Essay: LVB in de gevangenis
Naam: Isa Verkruyssen Organisatie: Justitieel Complex
Zaanstad
Studentnummer: 687159
Afdeling: Re-Integratie Centrum
Opleiding: Social work, jaar 3
Praktijkbegeleider:
Stagebegeleider:
Adres: Smeet 1, 1551 NG Westzaan
Datum: 21-05-2024
, Gedetineerden met een LVB moeten in de
gevangenis al gespecialiseerde zorg krijgen
Het Landelijk Kenniscentrum LVB (2016) schat dat ongeveer veertig procent van de
gedetineerden te maken heeft met een licht verstandelijke beperking (hierna LVB). Van deze
groep ontvangt ruim tachtig procent géén gespecialiseerde zorg (Husite, 2023). Dat, terwijl
bekend is dat mensen met een LVB extra kwetsbaar zijn voor criminaliteit, makkelijk
beïnvloedbaar zijn, weinig zelfcontrole bezitten en minder binding met de maatschappij
hebben (Landelijk Kenniscentrum LVB, z.d). In een rapport van het Nederlands
Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (2020) staat dat bijna zestig procent van
de gedetineerden met een licht verstandelijke beperking (LVB) na hun detentie opnieuw in de
fout gaat en recidiveert. Dit brengt schade toe aan de maatschappij, leidt tot hoge kosten
voor de staat en vermindert bovendien de kwaliteit van leven voor de betreffende
gedetineerden met een LVB. Het is dus duidelijk dat er iets moet gebeuren: Gedetineerden
met een LVB moeten in de gevangenis al gespecialiseerde zorg krijgen.
Er wordt gesproken van een lvb als iemand die naast een lagere intelligentie ook een
beperking heeft in de adaptieve vaardigheden. Adaptieve vaardigheden omvatten
conceptuele, sociale en praktische vaardigheden. Een adaptieve beperking is aanwezig
wanneer iemand niet kan voldoen aan de verwachtingen die bij zijn of haar kalenderleeftijd
en cultuur passen. Dit betekent een bepaalde mate van achterstand in conceptuele
vaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen, sociale vaardigheden zoals communiceren
en het oplossen van sociale problemen, en praktische vaardigheden zoals persoonlijke
verzorging en het gebruik van openbaar vervoer. Een licht verstandelijke beperking (LVB)
verhoogt de kans op problematiek door een wisselwerking met ongunstige omstandigheden.
Kenmerken van een LVB, zoals verhoogde beïnvloedbaarheid en een beperkt sociaal
netwerk, kunnen het risico op slachtofferschap vergroten. Daarnaast leidt impulsief handelen
en moeite met het overzien van de gevolgen van keuzes tot risicovol gedrag.
Omgevingsfactoren zoals problematische gezinssituaties, schooluitval, verkeerde vrienden
en wonen in kwetsbare wijken dragen bij aan zowel slachtofferschap als risicogedrag.
Mensen met een LVB hebben vaak minder aansluiting met de maatschappij door beperkte
arbeidskansen en toenemende digitalisering, wat hun kwetsbaarheid vergroot en het risico
op bijkomende problemen verhoogt. Mensen met een LVB worden ook vaker gepest en
lopen een hoger risico op radicalisering. Dit komt door de moeite met het begrijpen van
intenties en emoties van anderen, en een gevoel van uitsluiting en zwakke kritische
denkvaardigheden. Deze kwetsbaarheden vragen om specifieke begeleiding en
ondersteuning. (Landelijk Kenniscentrum lvb, z.d.).
Deze specifieke begeleiding bestaat uit begeleiding van zorgmedewerkers die
gespecialiseerd zijn in het begeleiden van mensen met een LVB. Hierbij kan gedacht
worden aan het inzetten van verschillende communicatiemiddelen, zoals het gebruik van
beelden en pictogrammen. Daarnaast ondersteunt een begeleider bij het oplossen van
problemen en het onderhouden van sociaal contact. Ze weten hoe om te gaan met de
frustratie en boosheid die een groot deel van mensen met een LVB ervaart, en helpen hen
om door middel van een begeleidingsplan hun potentie te bereiken en hun vaardigheden zo
optimaal mogelijk te ontwikkelen (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, 2021).
Naam: Isa Verkruyssen Organisatie: Justitieel Complex
Zaanstad
Studentnummer: 687159
Afdeling: Re-Integratie Centrum
Opleiding: Social work, jaar 3
Praktijkbegeleider:
Stagebegeleider:
Adres: Smeet 1, 1551 NG Westzaan
Datum: 21-05-2024
, Gedetineerden met een LVB moeten in de
gevangenis al gespecialiseerde zorg krijgen
Het Landelijk Kenniscentrum LVB (2016) schat dat ongeveer veertig procent van de
gedetineerden te maken heeft met een licht verstandelijke beperking (hierna LVB). Van deze
groep ontvangt ruim tachtig procent géén gespecialiseerde zorg (Husite, 2023). Dat, terwijl
bekend is dat mensen met een LVB extra kwetsbaar zijn voor criminaliteit, makkelijk
beïnvloedbaar zijn, weinig zelfcontrole bezitten en minder binding met de maatschappij
hebben (Landelijk Kenniscentrum LVB, z.d). In een rapport van het Nederlands
Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (2020) staat dat bijna zestig procent van
de gedetineerden met een licht verstandelijke beperking (LVB) na hun detentie opnieuw in de
fout gaat en recidiveert. Dit brengt schade toe aan de maatschappij, leidt tot hoge kosten
voor de staat en vermindert bovendien de kwaliteit van leven voor de betreffende
gedetineerden met een LVB. Het is dus duidelijk dat er iets moet gebeuren: Gedetineerden
met een LVB moeten in de gevangenis al gespecialiseerde zorg krijgen.
Er wordt gesproken van een lvb als iemand die naast een lagere intelligentie ook een
beperking heeft in de adaptieve vaardigheden. Adaptieve vaardigheden omvatten
conceptuele, sociale en praktische vaardigheden. Een adaptieve beperking is aanwezig
wanneer iemand niet kan voldoen aan de verwachtingen die bij zijn of haar kalenderleeftijd
en cultuur passen. Dit betekent een bepaalde mate van achterstand in conceptuele
vaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen, sociale vaardigheden zoals communiceren
en het oplossen van sociale problemen, en praktische vaardigheden zoals persoonlijke
verzorging en het gebruik van openbaar vervoer. Een licht verstandelijke beperking (LVB)
verhoogt de kans op problematiek door een wisselwerking met ongunstige omstandigheden.
Kenmerken van een LVB, zoals verhoogde beïnvloedbaarheid en een beperkt sociaal
netwerk, kunnen het risico op slachtofferschap vergroten. Daarnaast leidt impulsief handelen
en moeite met het overzien van de gevolgen van keuzes tot risicovol gedrag.
Omgevingsfactoren zoals problematische gezinssituaties, schooluitval, verkeerde vrienden
en wonen in kwetsbare wijken dragen bij aan zowel slachtofferschap als risicogedrag.
Mensen met een LVB hebben vaak minder aansluiting met de maatschappij door beperkte
arbeidskansen en toenemende digitalisering, wat hun kwetsbaarheid vergroot en het risico
op bijkomende problemen verhoogt. Mensen met een LVB worden ook vaker gepest en
lopen een hoger risico op radicalisering. Dit komt door de moeite met het begrijpen van
intenties en emoties van anderen, en een gevoel van uitsluiting en zwakke kritische
denkvaardigheden. Deze kwetsbaarheden vragen om specifieke begeleiding en
ondersteuning. (Landelijk Kenniscentrum lvb, z.d.).
Deze specifieke begeleiding bestaat uit begeleiding van zorgmedewerkers die
gespecialiseerd zijn in het begeleiden van mensen met een LVB. Hierbij kan gedacht
worden aan het inzetten van verschillende communicatiemiddelen, zoals het gebruik van
beelden en pictogrammen. Daarnaast ondersteunt een begeleider bij het oplossen van
problemen en het onderhouden van sociaal contact. Ze weten hoe om te gaan met de
frustratie en boosheid die een groot deel van mensen met een LVB ervaart, en helpen hen
om door middel van een begeleidingsplan hun potentie te bereiken en hun vaardigheden zo
optimaal mogelijk te ontwikkelen (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, 2021).
