Week 1
Kenmerkend voor het strafrecht is de monopoly om te straffen
Vanaf 12 jaar ben je strafbaar in het strafrecht
Vanaf 14 jaar ben je strafbaar in het privaatrecht
Misdrijf is erger dan een overtreding. Denk aan moord, verkrachting etc. Tweede boek van
WVSR
Een overtreding is vaak een overtreding van de wet, zoals rijden door rood. Derde boek van
WVSR
Wederrechtelijk handelen = tegen het recht in
Strafbaar feit?
Menselijke gedraging → bestanddeel
Delictsomschrijving → bestanddeel
Wederrechtelijkheid → element
Verwijtbaarheid → element
- Dit is van belang als er sprake is van een vraag of iemand gestraft kan worden
- Cumulatieve voorwaarden
Twee kernbegrippen: opzet en schuld
Onbewuste
culpa
Bewuste culpa
Roekeloosheid =
strafverzwaring bij
Voorwaardelijke
opzet
Met
noodzakelijkheidsbewu
Opzet met bedoeling
en met voorbedachte
Culpa: schuld, bijvoorbeeld door rood licht rijden en een voetganger aanrijden
,Een voorbeeld van onbewuste culpa is als je met je navigatie bezig bent, niet op de weg let
en daardoor door rood rijdt.
Voorwaardelijke opzet: je neemt de kans, bv dat je met een automatisch wapen gaat
schieten dat er dan mensen om het leven komen
Opzettelijk handelen = willens en wetens handelen (bom op een boot gooien)
Maar:
Opzet kent verschillende graden
1. Opzet met bedoeling
2. Voorwaardelijke opzet / opzet met mogelijkheidsbewustzijn
3. Opzet met noodzakelijkheidsbewustzijn
Opzettelijke belediging van de koning wordt gestraft met gevangenisstraf vans ten hoogste
vijf jaren / geldboete van de vierde categorie → 111 SR
Express = opzet
Hij aan wiens schuld te wijten is dat een ander zwaar lichamelijk letsel bekomt of zodanig
lichamelijk letsel dat daaruit tijdelijk ziekte of verhindering in de uitoefening van zijn ambts- of
beroepsbezigheden ontstaat, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of
geldboete aan de vierde categorie
Art. 308 lid 1 SR
Niet opzettelijk maar wel onvoorzichtig / roekeloos = culpa
Gronddelict is de basis, zoals diefstal
Gekwalificeerd of geprivilegieerd delict is bovenop de gronddelict, zoals diefstal met geweld
Gekwalificeerd ; verzwarend
Geprivilegieerd ; verzachtend
Omissiedelict is een delict waar je iets nalaat
Comissiedelict is een delict die een doen/handelen strafbaar stelt
Formeel delict is wat in de wet staat, gedraging is strafbaar
Materieel delict is dat de handeling niet strafbaar is, maar het gevolg wel (zoals doodstraf)
Artikel 48 WvSr jo. 311 lid 1 onder 4
WvSr Artikel 47 WvSr - medeplegers
→ HR Wormerveerse brandweer
→ Indicatoren:
→ gelijk aan aandeel/inwisselbare rollen
,Webcollege
Publiekrecht : strafprocesrecht, bestuursrecht en staatsrecht
Functie:
- Tegengaan van eigenrichting - onderling problemen uitvechten
- Geweldsmonopolie bij staat
- Recht op vervolging voorbehouden aan ovj als vertegenwoordiger van de staat
Doelen:
- Vergelding → leedtoevoeging → boeten
- Generale straffen → voorkomen dat anderen strafbaar feit plegen door straf op te
leggen
- Speciale preventie → recidive voorkomen
Kenmerken:
- Regelt betrekkingen tussen burger en staat. Straffen op grond van normschendingen
- Handhaving openbare orde
- Vervolgingsmonopolie bij staat → OM is als vertegenwoordiger van de staat belast
met de vervolging van strafbare feiten
- Ultimum remedium: laatste middel
- Betrokken rechters zijn specialistisch
Onderverdeling:
- Formeel - Sr en Sv
Welke regels moeten worden gevolgd wanneer en norm van het materiële recht
(vermoeden) is overtreden. WvSv grootste deel. Regels voor bevoegdheden politie, duur
voorlopige hechtenis etc.
- Materieel - wat is strafbaar feit?
Verzamelnaam alle strafbepalingen. → wat is strafbaar en wat niet. WvSr. In eerste plaats
strafbepalingen, ook algemene leerstukken die betrekking hebben op uitsluiting van de
strafbaarheid en de uitbreiding van strafbaarheid
- Sanctierecht - voorwaarde waaronder bepaalde straffen mogen worden opgelegd /
ten uitvoer gelegd
Voorwaarden waaronder bepaald estraffen mogen worden opgelegd. Voorwaarden
waaronder straffen ten uitvoer worden gelegd. WvSr en WvSv.
Bronnen → jurisprudentie, wet etc.
, Waarom straffen?
- Vergelding
- Preventie
Legaliteitsbeginsel is basis van strafrecht - art 1 Sr
‘Geen feit is strafbaar dan op de grond van een daaraan voorafgegane wettelijke
strafbepaling’. Deelbeginselen:
1. Bepaling moet duidelijk zijn - lex certa
Welk specifiek gedrag onder welke voorwaarden strafbaar
2. Verbod van terugwerkende kracht - nulla poena
Kan niet worden gestraft voor gedragingen die ten tijde van het begaan van de gedraging
nog niet strafbaar was
3. Verbod van gewoonterecht - lex scripta
De bepaling moet opgeschreven zijn
4. Verbod van analogie
Rechter mag een strafbepaling NIET ruim invullen. Geen analogie → uit een bepaling een
grondregel afleiden en deze toepassen op een concreet gedrag niet onder de aanvankelijke
bepaling gebracht kon worden.
- Elektriciteitsarrest: het aanmerken van het aftappen van elektriciteit als het
‘wegnemen van een goed’ ex. 310 Sr is géén analogische interpretatie
- Runescape arrest: stelen van een virtueel amulet in computerspel werd aangemerkt
als ‘wegnemen van een goed’.
Soorten delicten:
- Misdrijven en overtredingen
Misdrijven: rechtsdelicten die indruisen tegen fundamentele normen en waarden in de
maatschappij, zoals moord en verkarichting. Over het algemeen ernstige feiten dan
overtredingen. Opgenomen in boek 2 WvSr.
Overtredingen: wetsdelicten, gedragingen die strafbaar zijn gesteld of de maatschappij te
ordenen en niet die zo zeer fundamentele normen en waarden schenden. Zoals overtreden
van verkeersregels; door rood rijden
Belang onderscheid:
1. Procesrechtelijke: indeling WvSr naar misdrijf/overtreding bepaalt welke rechter
bevoegd is. Misdrijf: gewone rechtbank. Overtreding: sector kanton
2. Materieelrechtelijk: poging tot overtreding dan wel medeplichtigheid bij overtreding is
niet strafbaar. Poging tot en medeplichtigheid bij een misdrijf is wel strafbaar.
Kenmerkend voor het strafrecht is de monopoly om te straffen
Vanaf 12 jaar ben je strafbaar in het strafrecht
Vanaf 14 jaar ben je strafbaar in het privaatrecht
Misdrijf is erger dan een overtreding. Denk aan moord, verkrachting etc. Tweede boek van
WVSR
Een overtreding is vaak een overtreding van de wet, zoals rijden door rood. Derde boek van
WVSR
Wederrechtelijk handelen = tegen het recht in
Strafbaar feit?
Menselijke gedraging → bestanddeel
Delictsomschrijving → bestanddeel
Wederrechtelijkheid → element
Verwijtbaarheid → element
- Dit is van belang als er sprake is van een vraag of iemand gestraft kan worden
- Cumulatieve voorwaarden
Twee kernbegrippen: opzet en schuld
Onbewuste
culpa
Bewuste culpa
Roekeloosheid =
strafverzwaring bij
Voorwaardelijke
opzet
Met
noodzakelijkheidsbewu
Opzet met bedoeling
en met voorbedachte
Culpa: schuld, bijvoorbeeld door rood licht rijden en een voetganger aanrijden
,Een voorbeeld van onbewuste culpa is als je met je navigatie bezig bent, niet op de weg let
en daardoor door rood rijdt.
Voorwaardelijke opzet: je neemt de kans, bv dat je met een automatisch wapen gaat
schieten dat er dan mensen om het leven komen
Opzettelijk handelen = willens en wetens handelen (bom op een boot gooien)
Maar:
Opzet kent verschillende graden
1. Opzet met bedoeling
2. Voorwaardelijke opzet / opzet met mogelijkheidsbewustzijn
3. Opzet met noodzakelijkheidsbewustzijn
Opzettelijke belediging van de koning wordt gestraft met gevangenisstraf vans ten hoogste
vijf jaren / geldboete van de vierde categorie → 111 SR
Express = opzet
Hij aan wiens schuld te wijten is dat een ander zwaar lichamelijk letsel bekomt of zodanig
lichamelijk letsel dat daaruit tijdelijk ziekte of verhindering in de uitoefening van zijn ambts- of
beroepsbezigheden ontstaat, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of
geldboete aan de vierde categorie
Art. 308 lid 1 SR
Niet opzettelijk maar wel onvoorzichtig / roekeloos = culpa
Gronddelict is de basis, zoals diefstal
Gekwalificeerd of geprivilegieerd delict is bovenop de gronddelict, zoals diefstal met geweld
Gekwalificeerd ; verzwarend
Geprivilegieerd ; verzachtend
Omissiedelict is een delict waar je iets nalaat
Comissiedelict is een delict die een doen/handelen strafbaar stelt
Formeel delict is wat in de wet staat, gedraging is strafbaar
Materieel delict is dat de handeling niet strafbaar is, maar het gevolg wel (zoals doodstraf)
Artikel 48 WvSr jo. 311 lid 1 onder 4
WvSr Artikel 47 WvSr - medeplegers
→ HR Wormerveerse brandweer
→ Indicatoren:
→ gelijk aan aandeel/inwisselbare rollen
,Webcollege
Publiekrecht : strafprocesrecht, bestuursrecht en staatsrecht
Functie:
- Tegengaan van eigenrichting - onderling problemen uitvechten
- Geweldsmonopolie bij staat
- Recht op vervolging voorbehouden aan ovj als vertegenwoordiger van de staat
Doelen:
- Vergelding → leedtoevoeging → boeten
- Generale straffen → voorkomen dat anderen strafbaar feit plegen door straf op te
leggen
- Speciale preventie → recidive voorkomen
Kenmerken:
- Regelt betrekkingen tussen burger en staat. Straffen op grond van normschendingen
- Handhaving openbare orde
- Vervolgingsmonopolie bij staat → OM is als vertegenwoordiger van de staat belast
met de vervolging van strafbare feiten
- Ultimum remedium: laatste middel
- Betrokken rechters zijn specialistisch
Onderverdeling:
- Formeel - Sr en Sv
Welke regels moeten worden gevolgd wanneer en norm van het materiële recht
(vermoeden) is overtreden. WvSv grootste deel. Regels voor bevoegdheden politie, duur
voorlopige hechtenis etc.
- Materieel - wat is strafbaar feit?
Verzamelnaam alle strafbepalingen. → wat is strafbaar en wat niet. WvSr. In eerste plaats
strafbepalingen, ook algemene leerstukken die betrekking hebben op uitsluiting van de
strafbaarheid en de uitbreiding van strafbaarheid
- Sanctierecht - voorwaarde waaronder bepaalde straffen mogen worden opgelegd /
ten uitvoer gelegd
Voorwaarden waaronder bepaald estraffen mogen worden opgelegd. Voorwaarden
waaronder straffen ten uitvoer worden gelegd. WvSr en WvSv.
Bronnen → jurisprudentie, wet etc.
, Waarom straffen?
- Vergelding
- Preventie
Legaliteitsbeginsel is basis van strafrecht - art 1 Sr
‘Geen feit is strafbaar dan op de grond van een daaraan voorafgegane wettelijke
strafbepaling’. Deelbeginselen:
1. Bepaling moet duidelijk zijn - lex certa
Welk specifiek gedrag onder welke voorwaarden strafbaar
2. Verbod van terugwerkende kracht - nulla poena
Kan niet worden gestraft voor gedragingen die ten tijde van het begaan van de gedraging
nog niet strafbaar was
3. Verbod van gewoonterecht - lex scripta
De bepaling moet opgeschreven zijn
4. Verbod van analogie
Rechter mag een strafbepaling NIET ruim invullen. Geen analogie → uit een bepaling een
grondregel afleiden en deze toepassen op een concreet gedrag niet onder de aanvankelijke
bepaling gebracht kon worden.
- Elektriciteitsarrest: het aanmerken van het aftappen van elektriciteit als het
‘wegnemen van een goed’ ex. 310 Sr is géén analogische interpretatie
- Runescape arrest: stelen van een virtueel amulet in computerspel werd aangemerkt
als ‘wegnemen van een goed’.
Soorten delicten:
- Misdrijven en overtredingen
Misdrijven: rechtsdelicten die indruisen tegen fundamentele normen en waarden in de
maatschappij, zoals moord en verkarichting. Over het algemeen ernstige feiten dan
overtredingen. Opgenomen in boek 2 WvSr.
Overtredingen: wetsdelicten, gedragingen die strafbaar zijn gesteld of de maatschappij te
ordenen en niet die zo zeer fundamentele normen en waarden schenden. Zoals overtreden
van verkeersregels; door rood rijden
Belang onderscheid:
1. Procesrechtelijke: indeling WvSr naar misdrijf/overtreding bepaalt welke rechter
bevoegd is. Misdrijf: gewone rechtbank. Overtreding: sector kanton
2. Materieelrechtelijk: poging tot overtreding dan wel medeplichtigheid bij overtreding is
niet strafbaar. Poging tot en medeplichtigheid bij een misdrijf is wel strafbaar.
