Inleiding tot het recht
Samenvatting MAR1
Natasja Vanheuverbeke
MAR 104B
Academiejaar 2018-2019
, Enkel ppt.
Inhoudsopgave
Deel 1 Wat is recht?...............................................................................................................................3
1 Kenmerken en definitie van het recht.............................................................................................3
2 Subjectieve rechten ingedeeld........................................................................................................5
3 Het objectief recht ingedeeld..........................................................................................................7
4 Bronnen van het recht...................................................................................................................15
Deel 2 De Belgische staatsstructuur.....................................................................................................19
1 Kenmerken van de Belgische staat................................................................................................19
2 Politieke instellingen in federaal België.........................................................................................21
3 Controlerende instellingen............................................................................................................25
Deel 3 Internationaal recht...................................................................................................................28
1 Supranationale instellingen...........................................................................................................28
2 Europese Unie...............................................................................................................................30
Deel 4 Justitie.......................................................................................................................................33
1 De kenmerken van justitie.............................................................................................................33
2 De gewone hoven en rechtbanken................................................................................................37
3 Administratieve en tuchtrechtelijke rechtscolleges.......................................................................40
4 De burgerlijke procedure...............................................................................................................40
5 De strafprocedure..........................................................................................................................43
Deel 5 Burgerlijk recht..........................................................................................................................44
1 Rechtshandelingen........................................................................................................................44
2 Personen........................................................................................................................................47
3 Goederen en zekerheden..............................................................................................................50
4 Verbintenissen...............................................................................................................................62
5 Familie en gezin.............................................................................................................................78
6 Erven..............................................................................................................................................80
7 Bewijs............................................................................................................................................81
2
, Enkel ppt.
Deel 1 Wat is recht?
1 Kenmerken en definitie van het recht
1.1 Kenmerken
Recht is…
ordening van de samenleving.
opgelegd door de samenleving.
afgedwongen door de samenleving.
1.2 Soorten regels
Er zijn:
Gedragsregels
Toepassingsregels en structuren Rechtsbescherming
Regels voor het maken en wijzigingen van het recht
1.3 Definitie van het recht
Recht is het geheel van afdwingbare regels die het menselijk handelen in de samenleving ordenen en
die opgelegd zijn door eigen vertegenwoordigers.
1.4 Objectief recht VS subjectief recht
Objectief recht zijn de verschillende soorten regels die losstaan van de concrete personen en
situaties waarop ze toepasbaar zijn.
Uit objectieve rechts komen subjectieve regels.
Subjectief recht is een in het rechtssysteem erkende bevoegdheid om naar eigen goeddunken
bepaalde handelingen te stellen.
Subjectieve rechten: Telkens als objectieve rechtsregels toepassing vinden in concrete
situaties en op concrete personen. Dit zijn civiele (= burgerlijke) of politieke rechten.
1.5 Rechtssubject VS rechtsobject
Rechtssubject zijn natuurlijke personen of rechtspersonen die subjectieve rechten en juridische
plichten kunnen hebben.
Natuurlijke personen zijn mensen van vlees en bloed, met een reeks van eigenschappen
(naam, nationaliteit, bekwaamheid, …) die alle omvang van hun rechten bepalen.
Rechtspersonen zijn groeperingen, instellingen en stichtingen die zoals natuurlijke personen
bepaalde rechten en plichten hebben.
Worden gecreëerd met een bepaald doel. (Aan dit doel zijn ook rechten en plichten
gekoppeld, los van de leden.) = juridische constructie met een eigen specialiteit
3
, Enkel ppt.
Rechtsobjecten zijn voorwerpen waarover de rechtssubjecten hun subjectieve rechten kunnen
uitoefenen. Dit rechtsobject kan een ding zijn (Bv. Een dier), maar ook een geheel van goederen (Bv.
Een handelszaak) of een recht (Bv. Aandelen, een som geld) zijn.
1.6 Rechtsmisbruik
Rechtsmisbruik is het uitoefenen van een recht op een wijze die kennelijk de grenzen te buiten gaat
van de normale uitoefening van dat recht door een voorzichtig en bezorgd persoon.
Het verbod op rechtsmisbruik werd door de rechtspraak ontwikkeld en wordt door het Hof van
Cassatie erkend als algemeen rechtsbeginsel.
Staat nergens in de wet, maar behoort toch tot het recht en kan ook gesanctioneerd worden.
Oogmerk tot schade is wanneer men zijn subjectieve rechten gebruikt met als enige bedoeling een
ander te schaden.
Afwezigheid van belang is wanneer iemand 2 of meer manieren heeft om een recht uit te oefenen, en
hij die manier kiest die het schadelijkst is voor anderen, terwijl hij daar zelf geen enkel belang bij heeft.
Abnormale rechtsuitoefening is de uitoefening van een recht op een wijze die kennelijk de grenzen
te buiten gaat van de normale uitoefening van dat recht door een voorzichtig en bezorgd persoon.
Sancties
Herstel in de oorspronkelijke toestand. (= natura)
Schadevergoeding indien natura niet mogelijk is. (= geld)
4
Samenvatting MAR1
Natasja Vanheuverbeke
MAR 104B
Academiejaar 2018-2019
, Enkel ppt.
Inhoudsopgave
Deel 1 Wat is recht?...............................................................................................................................3
1 Kenmerken en definitie van het recht.............................................................................................3
2 Subjectieve rechten ingedeeld........................................................................................................5
3 Het objectief recht ingedeeld..........................................................................................................7
4 Bronnen van het recht...................................................................................................................15
Deel 2 De Belgische staatsstructuur.....................................................................................................19
1 Kenmerken van de Belgische staat................................................................................................19
2 Politieke instellingen in federaal België.........................................................................................21
3 Controlerende instellingen............................................................................................................25
Deel 3 Internationaal recht...................................................................................................................28
1 Supranationale instellingen...........................................................................................................28
2 Europese Unie...............................................................................................................................30
Deel 4 Justitie.......................................................................................................................................33
1 De kenmerken van justitie.............................................................................................................33
2 De gewone hoven en rechtbanken................................................................................................37
3 Administratieve en tuchtrechtelijke rechtscolleges.......................................................................40
4 De burgerlijke procedure...............................................................................................................40
5 De strafprocedure..........................................................................................................................43
Deel 5 Burgerlijk recht..........................................................................................................................44
1 Rechtshandelingen........................................................................................................................44
2 Personen........................................................................................................................................47
3 Goederen en zekerheden..............................................................................................................50
4 Verbintenissen...............................................................................................................................62
5 Familie en gezin.............................................................................................................................78
6 Erven..............................................................................................................................................80
7 Bewijs............................................................................................................................................81
2
, Enkel ppt.
Deel 1 Wat is recht?
1 Kenmerken en definitie van het recht
1.1 Kenmerken
Recht is…
ordening van de samenleving.
opgelegd door de samenleving.
afgedwongen door de samenleving.
1.2 Soorten regels
Er zijn:
Gedragsregels
Toepassingsregels en structuren Rechtsbescherming
Regels voor het maken en wijzigingen van het recht
1.3 Definitie van het recht
Recht is het geheel van afdwingbare regels die het menselijk handelen in de samenleving ordenen en
die opgelegd zijn door eigen vertegenwoordigers.
1.4 Objectief recht VS subjectief recht
Objectief recht zijn de verschillende soorten regels die losstaan van de concrete personen en
situaties waarop ze toepasbaar zijn.
Uit objectieve rechts komen subjectieve regels.
Subjectief recht is een in het rechtssysteem erkende bevoegdheid om naar eigen goeddunken
bepaalde handelingen te stellen.
Subjectieve rechten: Telkens als objectieve rechtsregels toepassing vinden in concrete
situaties en op concrete personen. Dit zijn civiele (= burgerlijke) of politieke rechten.
1.5 Rechtssubject VS rechtsobject
Rechtssubject zijn natuurlijke personen of rechtspersonen die subjectieve rechten en juridische
plichten kunnen hebben.
Natuurlijke personen zijn mensen van vlees en bloed, met een reeks van eigenschappen
(naam, nationaliteit, bekwaamheid, …) die alle omvang van hun rechten bepalen.
Rechtspersonen zijn groeperingen, instellingen en stichtingen die zoals natuurlijke personen
bepaalde rechten en plichten hebben.
Worden gecreëerd met een bepaald doel. (Aan dit doel zijn ook rechten en plichten
gekoppeld, los van de leden.) = juridische constructie met een eigen specialiteit
3
, Enkel ppt.
Rechtsobjecten zijn voorwerpen waarover de rechtssubjecten hun subjectieve rechten kunnen
uitoefenen. Dit rechtsobject kan een ding zijn (Bv. Een dier), maar ook een geheel van goederen (Bv.
Een handelszaak) of een recht (Bv. Aandelen, een som geld) zijn.
1.6 Rechtsmisbruik
Rechtsmisbruik is het uitoefenen van een recht op een wijze die kennelijk de grenzen te buiten gaat
van de normale uitoefening van dat recht door een voorzichtig en bezorgd persoon.
Het verbod op rechtsmisbruik werd door de rechtspraak ontwikkeld en wordt door het Hof van
Cassatie erkend als algemeen rechtsbeginsel.
Staat nergens in de wet, maar behoort toch tot het recht en kan ook gesanctioneerd worden.
Oogmerk tot schade is wanneer men zijn subjectieve rechten gebruikt met als enige bedoeling een
ander te schaden.
Afwezigheid van belang is wanneer iemand 2 of meer manieren heeft om een recht uit te oefenen, en
hij die manier kiest die het schadelijkst is voor anderen, terwijl hij daar zelf geen enkel belang bij heeft.
Abnormale rechtsuitoefening is de uitoefening van een recht op een wijze die kennelijk de grenzen
te buiten gaat van de normale uitoefening van dat recht door een voorzichtig en bezorgd persoon.
Sancties
Herstel in de oorspronkelijke toestand. (= natura)
Schadevergoeding indien natura niet mogelijk is. (= geld)
4
