Bedrijfskunde Integraal
2e druk Peter Thuis & Rienk Stuive
Inhoudsopgave
1. Wat is een bedrijf?........................................................................................................................................................................ 2
1.1 Het bedrijf ................................................................................................................................................................... 2
1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming .............................................................................................................. 2
1.1.2 Bedrijven zijn organisaties ............................................................................................................................... 2
1.1.3 Vereenvoudigde weergave van de werking van een bedrijf ....................................................................................... 3
1.2 Wat is bedrijfskunde? ................................................................................................................................................. 3
1.2.1 Bedrijfskunde gaat over bedrijven .................................................................................................................. 3
1.2.2 De bedrijfsomgeving is belangrijk in de bedrijfskunde ................................................................................... 3
1.2.3 Bedrijfskunde is multidisciplinair ..................................................................................................................... 3
1.2.4 Bedrijfskunde in interdisciplinair ..................................................................................................................... 4
1.2.5 Bedrijfskunde is een wetenschap en een kunde............................................................................................. 4
1.2.6 Dit is bedrijfskunde .......................................................................................................................................... 4
1.3 De bedrijfskundige ...................................................................................................................................................... 4
1.3.1 Competenties van de bedrijfskundige............................................................................................................. 4
1.3.2 Functies voor de bedrijfskundige ................................................................................................................................. 5
2. De primaire processen in bedrijven ............................................................................................................................................. 6
2.1 Wat is het primaire proces?........................................................................................................................................ 6
2.1.1 Definiëring van processen ............................................................................................................................... 6
2.1.2 Bedrijfsprocessen............................................................................................................................................. 6
2.1.3 Vaststellen primair proces ............................................................................................................................... 7
2.1.4 Transformatie .................................................................................................................................................. 8
2.2 Het inkoopproces in bedrijven .................................................................................................................................... 8
2.2.1 Waarde toevoegen met inkoop....................................................................................................................... 8
2.2.2 Onderdelen van het inkoopproces .................................................................................................................. 9
2.3 Het productieproces in bedrijven ................................................................................................................................ 9
2.3.1 Productieprocessen ......................................................................................................................................... 9
2.3.2 Het klantorderontkoppelpunt ....................................................................................................................... 10
2.3.3 Grondvormen van productie ......................................................................................................................... 10
2.3.4 Productiesystemen ........................................................................................................................................ 11
2.3.5 Productiemanagement .................................................................................................................................. 11
2.4 Het logistieke proces in bedrijven ............................................................................................................................. 13
2.4.1 Schakels in het logistieke proces ................................................................................................................... 13
2.4.2 Inkomende logistiek....................................................................................................................................... 13
2.4.3 Interne logistiek ............................................................................................................................................. 13
2.4.4 Uitgaande logistiek ........................................................................................................................................ 14
2.4.5 Simulatie ........................................................................................................................................................ 14
2.4.6 Just-in-timeproductie en -logistiek................................................................................................................ 14
2.4.7 Supply chain management ............................................................................................................................ 14
2.5 Het marketingproces in bedrijven ............................................................................................................................ 14
2.5.1 Marketing ....................................................................................................................................................... 15
2.5.2 De vijf P’s ........................................................................................................................................................ 15
2.5.3 Het marketingplan ......................................................................................................................................... 15
2.5.4 Het marktonderzoek ...................................................................................................................................... 16
2.6 Het verkoop- en serviceproces in bedrijven .............................................................................................................. 16
2.6.1 Het verkoopproces ........................................................................................................................................ 16
2.6.2 Service verlenenen ........................................................................................................................................ 16
,1. Wat is een bedrijf?
1.1 Het bedrijf
1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming
De begrippen organisatie, bedrijf en onderneming zijn aan elkaar verwant, maar betekenen
andere dingen.
Een organisatie is een menselijke samenwerking die doelgericht is en als blijvend bedoeld is.
Een bedrijf is een organisatie die goederen en/of diensten voortbrengen of handeldrijven met
het doel deze op een afzetmarkt te verkopen.
We onderscheiden twee soort bedrijven:
• Bedrijven zonder winstoogmerk (non-profit)
Streven naar levering van goederen en/of diensten voor een zo hoog mogelijk nut
tegen een zo laag mogelijk offer.
• Bedrijven met winstoogmerk streven naar winst (onderneming)
Op eigen kracht een opbrengst voor hun producten en/of diensten realiseren die
hoger moet zijn dan de kosten.
Niet elke organisatie is een bedrijf. Een organisatie is
een bedrijf als zij goederen of diensten produceert.
Niet elk bedrijf is een onderneming. Alleen voor
bedrijven die gericht zijn op het maken van winst.
1.1.2 Bedrijven zijn organisaties
Een bedrijf is in e kern een organisatie. Je kunt een bedrijf dan ook zien als een menselijk
samenwerkingsverband dat doelgericht en blijvend is. Deze omschrijving heeft 4 kenmerken
die aangeven waar het om draait:
1. De mens in de organisatie
Het is een samenwerking binnen een bedrijf waar gewerkt wordt om te overleven.
2. De samenwerking in de organisatie
In de bedrijfskunde wordt er gewerkt aan het feit dat mensen zo efficiënt mogelijk
met elkaar samenwerken. Samenwerken loont omdat er synergie-effect optreedt, het
resultaat van het totale samenwerkingsverband is groter dan een optelling van de
resultaten van de individuele prestaties.
3. Doelgericht binnen een organisatie
Een organisatie is altijd opgericht vanuit een doel. Deze doelen kunnen veranderen,
maar om de eenheid binnen de organisatie te bewaren, zullen er altijd één of meer
gezamenlijke doelen aanwezig moeten zijn. Als dit niet zo was, zou het richtinggevoel
ontbreken en iedereen zal zijn eigen doel dan nastreven.
4. Continuïteit in een organisatie
Het blijvende component. Onder normale condities streven de leden ernaar de
organisatie te continueren. Blijven investeren om in de toekomst te blijven bestaan.
, De bedrijfskunde gaat echter meestal uit van de zogenoemde going-concerngedachte,
je gaat bij het nemen van managementbeslissingen uit van de continuïteit van het
bedrijf. Het gaat dus uiteindelijk over het organiseren van bedrijven die (voorlopig)
blijven bestaan.
Vandaar dat binnen de bedrijfskunde als interne hoofddoelstelling voor bedrijven
geldt: het voortbestaan van het bedrijf. En de externe hoofddoelstelling is het
voorzien van een (maatschappelijke) behoefte.
1.1.3 Vereenvoudigde weergave van de werking van een bedrijf
Bedrijven worden opgericht met een
bepaalde doelstelling. Om die doelstelling
te realiseren zal input veranderd moeten
worden in output. Dit zou je kunnen
vertalen in een transformatieproces (zie
afbeelding). Een andere benaming hiervoor
is ook wel de blackbox benadering. Men
beschouwt het bedrijf als een zwarte doos
waarbij alleen gezien kan worden wat er
ingaat en wat er uitkomt.
1.2 Wat is bedrijfskunde?
Om uit te leggen wat bedrijfskunde inhoud worden er verschillende stellingen uitgewerkt
(totaal 5), uiteindelijk zal er een alomvattende definitie gegeven worden.
1. Bedrijfskunde gaat over bedrijven
2. De bedrijfsomgeving is belangrijk in de bedrijfskunde
3. De bedrijfskunde is multidisciplinair
4. Bedrijfskunde is interdisciplinair
5. Bedrijfskunde is een wetenschap en een kunde
1.2.1 Bedrijfskunde gaat over bedrijven
De bedrijfskunde is het vakgebied dat zich bezighoudt met et op de juiste wijze organiseren,
in elkaar zetten, en regelen van bedrijven. Het aandachtsgebied van dit vak betreft bedrijven
en bedrijfsvoering.
1.2.2 De bedrijfsomgeving is belangrijk in de bedrijfskunde
De vraag hoe de omgeving van het bedrijf in elkaar zit is binnen de bedrijfskunde belangrijk.
Met omgeving wordt daarbij gedoeld op elementen buiten het bedrijf die van invloed zijn. Als
je het deel van het geheel niet ziet, zie het deel in het geheel niet, dit is een belangrijke
uitspraak die hierbij hoort. Het bedrijf zal zich moeten aanpassen aan de omgeving, maar ook
proberen de omgeving te beïnvloeden.
1.2.3 Bedrijfskunde is multidisciplinair
Bedrijfskunde is overkoepelend vakgebied dat waar nodig andere vakgebieden combineert.
De bedrijfskunde brengt losse vakken samen omdat een op te lossen bedrijfsprobleem vaak
niet toe te spitsen is op een vakgebied. Dit is een multidisciplinair karakter.
2e druk Peter Thuis & Rienk Stuive
Inhoudsopgave
1. Wat is een bedrijf?........................................................................................................................................................................ 2
1.1 Het bedrijf ................................................................................................................................................................... 2
1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming .............................................................................................................. 2
1.1.2 Bedrijven zijn organisaties ............................................................................................................................... 2
1.1.3 Vereenvoudigde weergave van de werking van een bedrijf ....................................................................................... 3
1.2 Wat is bedrijfskunde? ................................................................................................................................................. 3
1.2.1 Bedrijfskunde gaat over bedrijven .................................................................................................................. 3
1.2.2 De bedrijfsomgeving is belangrijk in de bedrijfskunde ................................................................................... 3
1.2.3 Bedrijfskunde is multidisciplinair ..................................................................................................................... 3
1.2.4 Bedrijfskunde in interdisciplinair ..................................................................................................................... 4
1.2.5 Bedrijfskunde is een wetenschap en een kunde............................................................................................. 4
1.2.6 Dit is bedrijfskunde .......................................................................................................................................... 4
1.3 De bedrijfskundige ...................................................................................................................................................... 4
1.3.1 Competenties van de bedrijfskundige............................................................................................................. 4
1.3.2 Functies voor de bedrijfskundige ................................................................................................................................. 5
2. De primaire processen in bedrijven ............................................................................................................................................. 6
2.1 Wat is het primaire proces?........................................................................................................................................ 6
2.1.1 Definiëring van processen ............................................................................................................................... 6
2.1.2 Bedrijfsprocessen............................................................................................................................................. 6
2.1.3 Vaststellen primair proces ............................................................................................................................... 7
2.1.4 Transformatie .................................................................................................................................................. 8
2.2 Het inkoopproces in bedrijven .................................................................................................................................... 8
2.2.1 Waarde toevoegen met inkoop....................................................................................................................... 8
2.2.2 Onderdelen van het inkoopproces .................................................................................................................. 9
2.3 Het productieproces in bedrijven ................................................................................................................................ 9
2.3.1 Productieprocessen ......................................................................................................................................... 9
2.3.2 Het klantorderontkoppelpunt ....................................................................................................................... 10
2.3.3 Grondvormen van productie ......................................................................................................................... 10
2.3.4 Productiesystemen ........................................................................................................................................ 11
2.3.5 Productiemanagement .................................................................................................................................. 11
2.4 Het logistieke proces in bedrijven ............................................................................................................................. 13
2.4.1 Schakels in het logistieke proces ................................................................................................................... 13
2.4.2 Inkomende logistiek....................................................................................................................................... 13
2.4.3 Interne logistiek ............................................................................................................................................. 13
2.4.4 Uitgaande logistiek ........................................................................................................................................ 14
2.4.5 Simulatie ........................................................................................................................................................ 14
2.4.6 Just-in-timeproductie en -logistiek................................................................................................................ 14
2.4.7 Supply chain management ............................................................................................................................ 14
2.5 Het marketingproces in bedrijven ............................................................................................................................ 14
2.5.1 Marketing ....................................................................................................................................................... 15
2.5.2 De vijf P’s ........................................................................................................................................................ 15
2.5.3 Het marketingplan ......................................................................................................................................... 15
2.5.4 Het marktonderzoek ...................................................................................................................................... 16
2.6 Het verkoop- en serviceproces in bedrijven .............................................................................................................. 16
2.6.1 Het verkoopproces ........................................................................................................................................ 16
2.6.2 Service verlenenen ........................................................................................................................................ 16
,1. Wat is een bedrijf?
1.1 Het bedrijf
1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming
De begrippen organisatie, bedrijf en onderneming zijn aan elkaar verwant, maar betekenen
andere dingen.
Een organisatie is een menselijke samenwerking die doelgericht is en als blijvend bedoeld is.
Een bedrijf is een organisatie die goederen en/of diensten voortbrengen of handeldrijven met
het doel deze op een afzetmarkt te verkopen.
We onderscheiden twee soort bedrijven:
• Bedrijven zonder winstoogmerk (non-profit)
Streven naar levering van goederen en/of diensten voor een zo hoog mogelijk nut
tegen een zo laag mogelijk offer.
• Bedrijven met winstoogmerk streven naar winst (onderneming)
Op eigen kracht een opbrengst voor hun producten en/of diensten realiseren die
hoger moet zijn dan de kosten.
Niet elke organisatie is een bedrijf. Een organisatie is
een bedrijf als zij goederen of diensten produceert.
Niet elk bedrijf is een onderneming. Alleen voor
bedrijven die gericht zijn op het maken van winst.
1.1.2 Bedrijven zijn organisaties
Een bedrijf is in e kern een organisatie. Je kunt een bedrijf dan ook zien als een menselijk
samenwerkingsverband dat doelgericht en blijvend is. Deze omschrijving heeft 4 kenmerken
die aangeven waar het om draait:
1. De mens in de organisatie
Het is een samenwerking binnen een bedrijf waar gewerkt wordt om te overleven.
2. De samenwerking in de organisatie
In de bedrijfskunde wordt er gewerkt aan het feit dat mensen zo efficiënt mogelijk
met elkaar samenwerken. Samenwerken loont omdat er synergie-effect optreedt, het
resultaat van het totale samenwerkingsverband is groter dan een optelling van de
resultaten van de individuele prestaties.
3. Doelgericht binnen een organisatie
Een organisatie is altijd opgericht vanuit een doel. Deze doelen kunnen veranderen,
maar om de eenheid binnen de organisatie te bewaren, zullen er altijd één of meer
gezamenlijke doelen aanwezig moeten zijn. Als dit niet zo was, zou het richtinggevoel
ontbreken en iedereen zal zijn eigen doel dan nastreven.
4. Continuïteit in een organisatie
Het blijvende component. Onder normale condities streven de leden ernaar de
organisatie te continueren. Blijven investeren om in de toekomst te blijven bestaan.
, De bedrijfskunde gaat echter meestal uit van de zogenoemde going-concerngedachte,
je gaat bij het nemen van managementbeslissingen uit van de continuïteit van het
bedrijf. Het gaat dus uiteindelijk over het organiseren van bedrijven die (voorlopig)
blijven bestaan.
Vandaar dat binnen de bedrijfskunde als interne hoofddoelstelling voor bedrijven
geldt: het voortbestaan van het bedrijf. En de externe hoofddoelstelling is het
voorzien van een (maatschappelijke) behoefte.
1.1.3 Vereenvoudigde weergave van de werking van een bedrijf
Bedrijven worden opgericht met een
bepaalde doelstelling. Om die doelstelling
te realiseren zal input veranderd moeten
worden in output. Dit zou je kunnen
vertalen in een transformatieproces (zie
afbeelding). Een andere benaming hiervoor
is ook wel de blackbox benadering. Men
beschouwt het bedrijf als een zwarte doos
waarbij alleen gezien kan worden wat er
ingaat en wat er uitkomt.
1.2 Wat is bedrijfskunde?
Om uit te leggen wat bedrijfskunde inhoud worden er verschillende stellingen uitgewerkt
(totaal 5), uiteindelijk zal er een alomvattende definitie gegeven worden.
1. Bedrijfskunde gaat over bedrijven
2. De bedrijfsomgeving is belangrijk in de bedrijfskunde
3. De bedrijfskunde is multidisciplinair
4. Bedrijfskunde is interdisciplinair
5. Bedrijfskunde is een wetenschap en een kunde
1.2.1 Bedrijfskunde gaat over bedrijven
De bedrijfskunde is het vakgebied dat zich bezighoudt met et op de juiste wijze organiseren,
in elkaar zetten, en regelen van bedrijven. Het aandachtsgebied van dit vak betreft bedrijven
en bedrijfsvoering.
1.2.2 De bedrijfsomgeving is belangrijk in de bedrijfskunde
De vraag hoe de omgeving van het bedrijf in elkaar zit is binnen de bedrijfskunde belangrijk.
Met omgeving wordt daarbij gedoeld op elementen buiten het bedrijf die van invloed zijn. Als
je het deel van het geheel niet ziet, zie het deel in het geheel niet, dit is een belangrijke
uitspraak die hierbij hoort. Het bedrijf zal zich moeten aanpassen aan de omgeving, maar ook
proberen de omgeving te beïnvloeden.
1.2.3 Bedrijfskunde is multidisciplinair
Bedrijfskunde is overkoepelend vakgebied dat waar nodig andere vakgebieden combineert.
De bedrijfskunde brengt losse vakken samen omdat een op te lossen bedrijfsprobleem vaak
niet toe te spitsen is op een vakgebied. Dit is een multidisciplinair karakter.
