HOOFDSTUK 6: DE TIJD VAN REGENTEN EN VORSTEN
Inleiding
Het absolutisme en de bijzondere positie van de republiek bespreken we in de eerste twee
paragrafen van dit hoofdstuk. Doordat over de hele wereld handelsnetwerken meer met elkaar
verbonden raakten, kunnen we spreken van het begin van een wereldeconomie. Opvallend hierbij
was de dominante positie van de Nederlandse Republiek met Amsterdam als centrum van de
wereldhandel. Het ontstaan van een wereldeconomie staat centraal in paragraaf 3. Terwijl de
Europese handelsvloten de wereldzeeën doorkruisten, zette de wetenschappelijk belangstelling uit
de tijd van ontdekkers en hervormers door. Hier is de laatste paragraaf van dit hoofdstuk aan gewijd.
COLLEGE WEEK 2, 21 NOVEMBER 2018 PARAGRAAF 1
§1 Vorstelijk absolutisme
Met of zonder standenvergadering
‘Koningen zijn Goden’
Hervormingen onder de Zonnekoning
Oorlog en vervolging
De strijd tussen koning en parlement
Republiek, Restauratie en Revolutie
COLLEGE WEEK 1, 14 NOVEMBER 2018 PARAGRAAF 2
§2 De Nederlandse Gouden Eeuw
De Nederlandse Republiek week sterk af van het algemene Europese patroon. In tijden van crisis was
er echter toch behoefte aan meer centraal gezag. De gebeurtenissen tijdens de zogeheten
Bestandtwisten tussen 1609 en 1619 laten dat zien. Ze maken ook duidelijk hoe ongrijpbaar het
staatsbestel was ten tijde van de Republiek.
De Bestandstwisten
Tijdens de Bestandstwisten kwamen de twee machtigste mannen van de Republiek tegenover elkaar
te staan. Nauwelijks was de inkt van het verdrag droog of sluimerende politieke en religieuze
binnenlandse spanningen kwamen tot het ontlading. Het conflict begon met een theologisch debat.
Hoewel steeds meer gewestelijke Staten de contra remonstrantse kant kozen, bepaalden steden hun
eigen kerkpolitiek. Een scheuring in de kerk dreigde; daarmee stond ook de bestuurlijke
samenwerking binnen de Republiek op het spel.
Van Oldebarnevelt was met Hugo de groot van mening dat de kerk onder het gezag stond van de
gewestelijke regering.
Inleiding
Het absolutisme en de bijzondere positie van de republiek bespreken we in de eerste twee
paragrafen van dit hoofdstuk. Doordat over de hele wereld handelsnetwerken meer met elkaar
verbonden raakten, kunnen we spreken van het begin van een wereldeconomie. Opvallend hierbij
was de dominante positie van de Nederlandse Republiek met Amsterdam als centrum van de
wereldhandel. Het ontstaan van een wereldeconomie staat centraal in paragraaf 3. Terwijl de
Europese handelsvloten de wereldzeeën doorkruisten, zette de wetenschappelijk belangstelling uit
de tijd van ontdekkers en hervormers door. Hier is de laatste paragraaf van dit hoofdstuk aan gewijd.
COLLEGE WEEK 2, 21 NOVEMBER 2018 PARAGRAAF 1
§1 Vorstelijk absolutisme
Met of zonder standenvergadering
‘Koningen zijn Goden’
Hervormingen onder de Zonnekoning
Oorlog en vervolging
De strijd tussen koning en parlement
Republiek, Restauratie en Revolutie
COLLEGE WEEK 1, 14 NOVEMBER 2018 PARAGRAAF 2
§2 De Nederlandse Gouden Eeuw
De Nederlandse Republiek week sterk af van het algemene Europese patroon. In tijden van crisis was
er echter toch behoefte aan meer centraal gezag. De gebeurtenissen tijdens de zogeheten
Bestandtwisten tussen 1609 en 1619 laten dat zien. Ze maken ook duidelijk hoe ongrijpbaar het
staatsbestel was ten tijde van de Republiek.
De Bestandstwisten
Tijdens de Bestandstwisten kwamen de twee machtigste mannen van de Republiek tegenover elkaar
te staan. Nauwelijks was de inkt van het verdrag droog of sluimerende politieke en religieuze
binnenlandse spanningen kwamen tot het ontlading. Het conflict begon met een theologisch debat.
Hoewel steeds meer gewestelijke Staten de contra remonstrantse kant kozen, bepaalden steden hun
eigen kerkpolitiek. Een scheuring in de kerk dreigde; daarmee stond ook de bestuurlijke
samenwerking binnen de Republiek op het spel.
Van Oldebarnevelt was met Hugo de groot van mening dat de kerk onder het gezag stond van de
gewestelijke regering.
