Samenvatting H4: voortplanting en seksualiteit:
Par. 4.1: de Puberteit:
Geslachtskenmerken: Als een baby geboren wordt, zie je of het een jongentje of meisje is. Dat heet
het geslacht of de sekse van de baby. De lichamelijke kenmerken zijn de geslachtskenmerken. De
geslachtskenmerken die al bij geboorte aanwezig zijn, heten primaire geslachtskenmerken. Dat zijn:
Bij een jongen de penis en balzak;
Bij een meisje de vulva.
Een intersekse is als je niet meteen kan zien of een baby een jongen of een meisje is. Dat is soms pas
in de puberteit duidelijk. Meestal begint de puberteit op je 12de. Dan verander je lichamelijk,
geestelijk en sociaal. Lichamelijke veranderingen: Sommige lichamelijke veranderingen kun je aan
jezelf zien, zoals de groeispurt en schaamhaar. Andere veranderingen kun je niet zien, dat zijn de
secundaire geslachtskenmerken. Een vrouw krijsten borsten, en bredere heupen. Een man
baardgroei, borsthaar en de baard in de keel. Je eigen tempo, je eigen lijf: lichamelijke
veranderingen komen niet bij iedereen tegelijk. Sommige vroeg, sommige laat. Bij sommige blijven ze
weg. Iedereen ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Ook het resultaat is bij iedereen anders. Elk
lichaam is uniek. Geestelijke veranderingen: in de puberteit krijg je ook te maken met geestelijke
veranderingen. Je wordt langzaam volwassen. Gemiddeld worden meisjes eerder volwassen als
jongens. Ook gaat seksualiteit een belangrijkere rol spelen. Je kan verliefd worden. Je verandert ook
sociaal. Je gaat je anders opstellen tegenover je ouders, en gaat anders om met
vrienden/vriendinnen.
Par. 4.2: Een vrouw:
Baarmoeder en eierstokken: De meeste organen van het voortplantingsstelsel liggen in de
onderbuik. Een vrouw heeft een baarmoeder (uterus) en eierstokken. De baarmoeder heeft een
wand die bekleed is met slijmvlies. In de eierstokken zijn die al aanwezig zijn bij de geboorte. Elk van
deze cellen is omgeven door een laag andere cellen, die een jonge follikel heet. In de puberteit,
kunnen in de eierstokken follikels rijpen, en groeien. Ovulatie: vanaf de puberteit wordt 1 keer per
maand een follikel rijp. Een rijpe follikel puilt buiten de eierstok, neemt veel vocht op, barst open, en
komt vrij. Dit heet de ovulatie of eisprong. Uit het follikelweefsel ontstaat een geel lichaam. Bij
ovulatie komt meestal slechts één cel vrij. De vrijgekomen eicel wordt in het uiteinde van de eileider
opgevangen. Een eicel kan niet zelf bewegen. Via de eileider komt de eicel in de baarmoeder. Hij
blijft maar 12 tot 24 uur leven. Als de eicel na de ovulatie wordt bevrucht, kan hij zich in de
baarmoeder ontwikkelen tot een kind(zwanger). Een eicel is de grootste menselijke cel. Clitoris en
Schaamlippen: de vulva is het uitwendig geslachtsorgaan v.d. vrouw. De clitoris is gevoelig voor
prikkels die een fijn gevoel geven, is ongeveer 10cm lang, en ligt onder de schaamlippen. Alleen de
clitoriseikel is zichtbaar. Dit is erg gevoelig, en word omgeven door een huidplooi, de clitorishoed.
Verder bestaat het uit zwellichamen. Als een vrouw opgewonden raakt vullen ze zich met bloed. De
binnenste schaamlippen zijn gladde dunne huidplooien die samenkomen onder de clitoris. Tussen de
binnenste schaamlippen liggen de urinebuis en vagina, die de baarmoeder en vulva verbindt. In de
binnenste schaamlippen liggen klieren die slijm kunnen produceren. Om de binnenste schaamlippen
liggen de buitenste schaamlippen. De binnenste zijn meestal groter. Maagdenvlies: vooraan in de
vagina ligt het maagdenvlies, een randje weefsel. Het is niet dicht. Menstruatie: Ongeveer 1 keer per
maand laat het baarmoederslijmvlies gedeeltelijk los, waarbij bloed vrijkomt. Dit heet de
menstruatie/ongesteld zijn. Tijdens een menstruatie kan je ellendig, verdrietig of chagrijnig zijn. Om
het slijmvlies op te vangen heb je maandverband, tampons of een menstruatie cup. De
menstruatiecyclus: Na de menstruatie wordt het slijmvlies weer opgebouwd. De 14 de dag vindt de
ovulatie plaats, de volgende menstruatie vindt op de 29 de dag plaats. Het steeds terugkerende
Par. 4.1: de Puberteit:
Geslachtskenmerken: Als een baby geboren wordt, zie je of het een jongentje of meisje is. Dat heet
het geslacht of de sekse van de baby. De lichamelijke kenmerken zijn de geslachtskenmerken. De
geslachtskenmerken die al bij geboorte aanwezig zijn, heten primaire geslachtskenmerken. Dat zijn:
Bij een jongen de penis en balzak;
Bij een meisje de vulva.
Een intersekse is als je niet meteen kan zien of een baby een jongen of een meisje is. Dat is soms pas
in de puberteit duidelijk. Meestal begint de puberteit op je 12de. Dan verander je lichamelijk,
geestelijk en sociaal. Lichamelijke veranderingen: Sommige lichamelijke veranderingen kun je aan
jezelf zien, zoals de groeispurt en schaamhaar. Andere veranderingen kun je niet zien, dat zijn de
secundaire geslachtskenmerken. Een vrouw krijsten borsten, en bredere heupen. Een man
baardgroei, borsthaar en de baard in de keel. Je eigen tempo, je eigen lijf: lichamelijke
veranderingen komen niet bij iedereen tegelijk. Sommige vroeg, sommige laat. Bij sommige blijven ze
weg. Iedereen ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Ook het resultaat is bij iedereen anders. Elk
lichaam is uniek. Geestelijke veranderingen: in de puberteit krijg je ook te maken met geestelijke
veranderingen. Je wordt langzaam volwassen. Gemiddeld worden meisjes eerder volwassen als
jongens. Ook gaat seksualiteit een belangrijkere rol spelen. Je kan verliefd worden. Je verandert ook
sociaal. Je gaat je anders opstellen tegenover je ouders, en gaat anders om met
vrienden/vriendinnen.
Par. 4.2: Een vrouw:
Baarmoeder en eierstokken: De meeste organen van het voortplantingsstelsel liggen in de
onderbuik. Een vrouw heeft een baarmoeder (uterus) en eierstokken. De baarmoeder heeft een
wand die bekleed is met slijmvlies. In de eierstokken zijn die al aanwezig zijn bij de geboorte. Elk van
deze cellen is omgeven door een laag andere cellen, die een jonge follikel heet. In de puberteit,
kunnen in de eierstokken follikels rijpen, en groeien. Ovulatie: vanaf de puberteit wordt 1 keer per
maand een follikel rijp. Een rijpe follikel puilt buiten de eierstok, neemt veel vocht op, barst open, en
komt vrij. Dit heet de ovulatie of eisprong. Uit het follikelweefsel ontstaat een geel lichaam. Bij
ovulatie komt meestal slechts één cel vrij. De vrijgekomen eicel wordt in het uiteinde van de eileider
opgevangen. Een eicel kan niet zelf bewegen. Via de eileider komt de eicel in de baarmoeder. Hij
blijft maar 12 tot 24 uur leven. Als de eicel na de ovulatie wordt bevrucht, kan hij zich in de
baarmoeder ontwikkelen tot een kind(zwanger). Een eicel is de grootste menselijke cel. Clitoris en
Schaamlippen: de vulva is het uitwendig geslachtsorgaan v.d. vrouw. De clitoris is gevoelig voor
prikkels die een fijn gevoel geven, is ongeveer 10cm lang, en ligt onder de schaamlippen. Alleen de
clitoriseikel is zichtbaar. Dit is erg gevoelig, en word omgeven door een huidplooi, de clitorishoed.
Verder bestaat het uit zwellichamen. Als een vrouw opgewonden raakt vullen ze zich met bloed. De
binnenste schaamlippen zijn gladde dunne huidplooien die samenkomen onder de clitoris. Tussen de
binnenste schaamlippen liggen de urinebuis en vagina, die de baarmoeder en vulva verbindt. In de
binnenste schaamlippen liggen klieren die slijm kunnen produceren. Om de binnenste schaamlippen
liggen de buitenste schaamlippen. De binnenste zijn meestal groter. Maagdenvlies: vooraan in de
vagina ligt het maagdenvlies, een randje weefsel. Het is niet dicht. Menstruatie: Ongeveer 1 keer per
maand laat het baarmoederslijmvlies gedeeltelijk los, waarbij bloed vrijkomt. Dit heet de
menstruatie/ongesteld zijn. Tijdens een menstruatie kan je ellendig, verdrietig of chagrijnig zijn. Om
het slijmvlies op te vangen heb je maandverband, tampons of een menstruatie cup. De
menstruatiecyclus: Na de menstruatie wordt het slijmvlies weer opgebouwd. De 14 de dag vindt de
ovulatie plaats, de volgende menstruatie vindt op de 29 de dag plaats. Het steeds terugkerende
