cliënten met dwangstoornis.............65
4.14.2 Dagbehandeling voor cliënten met een dwangstoornis......................66
4.14.3 Onderdelen van behandeling..............................................................66
4.14.4 Maatschappelijke gevolgen van dwang...............................................66
