ML: H2 : motorisch leren
1. Kenmerken motorisch leerproces
4 essentiële kenmerken waaraan proces moet voldoen
1) proces dat leidt tot verwerven van mogelijkheden om actie/ beweging op gecoördineerde &
efficiënte manier (“skilled”) uit te voeren
2) Leren ≠ direct te observeren
- Leren =afgeleid uit observatie van gedragsmatige veranderingen/veranderingen in
prestatie
- veranderingen ≠(altijd) motorisch leerproces leren≠ enige variabele die invloed op
prestatie kan uitoefenen
niet altijd als meter van leerproces gebruiken
prestaties beïnvloed door toestand subject
vermoeidheid
alcoholinname
motivatie
medische beeldvorming
obv. veranderingen in hersenactiviteit tijdens motorische taak
ondersteuning bieden voor optreden leerproces
leerproces directer gekwantificeerd = cerebraal niveau
3) Leren = resultaat ervaringen
- Niet iedere ervaring resulteert in leerproces
- experimentele manipulaties
omstandigheden vastleggen waarbinnen leerprocessen optimaal plaatsvinden
4) Leren resulteert in relatief stabiele gedragsmatige veranderingen
- onderscheidt van korte-termijn veranderingen in gedragingen t.g.v. andere factoren
motivatie
faalangst
- exacte tijdsduur moeilijk opgelegd
algemeen
prestatie veranderingen dagen, weken / jaren aanwezig moeten blijven
motorische vaardigheden normaal gezien voor leven blijven
- rechtopstaand lopen
- fietsen
2. Leren en geheugen
Leren aanleiding tot opslaan info in geheugen
- kennis opgeslagen in geheugen= mogelijkheid voor reproduceren
expliciet geheugen =declaratief geheugen
feiten opgeslagen
ervaringen opgeslagen
bewuste herinneringen verbaal gereproduceerd
vorm lange termijn opslag
vergeleken met harde schijf computer
impliciet geheugen =proceduraal geheugen = sensori-motorisch geheugen
Motorische vaardigheden bewaard
Nala Melis Pagina 1
, ML: H2 : motorisch leren
opslag = onbewust
niet navertellen = niet declaratief
enkel getoond
opslaan vaardigheden in impliciet geheugenveranderingen gedrag/ prestatie
3. Motorisch leren door demostratie,instructie of feedback?
leren motorische vaardigheid = ≠ manieren
- kijken naar demonstratie motorische vaardigheid
visuele systeem = onveranderlijke info detecteren van bewegingspatroon
afleiden hoe geobserveerde vaardigheid moet uitgeoefend worden
Hoe precies in werk gaat= onzeker
- Geven verbale instructies
≠ onderzoeken
niet steeds tot optimaal leerproces leidt
mindere prestatie & transfer zorgen
Feedback
- intrinsiek eigen aan individu
- extrinsiektoegevoegd door externe bron
4. Motorisch leren vaststellen
Adams (1980)
beschrijft # stappen om motorisch leeronderzoek te verrichten
1) stap 1
- creëren leeromgeving waarbinnen onafhankelijke variabelen gemanipuleerd
- effect op motorisch antwoord onderzocht
definiëren motorisch antwoord = bestudeerd moet wordenafhankelijke variabele
meting motorisch antwoord = valide & betrouwbaar mogelijk gebeuren
experimentele manipulatie = onafhankelijke variabele
o effect hiervan op motorisch antwoordbestuderen
- onafhankelijke variabele
al/niet geven van feedbackveranderingen in afhankelijke variabelen geobserveerd
A. Motorisch leren vastellen door verandering in prestatie
Motorische antwoorden
- gangpatroon CVA-patiënt
- oogbewegingen tijdens autorijden
prestaties = vastgelegd met score obv. observatie met blote oog
andere situaties = noodzakelijk zeer nauwkeurige registratie uit te voeren
bv. kinematische variabelen=hoekverplaatsing, -snelheid, & -versnelling
Grafisch weergeven veranderingen in prestatie over tijdsverloop van leerproces
Prestatiecurve
niet altijd goede weergaven van leerproces
≠redenen:
o curve geeft prestatie weer van individu op bepaald moment
Nala Melis Pagina 2
1. Kenmerken motorisch leerproces
4 essentiële kenmerken waaraan proces moet voldoen
1) proces dat leidt tot verwerven van mogelijkheden om actie/ beweging op gecoördineerde &
efficiënte manier (“skilled”) uit te voeren
2) Leren ≠ direct te observeren
- Leren =afgeleid uit observatie van gedragsmatige veranderingen/veranderingen in
prestatie
- veranderingen ≠(altijd) motorisch leerproces leren≠ enige variabele die invloed op
prestatie kan uitoefenen
niet altijd als meter van leerproces gebruiken
prestaties beïnvloed door toestand subject
vermoeidheid
alcoholinname
motivatie
medische beeldvorming
obv. veranderingen in hersenactiviteit tijdens motorische taak
ondersteuning bieden voor optreden leerproces
leerproces directer gekwantificeerd = cerebraal niveau
3) Leren = resultaat ervaringen
- Niet iedere ervaring resulteert in leerproces
- experimentele manipulaties
omstandigheden vastleggen waarbinnen leerprocessen optimaal plaatsvinden
4) Leren resulteert in relatief stabiele gedragsmatige veranderingen
- onderscheidt van korte-termijn veranderingen in gedragingen t.g.v. andere factoren
motivatie
faalangst
- exacte tijdsduur moeilijk opgelegd
algemeen
prestatie veranderingen dagen, weken / jaren aanwezig moeten blijven
motorische vaardigheden normaal gezien voor leven blijven
- rechtopstaand lopen
- fietsen
2. Leren en geheugen
Leren aanleiding tot opslaan info in geheugen
- kennis opgeslagen in geheugen= mogelijkheid voor reproduceren
expliciet geheugen =declaratief geheugen
feiten opgeslagen
ervaringen opgeslagen
bewuste herinneringen verbaal gereproduceerd
vorm lange termijn opslag
vergeleken met harde schijf computer
impliciet geheugen =proceduraal geheugen = sensori-motorisch geheugen
Motorische vaardigheden bewaard
Nala Melis Pagina 1
, ML: H2 : motorisch leren
opslag = onbewust
niet navertellen = niet declaratief
enkel getoond
opslaan vaardigheden in impliciet geheugenveranderingen gedrag/ prestatie
3. Motorisch leren door demostratie,instructie of feedback?
leren motorische vaardigheid = ≠ manieren
- kijken naar demonstratie motorische vaardigheid
visuele systeem = onveranderlijke info detecteren van bewegingspatroon
afleiden hoe geobserveerde vaardigheid moet uitgeoefend worden
Hoe precies in werk gaat= onzeker
- Geven verbale instructies
≠ onderzoeken
niet steeds tot optimaal leerproces leidt
mindere prestatie & transfer zorgen
Feedback
- intrinsiek eigen aan individu
- extrinsiektoegevoegd door externe bron
4. Motorisch leren vaststellen
Adams (1980)
beschrijft # stappen om motorisch leeronderzoek te verrichten
1) stap 1
- creëren leeromgeving waarbinnen onafhankelijke variabelen gemanipuleerd
- effect op motorisch antwoord onderzocht
definiëren motorisch antwoord = bestudeerd moet wordenafhankelijke variabele
meting motorisch antwoord = valide & betrouwbaar mogelijk gebeuren
experimentele manipulatie = onafhankelijke variabele
o effect hiervan op motorisch antwoordbestuderen
- onafhankelijke variabele
al/niet geven van feedbackveranderingen in afhankelijke variabelen geobserveerd
A. Motorisch leren vastellen door verandering in prestatie
Motorische antwoorden
- gangpatroon CVA-patiënt
- oogbewegingen tijdens autorijden
prestaties = vastgelegd met score obv. observatie met blote oog
andere situaties = noodzakelijk zeer nauwkeurige registratie uit te voeren
bv. kinematische variabelen=hoekverplaatsing, -snelheid, & -versnelling
Grafisch weergeven veranderingen in prestatie over tijdsverloop van leerproces
Prestatiecurve
niet altijd goede weergaven van leerproces
≠redenen:
o curve geeft prestatie weer van individu op bepaald moment
Nala Melis Pagina 2