-Perspectieven Sociaal Werk
Hoorcollege 1
Psycho = geest
Ologie = gebied van studie
Psychologie = de studie van de geest
Kortom: Psychologie is de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen.
Gedrag is te zien.
Geestelijke processen kun je niet zien.
Doelen deze week:
1. Student benoemt wat psychologie is en wat niet, zodanig dat het
verschil tussen psychologie en aangrenzende wetenschappen helder
is.
2. Student beschrijft de zes belangrijkste perspectieven binnen de
psychologie, zodanig dat hij de vereenkomst en verschillen kan
benoemen.
3. Student beschrijft hoe psychologen nieuwe kennis vergaren, zodanig
dat hij kritisch kan kijken naar de herkomst van psychologische
theorieën.
Verschillende gebieden psychologie:
1. Experimentele psychologen
2. Docenten psychologie
3. Toegepaste psychologen
- Arbeids en organisatiepsychologen
- Sportpsychologen
- Schoolpsychologen
- Gerontopsychologen (psychloog voor ouderen)
Verschiltussen psychologie en psychiatrie:
- Psychiater behandeld mensen met psychische stoornissen.
- Psychiater mag medicijnen voorschrijven.
- Heeft geneeskunde gestudeerd.
- Psychologen behandelen de mensen die zij helpen als cliënten en
niet als patiënten.
- Het vakgebied van de psychiatrie is veel kleiner dan van de
psychologie .
Pseudopsychologie
- Niet onderbouwde psychologische aannames die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd.
- Voorbeeld; horoscopen, waarzeggers, paranormalen fenomenen.
,Kritisch denken
6 vaardigheden:
1. Wat is de bron? (Wie komt met het bericht?)
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias (fout in het denken)?
- Emotionele bias (geloven dat iets werkt)
- Confirmation bias (zoeken naar mensen die het verhaal
bevestigen)
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
- Gezond verstand als wetenschappelijke bewijs gebruiken
- Correlatie-causaliteit denkfout (er worden twee dingen met elkaar
vergeleken, is er spraken van een correlatie dan is er spraken van
een verband (hoeft geen oorzaak gevolg te betekenen)).
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken
nodig?
Vanuit verschillende hoeken kijken naar een fenomeen. Zo kun je
controleren of iets betrouwbaar is.
6 perspectieven van psychologie
- Biologisch perspectief
- Cognitieve perspectief
- Behavioristisch perspectief
- Het perspectief vanuit de gehele persoon
- Ontwikkelingsperspectief
- Socioculturele perspectief
René Descartes
Wat kunnen we in het lichaam vinden wat gedrag kan bepalen.
- Franse filosoof
- 17e eeuw
- Idee dat basis vormt voor moderne psychologie
- Scheiding spirituele geest en fysieke lichaam
- Kerk kon geen bezwaar maken
Biologische perspectief
Richt zich op:
- Zenuwstelsel
- Hormonenstelsel
- Genetica
- Fysieke kenmerken
Neurowetenschap; richt zich op hoe kunnen die hersenen ons gedrag nu
beïnvloeden?
, - Richt zich op begrip van hoe de hersenen gedachten, gevoelens,
motieven bewustzijn, herinneringen en andere mentale
processen creëren.
Evolutionaire psychologie:
- Relatief nieuw specialisme dat gedrag en mentale processen
beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen aan
overleving en voortplanting.
Introspectie:
Beschrijven van je eigen innerlijke ervaringen. (Wilhelm Wundt).
Structuralisme:
Op zoek naar basisstructuren van de geest en de gedachten. Elementen
van de bewuste ervaring.
Gestaltpsychologie:
De som is meer dan het geheel der delen.
Functionalisme:
Psychische processen begrijpen in de licht van hun adaptieve functie en
nut.
Cognitieve perspectief
Richt zich op:
- Mentale processen zoals gedachten, leren, geheugen en
perceptie.
- De geest als een computerachtige machine.
- Hoe emotie en motivatie gedachten en perceptie beïnvloeden
Er gebeurt van alles in je hoofd hoe je op ideeën kunt komen.
Aangeleerd gedrag kun je makkelijker afleren dan genetisch gedrag.
Behavioristische perspectief
Richt zich op:
- Leren.
- Beheersing van gedrag door de omgeving.
- Stimuli en responsen maar geen mentale processen.
Door belonen en straffen probeer je positief gedrag vaker te laten
voorkomen.
Het mens-als-geheelperspectief
Richt zich op:
Zien het mens als geheel persoon, geeft beeld van wat soort gedrag
iemand vertoont.
- Het psychodynamische perspectief dat zich richt op onbewuste
motivatie en geestelijke stoornissen.
- Het humanistische perspectief dat zich toelegt op geestelijke
gezondheid en menselijk potentieel. (Die gaat niet kijken naar
probleemgedrag, kijkt naar wat iemand nou wel kan?
Empowerment!)
- Het karaktertrekken en temperament perspectief dat
persoonskenmerken en individuelen verschillen benadrukt. (‘Zo
ben ik nou eenmaal’. Bepaalde set van eigenschappen die heel
jouw leven aanwezig blijft).
, Ontwikkelingsperspectief
Richt zich op:
- Veranderingen in psychologisch functioneren tijdens het leven.
- Erfelijkheid en omgeving
In hoeverre zijn zaken aangeleerd en in hoeverre zijn dingen aangeboren.
Is het niet zo dat bij een bepaalde levensfase bepaald gedrag hoort. Zo
valt gedrag ook te verklaren.
Socioculturele perspectief
Richt zich op:
- Sociale invloeden op gedrag en mentale processen.
- Hoe individuen functioneren in groepen.
- Culturele verschillen.
Cultuur:
Complexe mix van taal, opvattingen, gewoonten, waarden en tradities
ontwikkeld door een groep mensen en gedeeld met anderen in dezelfde
omgeving.
Cross cultureel psycholoog:
Geïnteresseerd in de manieren waarop psychologische processen
verschillen tussen mensen van verschillende culturen.
Hoe vergaren psychologen nieuwe kennis:
1. Hypothese ontwikkelen.
2. Objectieve data verzamelen.
3. De resultaten analyseren.
4. De resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren.
Wetenschappelijke methode om dingen te onderzoeken = empirisch
onderzoek.
Niet alles is wetenschappelijk te onderzoeken:
- Kan omdat sommigen zaken niet ethisch zijn.
- Niet iedereens waarden zijn gelijk aan elkaar.
Hoorcollege 1
Psycho = geest
Ologie = gebied van studie
Psychologie = de studie van de geest
Kortom: Psychologie is de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen.
Gedrag is te zien.
Geestelijke processen kun je niet zien.
Doelen deze week:
1. Student benoemt wat psychologie is en wat niet, zodanig dat het
verschil tussen psychologie en aangrenzende wetenschappen helder
is.
2. Student beschrijft de zes belangrijkste perspectieven binnen de
psychologie, zodanig dat hij de vereenkomst en verschillen kan
benoemen.
3. Student beschrijft hoe psychologen nieuwe kennis vergaren, zodanig
dat hij kritisch kan kijken naar de herkomst van psychologische
theorieën.
Verschillende gebieden psychologie:
1. Experimentele psychologen
2. Docenten psychologie
3. Toegepaste psychologen
- Arbeids en organisatiepsychologen
- Sportpsychologen
- Schoolpsychologen
- Gerontopsychologen (psychloog voor ouderen)
Verschiltussen psychologie en psychiatrie:
- Psychiater behandeld mensen met psychische stoornissen.
- Psychiater mag medicijnen voorschrijven.
- Heeft geneeskunde gestudeerd.
- Psychologen behandelen de mensen die zij helpen als cliënten en
niet als patiënten.
- Het vakgebied van de psychiatrie is veel kleiner dan van de
psychologie .
Pseudopsychologie
- Niet onderbouwde psychologische aannames die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd.
- Voorbeeld; horoscopen, waarzeggers, paranormalen fenomenen.
,Kritisch denken
6 vaardigheden:
1. Wat is de bron? (Wie komt met het bericht?)
2. Is de bewering redelijk of extreem?
3. Wat is het bewijsmateriaal?
4. Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias (fout in het denken)?
- Emotionele bias (geloven dat iets werkt)
- Confirmation bias (zoeken naar mensen die het verhaal
bevestigen)
5. Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
- Gezond verstand als wetenschappelijke bewijs gebruiken
- Correlatie-causaliteit denkfout (er worden twee dingen met elkaar
vergeleken, is er spraken van een correlatie dan is er spraken van
een verband (hoeft geen oorzaak gevolg te betekenen)).
6. Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken
nodig?
Vanuit verschillende hoeken kijken naar een fenomeen. Zo kun je
controleren of iets betrouwbaar is.
6 perspectieven van psychologie
- Biologisch perspectief
- Cognitieve perspectief
- Behavioristisch perspectief
- Het perspectief vanuit de gehele persoon
- Ontwikkelingsperspectief
- Socioculturele perspectief
René Descartes
Wat kunnen we in het lichaam vinden wat gedrag kan bepalen.
- Franse filosoof
- 17e eeuw
- Idee dat basis vormt voor moderne psychologie
- Scheiding spirituele geest en fysieke lichaam
- Kerk kon geen bezwaar maken
Biologische perspectief
Richt zich op:
- Zenuwstelsel
- Hormonenstelsel
- Genetica
- Fysieke kenmerken
Neurowetenschap; richt zich op hoe kunnen die hersenen ons gedrag nu
beïnvloeden?
, - Richt zich op begrip van hoe de hersenen gedachten, gevoelens,
motieven bewustzijn, herinneringen en andere mentale
processen creëren.
Evolutionaire psychologie:
- Relatief nieuw specialisme dat gedrag en mentale processen
beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen aan
overleving en voortplanting.
Introspectie:
Beschrijven van je eigen innerlijke ervaringen. (Wilhelm Wundt).
Structuralisme:
Op zoek naar basisstructuren van de geest en de gedachten. Elementen
van de bewuste ervaring.
Gestaltpsychologie:
De som is meer dan het geheel der delen.
Functionalisme:
Psychische processen begrijpen in de licht van hun adaptieve functie en
nut.
Cognitieve perspectief
Richt zich op:
- Mentale processen zoals gedachten, leren, geheugen en
perceptie.
- De geest als een computerachtige machine.
- Hoe emotie en motivatie gedachten en perceptie beïnvloeden
Er gebeurt van alles in je hoofd hoe je op ideeën kunt komen.
Aangeleerd gedrag kun je makkelijker afleren dan genetisch gedrag.
Behavioristische perspectief
Richt zich op:
- Leren.
- Beheersing van gedrag door de omgeving.
- Stimuli en responsen maar geen mentale processen.
Door belonen en straffen probeer je positief gedrag vaker te laten
voorkomen.
Het mens-als-geheelperspectief
Richt zich op:
Zien het mens als geheel persoon, geeft beeld van wat soort gedrag
iemand vertoont.
- Het psychodynamische perspectief dat zich richt op onbewuste
motivatie en geestelijke stoornissen.
- Het humanistische perspectief dat zich toelegt op geestelijke
gezondheid en menselijk potentieel. (Die gaat niet kijken naar
probleemgedrag, kijkt naar wat iemand nou wel kan?
Empowerment!)
- Het karaktertrekken en temperament perspectief dat
persoonskenmerken en individuelen verschillen benadrukt. (‘Zo
ben ik nou eenmaal’. Bepaalde set van eigenschappen die heel
jouw leven aanwezig blijft).
, Ontwikkelingsperspectief
Richt zich op:
- Veranderingen in psychologisch functioneren tijdens het leven.
- Erfelijkheid en omgeving
In hoeverre zijn zaken aangeleerd en in hoeverre zijn dingen aangeboren.
Is het niet zo dat bij een bepaalde levensfase bepaald gedrag hoort. Zo
valt gedrag ook te verklaren.
Socioculturele perspectief
Richt zich op:
- Sociale invloeden op gedrag en mentale processen.
- Hoe individuen functioneren in groepen.
- Culturele verschillen.
Cultuur:
Complexe mix van taal, opvattingen, gewoonten, waarden en tradities
ontwikkeld door een groep mensen en gedeeld met anderen in dezelfde
omgeving.
Cross cultureel psycholoog:
Geïnteresseerd in de manieren waarop psychologische processen
verschillen tussen mensen van verschillende culturen.
Hoe vergaren psychologen nieuwe kennis:
1. Hypothese ontwikkelen.
2. Objectieve data verzamelen.
3. De resultaten analyseren.
4. De resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren.
Wetenschappelijke methode om dingen te onderzoeken = empirisch
onderzoek.
Niet alles is wetenschappelijk te onderzoeken:
- Kan omdat sommigen zaken niet ethisch zijn.
- Niet iedereens waarden zijn gelijk aan elkaar.
