Inhoud
Hoorcollege 1 – Schildklierhormonen ..................................................................................................... 4
Hoorcollege 2 – Thema 1: Schildklier Introductie ................................................................................... 8
Voorbereiding werkcollege 1A: Regeling van de schilklier .................................................................... 13
Werkcollege 1A: Regelkring van de schildklier ...................................................................................... 21
CBL1A: Schildklieraandoening ............................................................................................................... 31
Voorbereiding .................................................................................................................................... 31
Vragen bij de casus ............................................................................................................................ 37
Werkcollege 1B: Behandeling van schildklieraandoening ..................................................................... 39
Voorbereiding .................................................................................................................................... 39
Opdrachten werkcollege 1B .............................................................................................................. 44
CBL1B Voorbereiding: Schildklierproducten.......................................................................................... 49
CBL1B Vragen: Schildklierproducten ..................................................................................................... 52
Hoorcollege 2 – Glucosehuishouding .................................................................................................... 55
Werkcollege 2A: regelkring van de glucosehuishouding ....................................................................... 69
Voorbereidende vragen ..................................................................................................................... 69
Opdrachten tijdens werkcollege:....................................................................................................... 73
CBL2A: Diagnostiek: glucose HbA1c ...................................................................................................... 85
Voorbereiding .................................................................................................................................... 85
Vragen bij de casus ............................................................................................................................ 89
CBL2B: Therapie: orale bloedglucose-verlagende middelen en insuline .............................................. 92
Voorbereiding .................................................................................................................................... 92
Vragen - Casus 1: ............................................................................................................................. 101
Vragen - Casus 2: ............................................................................................................................. 104
Vragen voor de gezamenlijk terugkoppeling: .................................................................................. 106
WC2B: Insuline productzorg ................................................................................................................ 108
Voorbereiding .................................................................................................................................. 108
Vragen.............................................................................................................................................. 114
CBL2C: Microvasculaire complicaties bij diabetes mellitus type 2 ...................................................... 118
Voorbereiding .................................................................................................................................. 118
Vragen.............................................................................................................................................. 130
Hoorcollege – Geslachtshormonen ..................................................................................................... 133
Werkcollege 3A: Regelkring geslachtshormonen ................................................................................ 140
Voorbereiding .................................................................................................................................. 140
1
, Opdrachten tijdens de werkcollege:................................................................................................ 144
Werkcollege 3B: Toedieningsvormen en klinische chemie .................................................................. 166
Voorbereiding .................................................................................................................................. 166
2
, THEMA 1 -
Schildklierhormonen
3
, Hoorcollege 1 – Schildklierhormonen
Hormonale communicatie:
Hormonen is een van de vormen van communicatie in het lichaam. Het zij stoffen die worden
uitgescheiden door cellen, en die komen buiten de cel terecht. Vervolgens worden ze
getransporteerd naar het bloed (ze kunnen ook lokale effecten hebben). Daarna kunnen ze hun doel
bereiken en aan de target cel binden.
- Secretie (hormoon aanmakende cel – blauw)
- Trasport via het bloed (hormoon – groen)
- Doel ver weg (binden aan target cellen)
Omdat hormonen via de bloed circuleert, is het een relatieve langzame manier van communiceren als
je het vergelijkt met zenuwen.
Endocriene organen:
Ons lichaam kent organen die gespecialiseerd zijn in de productie van hormonen = endocriene
organen.
- Het zijn vaak organen die los zijn van structuur en goed doorbloedt.
-
De signalen die zorgen ervoor dat een (endocriene) cel hormonen gaat produceren:
1. Humorale signalen = signalen in het bloed.
a. Voorbeeld: glucose
b. Parathyreoïd klieren (= bijschildklieren): de cellen in de bijschildklier kunnen de
concentratie van calcium in het bloed meten. Bij lage concentratie wordt het
opgemerkt door parathyreoïd, en die zal vervolgens de parathyreoïd hormoon (PTH)
produceren. PTH zorgt daarna ervoor dat bijv. calcium uit de botten vrij wordt
gegeven in de bloed, of meer calcium uit de darmen halen om de calcium
concentratie te verhogen.
4
Hoorcollege 1 – Schildklierhormonen ..................................................................................................... 4
Hoorcollege 2 – Thema 1: Schildklier Introductie ................................................................................... 8
Voorbereiding werkcollege 1A: Regeling van de schilklier .................................................................... 13
Werkcollege 1A: Regelkring van de schildklier ...................................................................................... 21
CBL1A: Schildklieraandoening ............................................................................................................... 31
Voorbereiding .................................................................................................................................... 31
Vragen bij de casus ............................................................................................................................ 37
Werkcollege 1B: Behandeling van schildklieraandoening ..................................................................... 39
Voorbereiding .................................................................................................................................... 39
Opdrachten werkcollege 1B .............................................................................................................. 44
CBL1B Voorbereiding: Schildklierproducten.......................................................................................... 49
CBL1B Vragen: Schildklierproducten ..................................................................................................... 52
Hoorcollege 2 – Glucosehuishouding .................................................................................................... 55
Werkcollege 2A: regelkring van de glucosehuishouding ....................................................................... 69
Voorbereidende vragen ..................................................................................................................... 69
Opdrachten tijdens werkcollege:....................................................................................................... 73
CBL2A: Diagnostiek: glucose HbA1c ...................................................................................................... 85
Voorbereiding .................................................................................................................................... 85
Vragen bij de casus ............................................................................................................................ 89
CBL2B: Therapie: orale bloedglucose-verlagende middelen en insuline .............................................. 92
Voorbereiding .................................................................................................................................... 92
Vragen - Casus 1: ............................................................................................................................. 101
Vragen - Casus 2: ............................................................................................................................. 104
Vragen voor de gezamenlijk terugkoppeling: .................................................................................. 106
WC2B: Insuline productzorg ................................................................................................................ 108
Voorbereiding .................................................................................................................................. 108
Vragen.............................................................................................................................................. 114
CBL2C: Microvasculaire complicaties bij diabetes mellitus type 2 ...................................................... 118
Voorbereiding .................................................................................................................................. 118
Vragen.............................................................................................................................................. 130
Hoorcollege – Geslachtshormonen ..................................................................................................... 133
Werkcollege 3A: Regelkring geslachtshormonen ................................................................................ 140
Voorbereiding .................................................................................................................................. 140
1
, Opdrachten tijdens de werkcollege:................................................................................................ 144
Werkcollege 3B: Toedieningsvormen en klinische chemie .................................................................. 166
Voorbereiding .................................................................................................................................. 166
2
, THEMA 1 -
Schildklierhormonen
3
, Hoorcollege 1 – Schildklierhormonen
Hormonale communicatie:
Hormonen is een van de vormen van communicatie in het lichaam. Het zij stoffen die worden
uitgescheiden door cellen, en die komen buiten de cel terecht. Vervolgens worden ze
getransporteerd naar het bloed (ze kunnen ook lokale effecten hebben). Daarna kunnen ze hun doel
bereiken en aan de target cel binden.
- Secretie (hormoon aanmakende cel – blauw)
- Trasport via het bloed (hormoon – groen)
- Doel ver weg (binden aan target cellen)
Omdat hormonen via de bloed circuleert, is het een relatieve langzame manier van communiceren als
je het vergelijkt met zenuwen.
Endocriene organen:
Ons lichaam kent organen die gespecialiseerd zijn in de productie van hormonen = endocriene
organen.
- Het zijn vaak organen die los zijn van structuur en goed doorbloedt.
-
De signalen die zorgen ervoor dat een (endocriene) cel hormonen gaat produceren:
1. Humorale signalen = signalen in het bloed.
a. Voorbeeld: glucose
b. Parathyreoïd klieren (= bijschildklieren): de cellen in de bijschildklier kunnen de
concentratie van calcium in het bloed meten. Bij lage concentratie wordt het
opgemerkt door parathyreoïd, en die zal vervolgens de parathyreoïd hormoon (PTH)
produceren. PTH zorgt daarna ervoor dat bijv. calcium uit de botten vrij wordt
gegeven in de bloed, of meer calcium uit de darmen halen om de calcium
concentratie te verhogen.
4
