Arbeidsrecht samenvatting tentamen
Bestaan arbeidsovereenkomst
Om te bepalen of sprake is van een arbeidsovereenkomst, is het Participatieplaats-arrest van belang.
Er dient te worden gekeken of de overeengekomen rechten en plichten aansluiten bij de wettelijke
omschrijving van de arbeidsovereenkomst in art. 7:610 BW. Indien hieraan is voldaan, is sprake van een
arbeidsovereenkomst ongeacht de intentie van partijen.
Stap 1: uitlegfase (Haviltex)
Welke rechten en plichten zijn partijen overeengekomen? → aan de hand van Haviltex
‘Welke zin mochten partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze
bepalingen toekennen en te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar verwachten?’
Stap 2: kwalificatiefase (art. 7:610 BW)
Voldoen deze rechten en plichten aan de voorwaarden van art. 7:610 BW?:
- In dienst van: Het werk is organisatorisch ingebed in de onderneming van de werkverschaffer.
Hierbij is niet vereist dat sprake is van een gezagsverhouding (denk aan directeur) = indicatie.
- Loon: Verplichting + van de werkgever + voor de geleverde arbeid.
- Gedurende zekere tijd: Voor bepaalde of onbepaalde duur.
- Arbeid: Van economische waarde voor de tegenpartij + verplicht.
Bij het bepalen van het al dan niet bestaan van een arbeidsovereenkomst zijn alle omstandigheden van
het geval van belang. Zoals:
- Aard en duur arbeid
- Wijze waarop de werkomstandigheden worden bepaald
- De hoogte van het loon
- Het al dan niet bestaan van een verplichting om het werk persoonlijk uit te voeren → Dit is
echter geen constitutief vereiste uit art. 7:610 BW, maar een verplichting die voor de
werknemer uit de arbeidsovereenkomst voortvloeit ex art. 7:659 BW. Hiervan mag wel worden
afgeweken met toestemming van de werkgever. Als de werknemer zich hier niet aanhoudt
zonder toestemming, kan een beroep worden gedaan op wanprestatie ex art. 6:74 BW.
, Inhoud arbeidsovereenkomst
Wijziging
Wijziging van de arbeidsovereenkomst kan in beginsel enkel bij
- Wilsovereenstemming (de werkgever doet een aanbod en de werknemer dient dit uitdrukkelijk
te aanvaarden)
- Art. 6:248 BW: redelijkheid en billijkheid
- Art. 6:258 BW: onvoorziene omstandigheden (door de rechter)
Eenzijdige wijziging door werkgever is mogelijk bij:
Incidentele wijziging: Bij een incidentele wijziging is geen instemming vereist.
Wijzigingsbeding ex art. 7:613 BW: werkgever wordt in de arbeidsovereenkomst bevoegd verklaard tot
eenzijdige wijziging, indien hij daartoe zwaarwichtig belang heeft.
- Schriftelijk
- De werkgever heeft een zodanig zwaarwichtig belang bij de wijziging dat het belang van de
werknemer daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moet wijken
Goed werknemerschap ex art. 7:611 BW:
➔ Van der Lely/Taxi Hofman: De werkgever kan een voorstel doen dat de werknemer in redelijkheid
niet mag weigeren gelet op zijn goed werknemerschap.
➔ Stoof/Mammoet: Er dient echter wel sprake te zijn van gewijzigde omstandigheden op het werk.
Eenzijdige wijziging door de werknemer is mogelijk o.g.v. de Wet Flexibel Werken. Artikel 2 stelt dat de
werknemer kan verzoeken om wijziging van de arbeidstijden etc. De werkgever mag dit verzoek enkel
afwijzen in geval van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen ex lid 5. Er mag dan ook geen beding
worden opgenomen waarin deze bevoegdheid van de werknemer wordt ontnomen.
Goed werkgeverschap en goed werknemerschap
Art. 7:611 BW: Verplichting om zich als goed werkgever/werknemer te gedragen.
Scholingsplicht en studiekostenbeding
Art. 7:611a BW: De werkgever dient de werknemer in staat te stellen om scholing te kunnen volgen die
noodzakelijk zijn voor de uitoefening van de functie of voortzetting van de arbeidsovereenkomst.
- Lid 2: kosten voor verplichte scholing gelet op unierecht, nationaal recht of CAO, dienen voor
rekening van de werkgever te komen. Een beding in strijd met deze bepaling is nietig ex lid 4.
- Voor kosten van scholing die niet onder lid 2 vallen, kan wel een studiekostenbeding worden
overeengekomen: werknemer dient kosten geheel of gedeeltelijk terug te betalen →
bijvoorbeeld voor een diploma die vereist is voor eerste aanvang werkzaamheden.
Studiekostenbeding is mogelijk indien: (Muller/Opzeeland)
-Regeling stelt een periode vast waarin werkgever baat zou hebben bij de opgedane kennis;
-Bij einde overeenkomst dient de werknemer de kosten terug te betalen met vermindering naar
evenredigheid van het voortduren van het dienstverband gedurende de baat-periode.
➔ Dus: vaststellen periode en aftrek terugbetalingsplicht naar evenredigheid doorlopen periode.
Bestaan arbeidsovereenkomst
Om te bepalen of sprake is van een arbeidsovereenkomst, is het Participatieplaats-arrest van belang.
Er dient te worden gekeken of de overeengekomen rechten en plichten aansluiten bij de wettelijke
omschrijving van de arbeidsovereenkomst in art. 7:610 BW. Indien hieraan is voldaan, is sprake van een
arbeidsovereenkomst ongeacht de intentie van partijen.
Stap 1: uitlegfase (Haviltex)
Welke rechten en plichten zijn partijen overeengekomen? → aan de hand van Haviltex
‘Welke zin mochten partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan deze
bepalingen toekennen en te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar verwachten?’
Stap 2: kwalificatiefase (art. 7:610 BW)
Voldoen deze rechten en plichten aan de voorwaarden van art. 7:610 BW?:
- In dienst van: Het werk is organisatorisch ingebed in de onderneming van de werkverschaffer.
Hierbij is niet vereist dat sprake is van een gezagsverhouding (denk aan directeur) = indicatie.
- Loon: Verplichting + van de werkgever + voor de geleverde arbeid.
- Gedurende zekere tijd: Voor bepaalde of onbepaalde duur.
- Arbeid: Van economische waarde voor de tegenpartij + verplicht.
Bij het bepalen van het al dan niet bestaan van een arbeidsovereenkomst zijn alle omstandigheden van
het geval van belang. Zoals:
- Aard en duur arbeid
- Wijze waarop de werkomstandigheden worden bepaald
- De hoogte van het loon
- Het al dan niet bestaan van een verplichting om het werk persoonlijk uit te voeren → Dit is
echter geen constitutief vereiste uit art. 7:610 BW, maar een verplichting die voor de
werknemer uit de arbeidsovereenkomst voortvloeit ex art. 7:659 BW. Hiervan mag wel worden
afgeweken met toestemming van de werkgever. Als de werknemer zich hier niet aanhoudt
zonder toestemming, kan een beroep worden gedaan op wanprestatie ex art. 6:74 BW.
, Inhoud arbeidsovereenkomst
Wijziging
Wijziging van de arbeidsovereenkomst kan in beginsel enkel bij
- Wilsovereenstemming (de werkgever doet een aanbod en de werknemer dient dit uitdrukkelijk
te aanvaarden)
- Art. 6:248 BW: redelijkheid en billijkheid
- Art. 6:258 BW: onvoorziene omstandigheden (door de rechter)
Eenzijdige wijziging door werkgever is mogelijk bij:
Incidentele wijziging: Bij een incidentele wijziging is geen instemming vereist.
Wijzigingsbeding ex art. 7:613 BW: werkgever wordt in de arbeidsovereenkomst bevoegd verklaard tot
eenzijdige wijziging, indien hij daartoe zwaarwichtig belang heeft.
- Schriftelijk
- De werkgever heeft een zodanig zwaarwichtig belang bij de wijziging dat het belang van de
werknemer daarvoor naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid moet wijken
Goed werknemerschap ex art. 7:611 BW:
➔ Van der Lely/Taxi Hofman: De werkgever kan een voorstel doen dat de werknemer in redelijkheid
niet mag weigeren gelet op zijn goed werknemerschap.
➔ Stoof/Mammoet: Er dient echter wel sprake te zijn van gewijzigde omstandigheden op het werk.
Eenzijdige wijziging door de werknemer is mogelijk o.g.v. de Wet Flexibel Werken. Artikel 2 stelt dat de
werknemer kan verzoeken om wijziging van de arbeidstijden etc. De werkgever mag dit verzoek enkel
afwijzen in geval van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen ex lid 5. Er mag dan ook geen beding
worden opgenomen waarin deze bevoegdheid van de werknemer wordt ontnomen.
Goed werkgeverschap en goed werknemerschap
Art. 7:611 BW: Verplichting om zich als goed werkgever/werknemer te gedragen.
Scholingsplicht en studiekostenbeding
Art. 7:611a BW: De werkgever dient de werknemer in staat te stellen om scholing te kunnen volgen die
noodzakelijk zijn voor de uitoefening van de functie of voortzetting van de arbeidsovereenkomst.
- Lid 2: kosten voor verplichte scholing gelet op unierecht, nationaal recht of CAO, dienen voor
rekening van de werkgever te komen. Een beding in strijd met deze bepaling is nietig ex lid 4.
- Voor kosten van scholing die niet onder lid 2 vallen, kan wel een studiekostenbeding worden
overeengekomen: werknemer dient kosten geheel of gedeeltelijk terug te betalen →
bijvoorbeeld voor een diploma die vereist is voor eerste aanvang werkzaamheden.
Studiekostenbeding is mogelijk indien: (Muller/Opzeeland)
-Regeling stelt een periode vast waarin werkgever baat zou hebben bij de opgedane kennis;
-Bij einde overeenkomst dient de werknemer de kosten terug te betalen met vermindering naar
evenredigheid van het voortduren van het dienstverband gedurende de baat-periode.
➔ Dus: vaststellen periode en aftrek terugbetalingsplicht naar evenredigheid doorlopen periode.
