Begrippen hoofdstuk 14
Aangeleerde hulpeloosheid Verschijnsel waarbij iemand geleerd heeft
negatieve gebeurtenissen toe te schrijven
aan eigen persoonlijke gebreken of aan
externe omstandigheden waar hij geen
controle over heeft.
Acute stress Tijdelijk, kortdurend patroon van arousal
als reactie op een stressor, met duidelijk
begin en beperkte duur.
Afweer Inspanningen verlichten om de symptomen
van stress of het bewustzijn hiervan te
verminderen.
Alarmfase Eerste stadium van aanpassingssyndroom,
waarin het lichaam zijn hulpbronnen
mobiliseert om de stressor het hoofd te
bieden.
Algemeen aanpassingssyndroom Algemeen patroon van lichamelijke
responsen waardoor het lichaam in
essentie op elk ernstig chronische stressor
op dezelfde manier reageert.
Burn-out Syndroom van emotionele uitputting,
depersonalisatie en verminderde
prestaties. Houdt vaak verband met werk.
Catastrofale gebeurtenis Plotselinge, gewelddadige ramp die een
trauma veroorzaakt.
Chronische stressor Toestand van stressvolle arousal die
langere tijd aanhoudt.
Cognitieve beoordeling Interpretatie van stimulus en onze
middelen die helpen om te gaan met deze
interpretatie.
Cognitieve herstructurering Herbeoordelen van stressor met het doel
om deze vanuit een positiever perspectief
te beschouwen.
Compassiemoeheid Toestand van psychologische uitputting die
verzorgers na langdurig contact met
lijdende cliënten gestrest, verdoofd of
onverschillig maakt.
Coping Actie ondernemen om de oorzaken van
stress te verminderen of weg te nemen.
Copingstrategie Manier om stressvolle situaties te
hanteren.
Cortisol Corticosteroïde die bij fight-or-flightreactie
wordt gevormd.
Distress Belastende emotionele, cognitieve en/of
gedragsmatige reactie die veroorzaakt
, wordt door een externe stressor.
Emotiegerichte coping Het reguleren van emotionele reactie op
een stressor.
Ergernis Situatie die enige irritatie of frustratie
veroorzaakt.
Fight-or-flightreactie Reeks interne processen die het organisme
voorbereiden op een gevecht of vlucht.
Wordt in gang gezet als de situatie als
bedreigend wordt geïnterpreteerd.
Immunosuppressie Verminderde werking van het
immuunsysteem als gevolg van
onderdrukking van de immuniteitsreactie.
Integratie (in rouwproces) Laatste fase van rouw waarin het verlies in
het zelf wordt opgenomen.
Job engagement Gevoel als werknemen onderdeel uit te
maken van een betekenisvolle
werkomgeving waar je bijdrage wordt
gewaardeerd en evenredig wordt beloond.
Levensverhaal (self-narritive) Het ‘verhaal’ dat iemand over zichzelf
verteld.
Locus of control Plek waar een individu de belangrijkste
invloed op gebeurtenissen in zijn leven
situeert: intern of extern.
Maatschappelijke stressor Stressvolle omstandigheden die haar
oorsprong vindt in onze sociale, culturele of
economische omgeving.
Mensen die externaliseren Mensen met een externe locus of control,
die geloven dat ze weinig invloed hebben
op resultaten in hun leven.
Mensen die internaliseren Mensen met een interne locus of control,
die geloven dat ze veel invloed op
resultaten in hun leven.
Mindfulness Met een nieuwsgierige, oordeelvrije en
accepterende houding richten van
aandacht op directe ervaringen, in het
bijzonder psychologische processen als
gedachten en gevoelens.
Miskende rouw Emotie rond een verlies die niet door
anderen wordt ondersteund, gedeeld of
begrepen.
Moderator Factor die voorkomt dat een stressor stress
veroorzaakt.
Neerwaartse sociale vergelijking Vergelijkingen tussen de eigen stressvolle
situatie en die van anderen in een
soortgelijke situatie die slechter af zijn; het
gevolg is dat men positiever perspectief op
de eigen situatie krijgt.
Aangeleerde hulpeloosheid Verschijnsel waarbij iemand geleerd heeft
negatieve gebeurtenissen toe te schrijven
aan eigen persoonlijke gebreken of aan
externe omstandigheden waar hij geen
controle over heeft.
Acute stress Tijdelijk, kortdurend patroon van arousal
als reactie op een stressor, met duidelijk
begin en beperkte duur.
Afweer Inspanningen verlichten om de symptomen
van stress of het bewustzijn hiervan te
verminderen.
Alarmfase Eerste stadium van aanpassingssyndroom,
waarin het lichaam zijn hulpbronnen
mobiliseert om de stressor het hoofd te
bieden.
Algemeen aanpassingssyndroom Algemeen patroon van lichamelijke
responsen waardoor het lichaam in
essentie op elk ernstig chronische stressor
op dezelfde manier reageert.
Burn-out Syndroom van emotionele uitputting,
depersonalisatie en verminderde
prestaties. Houdt vaak verband met werk.
Catastrofale gebeurtenis Plotselinge, gewelddadige ramp die een
trauma veroorzaakt.
Chronische stressor Toestand van stressvolle arousal die
langere tijd aanhoudt.
Cognitieve beoordeling Interpretatie van stimulus en onze
middelen die helpen om te gaan met deze
interpretatie.
Cognitieve herstructurering Herbeoordelen van stressor met het doel
om deze vanuit een positiever perspectief
te beschouwen.
Compassiemoeheid Toestand van psychologische uitputting die
verzorgers na langdurig contact met
lijdende cliënten gestrest, verdoofd of
onverschillig maakt.
Coping Actie ondernemen om de oorzaken van
stress te verminderen of weg te nemen.
Copingstrategie Manier om stressvolle situaties te
hanteren.
Cortisol Corticosteroïde die bij fight-or-flightreactie
wordt gevormd.
Distress Belastende emotionele, cognitieve en/of
gedragsmatige reactie die veroorzaakt
, wordt door een externe stressor.
Emotiegerichte coping Het reguleren van emotionele reactie op
een stressor.
Ergernis Situatie die enige irritatie of frustratie
veroorzaakt.
Fight-or-flightreactie Reeks interne processen die het organisme
voorbereiden op een gevecht of vlucht.
Wordt in gang gezet als de situatie als
bedreigend wordt geïnterpreteerd.
Immunosuppressie Verminderde werking van het
immuunsysteem als gevolg van
onderdrukking van de immuniteitsreactie.
Integratie (in rouwproces) Laatste fase van rouw waarin het verlies in
het zelf wordt opgenomen.
Job engagement Gevoel als werknemen onderdeel uit te
maken van een betekenisvolle
werkomgeving waar je bijdrage wordt
gewaardeerd en evenredig wordt beloond.
Levensverhaal (self-narritive) Het ‘verhaal’ dat iemand over zichzelf
verteld.
Locus of control Plek waar een individu de belangrijkste
invloed op gebeurtenissen in zijn leven
situeert: intern of extern.
Maatschappelijke stressor Stressvolle omstandigheden die haar
oorsprong vindt in onze sociale, culturele of
economische omgeving.
Mensen die externaliseren Mensen met een externe locus of control,
die geloven dat ze weinig invloed hebben
op resultaten in hun leven.
Mensen die internaliseren Mensen met een interne locus of control,
die geloven dat ze veel invloed op
resultaten in hun leven.
Mindfulness Met een nieuwsgierige, oordeelvrije en
accepterende houding richten van
aandacht op directe ervaringen, in het
bijzonder psychologische processen als
gedachten en gevoelens.
Miskende rouw Emotie rond een verlies die niet door
anderen wordt ondersteund, gedeeld of
begrepen.
Moderator Factor die voorkomt dat een stressor stress
veroorzaakt.
Neerwaartse sociale vergelijking Vergelijkingen tussen de eigen stressvolle
situatie en die van anderen in een
soortgelijke situatie die slechter af zijn; het
gevolg is dat men positiever perspectief op
de eigen situatie krijgt.
