Kwalitatieve onderzoeksmethodologie Lecture 1
Doelstellingen
Kennis van en inzicht in kwalitatieve methoden van empirisch onderzoek
Hoofdstromen in kwalitatief onderzoek beschrijven en vergelijken
Kwalitatief organisatieonderzoek kunnen ontwerpen
Onderdelen daarvan kunnen uitvoeren
Op het eigen onderzoek kunnen reflecteren
Inzicht in patronen en betekenissen
Meyers, 2020, p. 5: Kwalitatieve onderzoeksmethoden helpen onderzoekers om mensen, wat ze
zeggen en wat ze doen, te begrijpen binnen de sociale en culturele context waarin zij leven.
Bleijenbergh et al., 2023, p. 5: Kwalitatief empirisch onderzoek betreft alle vormen van onderzoek die
gericht zijn op het genereren van kennis door het verzamelen en interpreteren van materiaal over
een sociaal verschijnsel in de werkelijkheid dat we met onze zintuigen observeren, en vertalen naar
tekst.
Kwalitatieve onderzoek gaat over mensen en social gedrag en hoe bestudeer je dat door te kijken
naar wat ze zeggen en doen en dat om te zetten in tekst en dan de tekst analyeren.
Sociale verschijnsel in de werkelijkheid; het gebeurt nu. Het is niet theoretisch het is geen experiment
we kunnen het alleen waarnemen met onze zintuigen.
Het emic-perspectief is het perspectief van de insider, het perspectief dat voortkomt uit de cultuur
waarin het project zich bevindt.
Exploratie van de werkelijkheid
Exploreren = het benaderen van de empirie met zo min mogelijk vooronderstellingen: met een open
blik en open vragen de werkelijkheid onderzoeken.
Bijvoorbeeld:
‘Wat betekent uw werk voor u persoonlijk?’
‘Hoe ervaart u in uw werk ondersteuning vanuit uw professionele omgeving?’
In plaats van:
‘Ik voel mij in mijn werk gewaardeerd door collega’s’
Eens O O O O O Oneens
Het belang van kwalitatief onderzoek
Big data kijkt achteruit. Kwalititatief onderzoek kijkt vooruit en kan de toekomst vraag
bepalen. Veel data points bij kwalitatief waardoor je veel vooruit kan kijken.
Vergelijking kwalitatief en kwantitatief onderzoek - Karakterschets
,Verschillen kwali en kwanti in Bleijenbergh et al (2023)
Wanneer kies je voor kwalitatief onderzoek?
Wetenschapsfilosofieën / paradigma’s
Leer de volgende termen:
Wat is de werkelijkheid? ONTOLOGIE
Hoe kunnen wij de werkelijkheid onderzoeken? EPISTEMOLOGIE.
Ontologie + epistomologie = onderzoeksparadigma
Onderzoeksrap
port
Interpretatie van uitkomsten hangt af van deze
Data analyse aannames: beoordeling van kwaliteit
Dataverzamelin
g
Onderzoeksstra
tegie
, Filosofische
uitgangspunten
Positi Interp
Kritisc
vistisc retati
h
h ef
Hanteer bronnen en methoden die consistent zijn met je aannames m.b.t. de werkelijkheid
Wat beschouw je als werkelijkheid en hoe is die te onderzoeken?
Van onder naar boven lezen
Wetenschapsfilosofieën / paradigma’s
Principes van positivisme; oorzaak gevolg manier kijken naar de werkelijkheid, wat zijn de
succesfactoren van verbeterende samenwerking? Hoe werken dingen, wat heeft invloed op wat.
Vooral kwantitatief onderzoek, hoe zitten processen in elkaar. Wil om opgedane kennis universeel te
maken. Organisatie precies kunnen vertellen wat ze moeten doen. Vooral naar kwaliteit criteria
kijken. Onderdeel van kwantitatief onderzoek.
Principes van interpretatief onderzoek; Hoe beïnvloeden … (verklarende vraag) hoe beïnvloed het ene
het ander; vraag resulteert in kennis die vooral in de context goed begrepen kan worden. Je moet
ervoor zorgen dat je al een mening hebt, de manier waarop je vragen stelt wordt beïnvloed door wie
je bent als onderzoeker. Jij als person bepaald een deel van de uitkomsten. Welke mening geven
mensen aan het onderzoek, concepten, etc. Je doet onderzoek naar de meaning van mensen.
Principes van kritisch onderzoek (critical realism); is alles zo, lijkt alles normaal, wat doen we met zn
alle? Kritisch beschuldigd positivisme dat ze simple zijn. Machtprocessen zijn een belangrijk
onderdeel van kritisch realisme, vaak op zoek naar onzichtbare machtprocessen. Hoe is macht
verdeeld en hoe heeft dit invloed op een organisatie.
1. Positivisme:
Oorzaak gevolg manier, wat zijn succesfactoren van samenwerken. Die kennis generaliseren voor een organisatie.
Criteria betrouwbaarheid validiteit.
Positivisme in de sociale wetenschappen is sterk beïnvloed door de natuurwetenschappelijke benadering en streeft
naar objectieve, empirische kennis.
Het benadrukt het gebruik van kwantitatieve methoden, zoals enquêtes en experimenten, om meetbare gegevens te
verzamelen.
Positivisten streven naar het identificeren van oorzaak-en-gevolgrelaties en het formuleren van algemene wetten en
voorspellingen.
Het positivisme veronderstelt dat er een onafhankelijke, objectieve realiteit is die kan worden waargenomen en
gemeten.
, 2. Interpretativisme (of hermeneutiek):
Hoe beinvloed iets is. Kennis die in de context begrepen kan worden.
Interpretativisme benadrukt het begrijpen van de sociale werkelijkheid vanuit het perspectief van de betrokkenen en
richt zich op de interpretaties en betekenissen die mensen aan hun ervaringen geven.
Kwalitatieve methoden, zoals diepte-interviews, participerende observatie en tekstuele analyse, worden vaak
gebruikt om betekenis te begrijpen.
Het interpretativisme erkent dat sociale fenomenen complex zijn en dat betekenissen subjectief kunnen zijn,
variërend van persoon tot persoon.
Het richt zich op contextuele begripsvorming en wil diepgang bereiken in plaats van generalisatie.
3. Kritisch onderzoek (ook bekend als kritische theorie):
Alles hangt samen en opzoek naar onzichtbare machtsverhoudingen.
Kritisch onderzoek is sterk geïnspireerd door het werk van denkers als Karl Marx en richt zich op het blootleggen van
sociale ongelijkheden en machtsstructuren in de samenleving.
Het streeft naar sociale verandering en emancipatie en probeert de onderliggende structuren van ongelijkheid te
analyseren.
Kritische onderzoekers gebruiken vaak zowel kwalitatieve als kwantitatieve methoden om sociale problemen te
bestuderen.
Ze zijn kritisch ten opzichte van bestaande maatschappelijke structuren en proberen alternatieve perspectieven te
ontwikkelen.
Doel en vraagstelling
De doelstelling bestaat uit:
• extern doel (de bijdrage die je met je
onderzoek wilt leveren)
• Praktisch extern doel
• Theoretisch extern doel
• intern doel (de kennis die je met je
onderzoek wilt verwerven)
•
Criteria voor goede onderzoeksvragen
• Is efficient
• Is sturend (m.b.t. kennissoorten, dataverzameling)
• Is een open, maar helder geformuleerde vraag
• Begint bij voorkeur met hoe, wat, welke, wanneer of waarom
• Noemt de onderzoekseenheid in de vraag
Geen handelingsvragen: “Hoe kan dit probleem worden aangepakt”?
Beschrijvende en verklarende onderzoeksvragen
• Beschrijvend (exploratory)
• Wat karakteriseert X of Y?
• Verklarend (explanatory)
• Wat veroorzaakt Y?
• Wat zijn de gevolgen van X?
• Wat is het effect van X op Y?
Doelstellingen
Kennis van en inzicht in kwalitatieve methoden van empirisch onderzoek
Hoofdstromen in kwalitatief onderzoek beschrijven en vergelijken
Kwalitatief organisatieonderzoek kunnen ontwerpen
Onderdelen daarvan kunnen uitvoeren
Op het eigen onderzoek kunnen reflecteren
Inzicht in patronen en betekenissen
Meyers, 2020, p. 5: Kwalitatieve onderzoeksmethoden helpen onderzoekers om mensen, wat ze
zeggen en wat ze doen, te begrijpen binnen de sociale en culturele context waarin zij leven.
Bleijenbergh et al., 2023, p. 5: Kwalitatief empirisch onderzoek betreft alle vormen van onderzoek die
gericht zijn op het genereren van kennis door het verzamelen en interpreteren van materiaal over
een sociaal verschijnsel in de werkelijkheid dat we met onze zintuigen observeren, en vertalen naar
tekst.
Kwalitatieve onderzoek gaat over mensen en social gedrag en hoe bestudeer je dat door te kijken
naar wat ze zeggen en doen en dat om te zetten in tekst en dan de tekst analyeren.
Sociale verschijnsel in de werkelijkheid; het gebeurt nu. Het is niet theoretisch het is geen experiment
we kunnen het alleen waarnemen met onze zintuigen.
Het emic-perspectief is het perspectief van de insider, het perspectief dat voortkomt uit de cultuur
waarin het project zich bevindt.
Exploratie van de werkelijkheid
Exploreren = het benaderen van de empirie met zo min mogelijk vooronderstellingen: met een open
blik en open vragen de werkelijkheid onderzoeken.
Bijvoorbeeld:
‘Wat betekent uw werk voor u persoonlijk?’
‘Hoe ervaart u in uw werk ondersteuning vanuit uw professionele omgeving?’
In plaats van:
‘Ik voel mij in mijn werk gewaardeerd door collega’s’
Eens O O O O O Oneens
Het belang van kwalitatief onderzoek
Big data kijkt achteruit. Kwalititatief onderzoek kijkt vooruit en kan de toekomst vraag
bepalen. Veel data points bij kwalitatief waardoor je veel vooruit kan kijken.
Vergelijking kwalitatief en kwantitatief onderzoek - Karakterschets
,Verschillen kwali en kwanti in Bleijenbergh et al (2023)
Wanneer kies je voor kwalitatief onderzoek?
Wetenschapsfilosofieën / paradigma’s
Leer de volgende termen:
Wat is de werkelijkheid? ONTOLOGIE
Hoe kunnen wij de werkelijkheid onderzoeken? EPISTEMOLOGIE.
Ontologie + epistomologie = onderzoeksparadigma
Onderzoeksrap
port
Interpretatie van uitkomsten hangt af van deze
Data analyse aannames: beoordeling van kwaliteit
Dataverzamelin
g
Onderzoeksstra
tegie
, Filosofische
uitgangspunten
Positi Interp
Kritisc
vistisc retati
h
h ef
Hanteer bronnen en methoden die consistent zijn met je aannames m.b.t. de werkelijkheid
Wat beschouw je als werkelijkheid en hoe is die te onderzoeken?
Van onder naar boven lezen
Wetenschapsfilosofieën / paradigma’s
Principes van positivisme; oorzaak gevolg manier kijken naar de werkelijkheid, wat zijn de
succesfactoren van verbeterende samenwerking? Hoe werken dingen, wat heeft invloed op wat.
Vooral kwantitatief onderzoek, hoe zitten processen in elkaar. Wil om opgedane kennis universeel te
maken. Organisatie precies kunnen vertellen wat ze moeten doen. Vooral naar kwaliteit criteria
kijken. Onderdeel van kwantitatief onderzoek.
Principes van interpretatief onderzoek; Hoe beïnvloeden … (verklarende vraag) hoe beïnvloed het ene
het ander; vraag resulteert in kennis die vooral in de context goed begrepen kan worden. Je moet
ervoor zorgen dat je al een mening hebt, de manier waarop je vragen stelt wordt beïnvloed door wie
je bent als onderzoeker. Jij als person bepaald een deel van de uitkomsten. Welke mening geven
mensen aan het onderzoek, concepten, etc. Je doet onderzoek naar de meaning van mensen.
Principes van kritisch onderzoek (critical realism); is alles zo, lijkt alles normaal, wat doen we met zn
alle? Kritisch beschuldigd positivisme dat ze simple zijn. Machtprocessen zijn een belangrijk
onderdeel van kritisch realisme, vaak op zoek naar onzichtbare machtprocessen. Hoe is macht
verdeeld en hoe heeft dit invloed op een organisatie.
1. Positivisme:
Oorzaak gevolg manier, wat zijn succesfactoren van samenwerken. Die kennis generaliseren voor een organisatie.
Criteria betrouwbaarheid validiteit.
Positivisme in de sociale wetenschappen is sterk beïnvloed door de natuurwetenschappelijke benadering en streeft
naar objectieve, empirische kennis.
Het benadrukt het gebruik van kwantitatieve methoden, zoals enquêtes en experimenten, om meetbare gegevens te
verzamelen.
Positivisten streven naar het identificeren van oorzaak-en-gevolgrelaties en het formuleren van algemene wetten en
voorspellingen.
Het positivisme veronderstelt dat er een onafhankelijke, objectieve realiteit is die kan worden waargenomen en
gemeten.
, 2. Interpretativisme (of hermeneutiek):
Hoe beinvloed iets is. Kennis die in de context begrepen kan worden.
Interpretativisme benadrukt het begrijpen van de sociale werkelijkheid vanuit het perspectief van de betrokkenen en
richt zich op de interpretaties en betekenissen die mensen aan hun ervaringen geven.
Kwalitatieve methoden, zoals diepte-interviews, participerende observatie en tekstuele analyse, worden vaak
gebruikt om betekenis te begrijpen.
Het interpretativisme erkent dat sociale fenomenen complex zijn en dat betekenissen subjectief kunnen zijn,
variërend van persoon tot persoon.
Het richt zich op contextuele begripsvorming en wil diepgang bereiken in plaats van generalisatie.
3. Kritisch onderzoek (ook bekend als kritische theorie):
Alles hangt samen en opzoek naar onzichtbare machtsverhoudingen.
Kritisch onderzoek is sterk geïnspireerd door het werk van denkers als Karl Marx en richt zich op het blootleggen van
sociale ongelijkheden en machtsstructuren in de samenleving.
Het streeft naar sociale verandering en emancipatie en probeert de onderliggende structuren van ongelijkheid te
analyseren.
Kritische onderzoekers gebruiken vaak zowel kwalitatieve als kwantitatieve methoden om sociale problemen te
bestuderen.
Ze zijn kritisch ten opzichte van bestaande maatschappelijke structuren en proberen alternatieve perspectieven te
ontwikkelen.
Doel en vraagstelling
De doelstelling bestaat uit:
• extern doel (de bijdrage die je met je
onderzoek wilt leveren)
• Praktisch extern doel
• Theoretisch extern doel
• intern doel (de kennis die je met je
onderzoek wilt verwerven)
•
Criteria voor goede onderzoeksvragen
• Is efficient
• Is sturend (m.b.t. kennissoorten, dataverzameling)
• Is een open, maar helder geformuleerde vraag
• Begint bij voorkeur met hoe, wat, welke, wanneer of waarom
• Noemt de onderzoekseenheid in de vraag
Geen handelingsvragen: “Hoe kan dit probleem worden aangepakt”?
Beschrijvende en verklarende onderzoeksvragen
• Beschrijvend (exploratory)
• Wat karakteriseert X of Y?
• Verklarend (explanatory)
• Wat veroorzaakt Y?
• Wat zijn de gevolgen van X?
• Wat is het effect van X op Y?
