Samenvatting 3.2 Onderdeel 2 en 3 (complicaties (her)behandeling) uitwerking boeken

Cyclus 3.2 samenvatting onderdeel II: complicaties en p-o pathologie
Hoofdstuk 15: Complicaties bij de wortelkanaalbehandeling
Complicerende factoren (verminderen van periapicale genezing):
 Zeer grote periapicale laesie:
o Prognose is minder gunstig dan bij kleinere laesies
o Grote omvang kan duiden op een agressievere microflora (moelijk te bestrijden), vakere
overvulling (kans op genezing neemt af door nauwe apicale constrictie), persisterende cysten (ook
na endo).
 Groot deel van de grote laesies geneest wel
o Controlefoto niet na een jaar maar na 5-6 maanden (om groei tijdig te kunnen herkennen bij bv
een tumor)
 Interne resorptie:
o Door het resorptieproces kan de wortel gepreforeerd worden  zo komt er een open verbinding
tussen de pulpaholte en de periradiculaire ruimte.
 Geen goede prognose en behandeling is lastig.
o Is gevolg van ontsteking van de pulpa.
o Door onregelmatige verwijding van kanaal niet mogelijk om preparatie gewenste vorm te geven:
veel extra spoelen!
o Wortel kan geperforeerd zijn door resorptie!
 Guttapercha-injectietechniek goed hulpmiddel voor opvullen resorptiedefect of eerst MTA
en dan gewoon vullen.
o Als er een perforatie is dan moet er rekening meegehouden worden dat de ontsteking al in het
parodontium zit  kan aanzetten tot externe resorptie.
 Als de pulpa niet drooggelegd kan worden door het binnenstromen van het exsudaat 
chirurgisch vrijleggen en drogen en daarna kanaalvulling gelegd worden.
 Alternatief: opvullen van het kanaal en de resorptieholte met calciumhydroxide  na 1
maand kijken of het kanaal nog droog is  in het resorptiedefect tegen het parodontaal
ligament kan MTA gelegd worden  daarna de rest van het kanaal met guttapercha gevuld
worden.




 Externe wortelresoptie
o Is gevolg van verlies van en ontsteking van parodontium
o Hierdoor vaak ontbreken van voldoende tegendruk bij condenseren kanaalvulling
 De resoptieholtes in de apicale kanaalwand kunnen niet goed worden gereinigd en niet
goed gevuld worden.
o Apicale externe wortelresorptie kan ook optreden na een endo.
o Externe resorptie kan ook ontstaan aan het laterale worteloppervlak en kan uiteindelijk leiden tot
perforatie van de pulpaholte.
o Heel soms ook perforatie door externe wortelresorptie: dan sluiting met bv MTA
 Fractuur
o Verticale wortelfractuur is overwegend het gevolg van de verzwakking van het element door het
doorbreken van beide randlijsten en/of wegnemen van het pulpadak of verloren gaan van
tandkroon
 Het aanbrengen van een stift leidt
niet/zelden tot verticale
wortelfractuur!
 Element gaat verloren omdat de
breuklijn in een open verbinding met
de mondholte staat.
o Fractuurlijn is meestal niet zichtbaar op
röntgenfoto
o Wel zichtbaar op röntgenfoto: parodontitis
apicalis rond vrijwel de gehele wortel
 Element is verloren
o Andere symptomen: pocket tot de apex, fistel
dichtbij de cervicale rand.
 Obliteratie, obstructie, wortelkromming,
kanaalsplitsing

, o Kanaal kan slechts gedeeltelijk worden gepentreerd (toegankelijk) indicatie voor retrograde
afsluiting, hemisectie, wortelamputatie of extractie.
o Onvindbare kanaalingangen, kanaalinstructies, zoals een met de wand vergroeide pulpasteen,
kanaalsplitsingen en -krommingen onoverkomelijke problemen opleveren  worden niet verwacht
op basis van de röntgenfoto.




 Dens invaginatus
o Zeer complex wortelkanalenstelsel  probleem bij de behandeling.
o Soms is het mogelijk om genezing te bereiken door alleen het
necrotisch geworden deel van het pulpaweefsel te verwijderen en
in feite dus een amputatie uit te voeren.
 Doorverwijzen naar endodontoloog als het moeilijk is.
 Gebroken instrument
o Het lukt in 87% van gevallen om het instrument te verwijderen
o Afgebroken instrument in het coronaire een derde gedeelte van
het kanaal:
 Makkelijk  dit deel is vrijgeprepareerd  afgebroken
deel kan worden verwijderen d.m.v. een tang
o Afgebroken instrument in middelste een derde deel van het kanaal:
 Verwijdering leidt vaak tot overmatige verwijding van het kanaal, fragment kan onderdeel
worden van wortelkanaalvulling (vooral bij vitale pulpa, bij necrotische pulpa streven naar
verwijdering fragment)
 Het fragment wordt geprobeerd te passeren.
 Lukt het verwijderen niet en breekt het af in een vitale pulpa dan wordt het kanaal gevuld
tot aan het fragment
 Is er pulpanecrose en is het kanaal nog niet schoongemaakt  risico en moet het
verwijderd proberen te worden.
o Afgebroken instrument in het apicale een derde deel van het kanaal:
 Verwijdering vaak niet mogelijk, want leidt anders tot perforatie  vooral niet bij een
wortelkromming,
 De ruimte die wordt gemaakt voor het verwijderen van het fragment  kan zorgen voor
een perforatie.
 Ook het passeren van het instrument is niet goed  kans op iatrogene schade.
 Het fragment kan onderdeel uit gaan maken van de kanaalvulling
o Afgebroken instrument door het foramen:
 Zorgt voor mechanische prikkeling, lekkage en door afgifte van toxische producten het
periapicale gebied continu irriteren.
 Chirurgische verwijdering wordt aanbevolen
 Wortelperforatie
o Door het te veel wegnemen van het dentine of een verkeerde route inslaan  perforatie.
o Slagen behandeling hangt af van de mogelijkheid om de perforatie goed af te sluiten  moet zo
snel mogelijk gebeuren.
 Perforatie in de furcatie  vanuit de pulpaholte herstellen
o Kleine perforatie (niet meer dan 0,5 mm): MTA
o Grotere perforatie: eerst calciumsulfaat en dan MTA, en vervolgens een goed afsluitend cement
 Kan ook chirurgisch worden vrijgelegd  de buitenkant moet ook dicht worden gemaakt
 Prognose wel slecht  dus beter extractie, wortelamputatie en hemisectie.
o Perforatie bij de apex is gunstiger dan een peforatie die meer coronaal ligt  dan moet er ook
chirurgisch worden benaderd.