Recht van de Europese Unie samenvatting
Vrij verkeer van goederen:
Art. 34 VWEU: verbod op kwantitatieve invoerbeperkingen en maatregelen van gelijke werking
1. Is art. 34 van toepassing?
a. Gaat de casus over goederen?
b. Is er relevante harmonisatiewetgeving van toepassing? (nee c)
c. Is er sprake van een grensoverschrijdend element?
d. Is er sprake van rechtstreekse werking?
-ja, want voldoende duidelijke en onvoorwaardelijke bepaling
-verticale rechtstreekse werking, geen horizontale
-Schmidberger: lidstaten dienen wel handhavend op te treden tegen duurzame
beperkingen van vrij verkeer van goederen door individuen
2. Is er sprake van een kwantitatieve invoerbeperking/ maatregel van gelijke werking?
3. Kan de beperking/belemmering gerechtvaardigd worden?
Maatregelen van gelijke werking en rechtvaardigingen:
-Dassonville: iedere handelsregeling die de intracommunautaire handel kan belemmeren
(rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel)
-Cassis de Dijon:
1. Is er sprake van een producteis? maatregel van gelijke werking
2. Is er sprake van een art. 36 rechtvaardiging?
a. Gronden bepaling?
b. Geschikt en noodzakelijk?
gerechtvaardigd
3. Zo nee, is er sprake van een Cassis-rechtvaardiging?
a. Geen sprake van onderscheid/discriminatie?
b. Dwingende reden van algemeen belang? (geen louter economische doelstellingen)
bijv. volksgezondheid, milieubescherming etc.
c. Evenredigheid: geschikt en noodzakelijk?
d. Evenredigheid stricto sensu: leidt de toepassing van de maatregel tot onevenredige
gevolgen voor de interne markt? alleen toepassen bij argumenteren namens één
procespartij!
gerechtvaardigd
-Keck en Mithouard:
1. Is er sprake van een verkoopmodaliteit? (geen eisen aan inhoud product)
2. Geen maatregel van gelijke werking , indien:
a. Van toepassing op alle handelsdeelnemers
b. Geen sprake van discriminatie
-Italiaanse aanhangwagens:
1. Is er sprake van een belemmering van de markttoegang voor buitenlandse goederen?
maatregel van gelijke werking
2. Is er sprake van een art. 36 rechtvaardiging?
a. Gronden bepaling?
b. Geschikt en noodzakelijk?
gerechtvaardigd
3. Zo nee, is er sprake van een Cassis-rechtvaardiging?
a. Geen sprake van onderscheid/discriminatie?
b. Dwingende redenen van algemeen belang? (geen louter economische doelen)
c. Evenredigheid: geschikt en noodzakelijk? (evt. evenredigheid stricto sensu)
gerechtvaardigd
, Vrij verkeer van diensten:
Art. 56 VWEU: verbod op het beperken van het vrij verkeer van diensten.
1. Is art. 56 van toepassing?
a. Gaat de casus over diensten? (art. 57: bepaalde, niet-stoffelijke prestatie, gewoonlijk
tegen vergoeding; Gebhard: tijdelijke duur)
b. Is er relevante harmonisatiewetgeving van toepassing? (nee c)
c. Is er sprake van een grensoverschrijdend element?
d. Is er sprake van rechtstreekse werking?
-Van Binsbergen: verticale rechtstreekse werking
-art. 56 is ook inroepbaar tegen acties of regelgeving van private partijen die op
collectieve wijze en op grond van hun eigen rechtsbevoegdheid het vrij verkeer van
diensten reguleren (bijv. vakbonden; Laval en sportorganisaties; Walrave en Koch)
2. Is er sprake van een beperking van het vrij verkeer van diensten?
a. Verbod op directe discriminatie (art. 61)
b. Verbod op indirecte discriminatie (Van Binsbergen)
c. Verbod op belemmeringen van markttoegang, zelfs indien niet-discriminerend (Alphine
Investments, Säger)
3. Kan de beperking gerechtvaardigd worden?
a. Art. 62 jo. 51: uitoefening openbaar gezag (+ evenredigheid)
b. Art. 62 jo. 52: bijzondere regeling voor vreemdelingen o.g.v. openbare orde, openbare
veiligheid en volksgezondheid (+ evenredigheid)
c. Cassis-rechtvaardiging:
-Geen sprake van onderscheid/discriminatie?
-Dwingende reden van algemeen belang? (geen louter economische doelstellingen)
(Laval: grondrechtenbescherming, Omega Spielhallen: openbare orde)
-Evenredigheid: geschikt en noodzakelijk?
(-Evenredigheid stricto sensu)
Säger: lidstaten moeten rekening houden met regels waaraan de dienstverlener al
heeft moeten voldoen in thuisstaat (wederzijdse erkenning)
Vrij verkeer van vestiging:
Art. 49 VWEU: verbod op het beperken van het vrij verkeer van vestiging.
1. Is art. 49 van toepassing?
a. Gaat de casus over vestiging?
-Jany: afbakening werknemerschap; geen hiërarchische relatie, eigen economisch risico
en directe betaling
-Gebhard: afbakening diensten; nadruk op duurzaamheid (duur dienst, frequentie etc.)
art. 54 indien het gaat om rechtspersoon ipv natuurlijke persoon!
b. Is er relevante harmonisatiewetgeving van toepassing? (nee c)
c. Is er sprake van een grensoverschrijdend element?
d. Is er sprake van rechtstreekse werking?
-Vlassopoulou: verticale rechtstreekse werking
-art. 49 is ook inroepbaar tegen acties of regelgeving van private partijen die op
collectieve wijze en op grond van hun eigen rechtsbevoegdheid het vrij verkeer van
vestiging reguleren (bijv. vakbonden; Viking Line)
2. Is er sprake van een beperking van het vrij verkeer van vestiging?
a. Verbod op directe discriminatie
b. Verbod op indirecte discriminatie (Vlassopoulou)
c. Verbod op belemmeringen van de markttoegang (Centros, Gebhard)
Centros: wederzijdse erkenning van juiste oprichting onderneming en daarom
erkenning van dochteronderneming
Vrij verkeer van goederen:
Art. 34 VWEU: verbod op kwantitatieve invoerbeperkingen en maatregelen van gelijke werking
1. Is art. 34 van toepassing?
a. Gaat de casus over goederen?
b. Is er relevante harmonisatiewetgeving van toepassing? (nee c)
c. Is er sprake van een grensoverschrijdend element?
d. Is er sprake van rechtstreekse werking?
-ja, want voldoende duidelijke en onvoorwaardelijke bepaling
-verticale rechtstreekse werking, geen horizontale
-Schmidberger: lidstaten dienen wel handhavend op te treden tegen duurzame
beperkingen van vrij verkeer van goederen door individuen
2. Is er sprake van een kwantitatieve invoerbeperking/ maatregel van gelijke werking?
3. Kan de beperking/belemmering gerechtvaardigd worden?
Maatregelen van gelijke werking en rechtvaardigingen:
-Dassonville: iedere handelsregeling die de intracommunautaire handel kan belemmeren
(rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel)
-Cassis de Dijon:
1. Is er sprake van een producteis? maatregel van gelijke werking
2. Is er sprake van een art. 36 rechtvaardiging?
a. Gronden bepaling?
b. Geschikt en noodzakelijk?
gerechtvaardigd
3. Zo nee, is er sprake van een Cassis-rechtvaardiging?
a. Geen sprake van onderscheid/discriminatie?
b. Dwingende reden van algemeen belang? (geen louter economische doelstellingen)
bijv. volksgezondheid, milieubescherming etc.
c. Evenredigheid: geschikt en noodzakelijk?
d. Evenredigheid stricto sensu: leidt de toepassing van de maatregel tot onevenredige
gevolgen voor de interne markt? alleen toepassen bij argumenteren namens één
procespartij!
gerechtvaardigd
-Keck en Mithouard:
1. Is er sprake van een verkoopmodaliteit? (geen eisen aan inhoud product)
2. Geen maatregel van gelijke werking , indien:
a. Van toepassing op alle handelsdeelnemers
b. Geen sprake van discriminatie
-Italiaanse aanhangwagens:
1. Is er sprake van een belemmering van de markttoegang voor buitenlandse goederen?
maatregel van gelijke werking
2. Is er sprake van een art. 36 rechtvaardiging?
a. Gronden bepaling?
b. Geschikt en noodzakelijk?
gerechtvaardigd
3. Zo nee, is er sprake van een Cassis-rechtvaardiging?
a. Geen sprake van onderscheid/discriminatie?
b. Dwingende redenen van algemeen belang? (geen louter economische doelen)
c. Evenredigheid: geschikt en noodzakelijk? (evt. evenredigheid stricto sensu)
gerechtvaardigd
, Vrij verkeer van diensten:
Art. 56 VWEU: verbod op het beperken van het vrij verkeer van diensten.
1. Is art. 56 van toepassing?
a. Gaat de casus over diensten? (art. 57: bepaalde, niet-stoffelijke prestatie, gewoonlijk
tegen vergoeding; Gebhard: tijdelijke duur)
b. Is er relevante harmonisatiewetgeving van toepassing? (nee c)
c. Is er sprake van een grensoverschrijdend element?
d. Is er sprake van rechtstreekse werking?
-Van Binsbergen: verticale rechtstreekse werking
-art. 56 is ook inroepbaar tegen acties of regelgeving van private partijen die op
collectieve wijze en op grond van hun eigen rechtsbevoegdheid het vrij verkeer van
diensten reguleren (bijv. vakbonden; Laval en sportorganisaties; Walrave en Koch)
2. Is er sprake van een beperking van het vrij verkeer van diensten?
a. Verbod op directe discriminatie (art. 61)
b. Verbod op indirecte discriminatie (Van Binsbergen)
c. Verbod op belemmeringen van markttoegang, zelfs indien niet-discriminerend (Alphine
Investments, Säger)
3. Kan de beperking gerechtvaardigd worden?
a. Art. 62 jo. 51: uitoefening openbaar gezag (+ evenredigheid)
b. Art. 62 jo. 52: bijzondere regeling voor vreemdelingen o.g.v. openbare orde, openbare
veiligheid en volksgezondheid (+ evenredigheid)
c. Cassis-rechtvaardiging:
-Geen sprake van onderscheid/discriminatie?
-Dwingende reden van algemeen belang? (geen louter economische doelstellingen)
(Laval: grondrechtenbescherming, Omega Spielhallen: openbare orde)
-Evenredigheid: geschikt en noodzakelijk?
(-Evenredigheid stricto sensu)
Säger: lidstaten moeten rekening houden met regels waaraan de dienstverlener al
heeft moeten voldoen in thuisstaat (wederzijdse erkenning)
Vrij verkeer van vestiging:
Art. 49 VWEU: verbod op het beperken van het vrij verkeer van vestiging.
1. Is art. 49 van toepassing?
a. Gaat de casus over vestiging?
-Jany: afbakening werknemerschap; geen hiërarchische relatie, eigen economisch risico
en directe betaling
-Gebhard: afbakening diensten; nadruk op duurzaamheid (duur dienst, frequentie etc.)
art. 54 indien het gaat om rechtspersoon ipv natuurlijke persoon!
b. Is er relevante harmonisatiewetgeving van toepassing? (nee c)
c. Is er sprake van een grensoverschrijdend element?
d. Is er sprake van rechtstreekse werking?
-Vlassopoulou: verticale rechtstreekse werking
-art. 49 is ook inroepbaar tegen acties of regelgeving van private partijen die op
collectieve wijze en op grond van hun eigen rechtsbevoegdheid het vrij verkeer van
vestiging reguleren (bijv. vakbonden; Viking Line)
2. Is er sprake van een beperking van het vrij verkeer van vestiging?
a. Verbod op directe discriminatie
b. Verbod op indirecte discriminatie (Vlassopoulou)
c. Verbod op belemmeringen van de markttoegang (Centros, Gebhard)
Centros: wederzijdse erkenning van juiste oprichting onderneming en daarom
erkenning van dochteronderneming
