Hoofdstuk 13 Kunststoffen Scheikunde vwo 5
§13.2 Additiepolymerisatie
Polymeren en monomeren
Kunststoffen zijn polymeren. Je noemt de kleine moleculen waar het polymeer uit
opgebouwd is monomeren. Het monomeer geeft de kunstof vaak zijn naam.
Polymeren maken kan door het koppelen van monomeren. En dat kan op 2 manieren:
additiepolymerisatie of condensatiepolymerisatie.
Additiepolymerisatie
Het additiepolymerisatieproces verloopt via een radicaalmechanisme. We gebruiken
polyetheen als voorbeeld. Het proces verloopt in 3 stappen:
1) Initiatie; reactie wordt gestart door het vormen van radicaalmoleculen. Dit kan
bijvoorbeeld door de stof benzoylperoxide te verwarmen. Er ontstaan dan 2
radicalen die de reactie kunnen starten.
Zie vwo 5 boek → blz 179.
2) Propagatie; de gevormde radicaalmoleculen reageren weer met etheen, waarbij
de keten langer wordt. Dit herhaalt zich vaak. Er komt een fragment tussen
haakjes te staan. Dat is de repeterende eenheid (monomeereenheid) en dat
komt n keer voor in deze structuur.
Zie vwo 5 boek → blz 179.
3) Terminatie; de reactie stopt wanneer 2 radicaalmoleculen met elkaar reageren.
Er ontstaat een additiepolymeer. Aan beide uiteinden van de ontstane
polymeerketen zit een deel van het initiatormolecuul. Omdat deze
polymeerketens heel lang zijn hebben ze nauwelijks invloed op de
eigenschappen van de kunststof. Door meer/minder initiatiormoleculen aan het
reactiemengsel toe te voegen, kun je sturen of er veel korte/lange
polymeerketens ontstaan. De golfjes (〜) geven aan dat het molecuul doorloopt.
Zie vwo 5 boek → blz 179.
§13.3 Condensatiepolymerisatie
Condensatiereacties
Om het verloop van een condensatiereactie te begrijpen heb je het reactiemechanisme
nodig. Hierin geef je de moleculen in lewisstructuren weer en de verplaatsing van
elektronen met pijlen. Het reactiemechanisme van de estervorming gaat in 4 stappen;
1) Ethaanzuur neemt een proton op van H3O+, afkomstig van zwavelzuur.
Zie afbeelding vwo 5 boek → blz 183.
§13.2 Additiepolymerisatie
Polymeren en monomeren
Kunststoffen zijn polymeren. Je noemt de kleine moleculen waar het polymeer uit
opgebouwd is monomeren. Het monomeer geeft de kunstof vaak zijn naam.
Polymeren maken kan door het koppelen van monomeren. En dat kan op 2 manieren:
additiepolymerisatie of condensatiepolymerisatie.
Additiepolymerisatie
Het additiepolymerisatieproces verloopt via een radicaalmechanisme. We gebruiken
polyetheen als voorbeeld. Het proces verloopt in 3 stappen:
1) Initiatie; reactie wordt gestart door het vormen van radicaalmoleculen. Dit kan
bijvoorbeeld door de stof benzoylperoxide te verwarmen. Er ontstaan dan 2
radicalen die de reactie kunnen starten.
Zie vwo 5 boek → blz 179.
2) Propagatie; de gevormde radicaalmoleculen reageren weer met etheen, waarbij
de keten langer wordt. Dit herhaalt zich vaak. Er komt een fragment tussen
haakjes te staan. Dat is de repeterende eenheid (monomeereenheid) en dat
komt n keer voor in deze structuur.
Zie vwo 5 boek → blz 179.
3) Terminatie; de reactie stopt wanneer 2 radicaalmoleculen met elkaar reageren.
Er ontstaat een additiepolymeer. Aan beide uiteinden van de ontstane
polymeerketen zit een deel van het initiatormolecuul. Omdat deze
polymeerketens heel lang zijn hebben ze nauwelijks invloed op de
eigenschappen van de kunststof. Door meer/minder initiatiormoleculen aan het
reactiemengsel toe te voegen, kun je sturen of er veel korte/lange
polymeerketens ontstaan. De golfjes (〜) geven aan dat het molecuul doorloopt.
Zie vwo 5 boek → blz 179.
§13.3 Condensatiepolymerisatie
Condensatiereacties
Om het verloop van een condensatiereactie te begrijpen heb je het reactiemechanisme
nodig. Hierin geef je de moleculen in lewisstructuren weer en de verplaatsing van
elektronen met pijlen. Het reactiemechanisme van de estervorming gaat in 4 stappen;
1) Ethaanzuur neemt een proton op van H3O+, afkomstig van zwavelzuur.
Zie afbeelding vwo 5 boek → blz 183.
